1. Αποφύγετε την Υπερβολική Έκθεση σε Έντονους Θορύβους και κρότους

Οι δυνατοί ήχοι, όπως μουσική σε υψηλή ένταση, συναυλίες ή ηχορύπανση στο χώρο εργασίας, μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη στους μικροσκοπικούς αισθητήρες στο αυτί. Χρησιμοποιείτε ωτοασπίδες όπου υπάρχει έντονος θόρυβος. Βλέπε άρθρο

2. Κρατάτε Καθαρά και Υγιή τα Αυτιά σας, αλλά προσοχή στις συσκευές που διαφημίζονται στην τηλεόραση και στο ίντερνετ.

Η χρήση μπατονέτας και άλλων αντικειμένων μπορεί να τραυματίσει το αυτί ή να ωθήσει το κερί βαθύτερα. Ο σωστός καθαρισμός γίνεται με επίσκεψη σε ΩΡΛ μετά από χρήση ειδικών σταγόνων.

3. Αποφύγετε το κάπνισμα και τη συχνή έκθεση σε παθητικό κάπνισμα.

Έρευνες δείχνουν ότι η έκθεση σε καπνό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ακοή.

4. Καταπολεμήστε τις λοιμώξεις έγκαιρα

Οι λοιμώξεις του αυτιού, αν δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα, μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρή απώλεια ακοής ή επιπλοκές.

6. Επισκεφτείτε τον ΩΡΛ για τακτικούς ελέγχους ακοής

Ιδιαίτερα αν αντιλαμβάνεστε αλλαγές στην ακοή σας ή εάν εργάζεστε σε θορυβώδες περιβάλλον, ένας τακτικός προληπτικός έλεγχος μπορεί να εντοπίσει έγκαιρα προβλήματα.

Η ακοή αποτελεί πολύτιμο μέσο επικοινωνίας και απόλαυσης της ζωής. Φροντίστε την με απλές καθημερινές συνήθειες και μην διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια του ειδικού όταν το χρειάζεστε.

Ο Ωτικός Έρπης (σύνδρομο Ramsay Hunt) είναι μία σπάνια αλλά σοβαρή ιογενής λοίμωξη που επηρεάζει το πρόσωπο, κυρίως προκαλώντας παράλυση και εξανθήματα στο αυτί και το πρόσωπο. Προκαλείται από τον ίδιο ιό που ευθύνεται και για την ανεμοβλογιά και τον έρπητα ζωστήρα, τον ιό varicella-zoster.

Η νόσος εμφανίζεται όταν ο ιός varicella-zoster ενεργοποιείται μετά από περίοδο αυτοάνοσης λανθάνουσας παρουσίας στο σώμα. Όταν ξυπνήσει από αυτό τον λήθαργο, προσβάλλει το νεύρο που ελέγχει τους μυς του προσώπου και το αυτί, προκαλώντας φλεγμονή και νευραλγία.

Το σύνδρομο Ramsay Hunt χαρακτηρίζεται από:

○ Επώδυνα εξανθήματα και φυσαλίδες στο αυτί ή στο κανάλι του αυτιού

○ Παράλυση του ενός μισού του προσώπου, που μπορεί να προκαλέσει αδυναμία κίνησης (παράλυση Προσωπικού Νεύρου)

○ Πόνο αυχένα ή αυτιού

○ Αίσθημα βουλωμένου αυτιού ή μειωμένη ακοή

○ Ζάλη ή ίλιγγο σε σοβαρές περιπτώσεις

Η διάγνωση βασίζεται στη φυσική εξέταση και το ιστορικό του ασθενούς. Επιπλέον διερευνώνται νευρολογικά σημάδια ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις.

Η θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως αντιιικά φάρμακα που βοηθούν στη μείωση της δραστηριότητας του ιού, καθώς και κορτικοστεροειδή για την καταστολή της φλεγμονής. Η άμεση αντιμετώπιση είναι κρίσιμη για την καλύτερη έκβαση και καλείται να αποτρέψει τη μόνιμη νευρική βλάβη. Παράλληλα η φυσικοθεραπεία μπορεί να χρειαστεί για να βελτιώνει την κινητικότητα του προσώπου.

Ο εμβολιασμός κατά του ιού varicella-zoster (που προκαλεί ανεμοβλογιά και έρπητα ζωστήρα) μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης του ωτικού έρπητα. Επιπλέον, η αναγνώριση των πρώιμων συμπτωμάτων και η άμεση ιατρική συνδρομή είναι καθοριστικά.

Συμπερασματικά, ο ωτικός έρπης είναι μια σοβαρή κατάσταση που απαιτεί γρήγορη διάγνωση και θεραπεία. Η ενημέρωση και η πρόληψη μέσω εμβολιασμού παραμένουν τα πιο αποτελεσματικά όπλα κατά αυτής της ασθένειας.

Η εγκυμοσύνη είναι μία φυσιολογική κατάσταση με σημαντικές αλλαγές όμως στο σώμα, στη φυσιολογία αλλά και στην ψυχολογία της γυναίκας, κυρίως όσον αφορά το ορμονικό αλλά και το καρδιαγγειακό και το αναπνευστικό της σύστημα. Πολλές από αυτές τις αλλαγές μπορούν να εκδηλώσουν ΩΡΛ παθήσεις. Για τον λόγο αυτό συχνά είναι απαραίτητη κατά τη διάρκεια της κύησης η επίσκεψη της γυναίκας στον ωτορινολαρυγγολόγο, καθώς οι μεγάλες αλλαγές στο σώμα της είναι δυνατόν να επηρεάσουν το κεφάλι και τον τράχηλο, κάνοντας πιθανή την εμφάνιση διαφόρων παθήσεων. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων τα συμπτώματα είναι ήπια και η αντιμετώπιση απλή, αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις όπου μια επίσκεψη σε ωτορινολαρυγγολόγο κρίνεται απαραίτητη. Το σημαντικότερο είναι η σωστή ενημέρωση της αγχωμένης εγκύου (και του επίσης αγχωμένου οικογενειακού της περιβάλλοντος) καθώς και η κατάλληλη συμβουλευτική και θεραπευτική προσέγγιση.
Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης εμφανίζονται περίπου στο 25% των εγκύων, και σχετίζονται κυρίως με τις ορμονολογικές αλλαγές και συνήθως εξαφανίζονται μετά τον τοκετό.
Εξωτερική ωτίτιδα: ταλαιπωρεί περίπου το 10% των εγκύων και η θεραπεία δεν διαφέρει από τις μη εγκύους, με προσοχή πάντα για το είδος και τη διάρκεια της.
Εκκριτική ωτίτιδα και δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας: είναι επίσης πολύ συχνή και σχετίζεται με τη ρινίτιδα της κύησης και την κατακράτηση υγρών. Οι ρινοπλύσεις με φυσιολογικό ορό και η περιορισμένη χρήση σπρέι και αντιβιοτικών δίνουν τη λύση. Η δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας παρουσιάζεται σε ποσοστό 5 - 30% των εγκύων και ποικίλλει όσον αφορά στη συμπτωματολογία της. Μπορεί να εμφανιστεί ως απόφραξη της ευσταχιανής, αλλά και ως μόνιμα ανοικτή ευσταχιανή σάλπιγγα. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μετά το πρώτο τρίμηνο. Οι γυναίκες με απόφραξη της ευσταχιανής σάλπιγγας έχουν αίσθημα πλήρωσης στο αυτί, ενώ γίνονται ακουστοί διάφοροι ήχοι από την παροδική είσοδο αέρα στο μέσο αυτί. Η απόφραξη οφείλεται στο οίδημα των βλεννογόνων και στην κατακράτηση των υγρών. Στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει και εκκριτική ωτίτιδα με τη συλλογή ορώδους υγρού στο μέσο αυτί. Στις περιπτώσεις όπου μια απόφραξη είναι ενοχλητική, η υγρασία και ο συχνός χειρισμός Valsalva προκαλούν ανακούφιση.
Ωτοσκλήρυνση: είναι μια οστική δυσκρασία και αιτία βαρηκοΐας σε νέα άτομα, η οποία λόγω της αύξησης των οιστρογόνων εμφανίζει επιδείνωση της ακοής στην κύηση αλλά και στη λοχεία. Η αντιμετώπιση της είναι συντηρητική και πιθανόν χειρουργική μετά τον τοκετό.
Εμβοές (βουητά): είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα στην κύηση καθώς 1 στις 4 εγκύους θα τις εμφανίσει, η αντιμετώπιση τους είναι συντηρητική και οφείλουμε να καθησυχάσουμε τις μέλλουσες μαμάδες μια και τις περισσότερες φορές το σύμπτωμα υποχωρεί μετά τον τοκετό.
Αιφνίδια βαρηκοία: Σπάνια αλλά συνήθως συνδυάζεται με τοξαιμία. Τα οιστρογόνα αυξάνουν την υπερπηκτικότητα και την αγγειακή απόφραξη της μικροκυκλοφορίας του εσωτερικού του αυτιού. Επίσης, πρέπει να αποκλειστούν τα ιογενή αίτια. Η θεραπεία της τοξαιμίας είναι αρκετή και δεν είναι απαραίτητη η αντιπηκτική αγωγή. Τα κορτικοστεροειδή μπορεί να χορηγούνται στο τρίτο τρίμηνο
Ίλιγγος: Η νόσος του Meniere μπορεί να παρατηρηθεί λόγω κατακράτησης υγρών. Πιθανώς τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη επιδεινώνουν επίσης τα συμπτώματα. Τα διουρητικά και οι ισταμίνες αποφεύγονται επειδή προκαλούν υπόταση, υποογκαιμία και μειώνουν την καρδιακή παροχή.
Παράλυση του Bell (παράλυση του προσωπικού νεύρου): Εμφανίζεται συνήθως κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου ή νωρίς μετά τον τοκετό. Η πιθανή αιτιολογία θεωρείται ότι οφείλεται στο περινευρικό οίδημα και στη μηχανική συμπίεση, σε ιό (ιός απλού έρπητα, HSV) και στην επακόλουθη απομυελίνωση.
Στην κύηση είναι πολύ συχνά, ταλαιπωρούν περίπου το 20-30% των γυναικών.
Ρινίτιδα της κύησης: Συναντάται στο 5 - 32% των εγκύων, εμφανίζεται προς το τέλος του πρώτου τριμήνου, ενώ μπορεί να επιμένει μέχρι και τον τοκετό. Αυτό συμβαίνει λόγω της γενικευμένης κατακράτησης υγρών στην κύηση και της δράσης των οιστρογόνων.
Λόγω του αυξημένου όγκου αίματος στις γυναίκες, υπάρχει διόγκωση στις ρινικές κόγχες με αποτέλεσμα έντονη ρινική συμφόρηση, υδαρείς εκκρίσεις αλλά και έντονο ροχαλητό, τα συμπτώματα όμως υποχωρούν λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό.
Αλλεργική ρινίτιδα: Προϋπάρχουσα που επιδεινώνεται ή πρωτοεμφανιζόμενη.
Φαρμακευτική ρινίτιδα από κατάχρηση αποσυμφορητικών σπρέι, σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγεί σε βακτηριακή ρινοκολπίτιδα.
Επίσταξη ή ρινορραγία: είναι κάτι κοινό και οφείλεται σε διάφορους παράγοντες. Κύριος παράγοντας είναι η αυξημένη αγγειοβρίθεια του ρινικού βλεννογόνου, του οποίου οι μικροτραυματισμοί οδηγούν εύκολα σε ρινορραγία. Η γενικευμένη αυτή αύξηση του αγγειακού ιστού οδηγεί επίσης στην ανάπτυξη βλαβών όπως π.χ. κοκκιώματα άνω και κάτω γνάθου, αιμαγγειώματα ρινός κλπ. Οι αγγειακοί αυτοί σχηματισμοί τυπικά εμφανίζονται στη στοματική και στις ρινικές κοιλότητες κατά τους πρώτους μήνες της κύησης και εξαφανίζονται αμέσως μετά τον τοκετό ή τη διακοπή της κύησης. Η θεραπεία συνίσταται κυρίως στις ρινικές πλύσεις με φυσιολογικό ή υπέρτονο ορό, στην κατάκλιση με 2 μαξιλάρια αλλά και στην ήπια άσκηση. Σε συγκεκριμένες μόνο περιπτώσεις χορηγούνται αντιβιοτικά και ρινικά σπρέι.
Αποφρακτική άπνοια κατά τον ύπνο: Είναι χαμηλότερη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης καθώς η προγεστερόνη είναι καλό διεγερτικό. Ο ύπνος στο πλάι βοηθά στην ανακούφιση της αναπνοής. Εάν υπάρχει προοδευτική υποξία μέχρι την εγρήγορση, αυτό μπορεί να προκαλέσει κακή εμβρυϊκή ανάπτυξη, αρρυθμία του εμβρύου, υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και διαταραχές προσωπικότητας. Η θεραπεία συνίσταται στην παροχή CPAP.
Αυξημένη σιελόρροια, οι αλλαγές στα ούλα, η φαρυγγίτιδα και λαρυγγίτιδα της κύησης.
Granuloma gravidarum (όγκος εγκυμοσύνης) είναι ένα πυογόνο κοκκίωμα που αναπτύσσεται στα ούλα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αυτή η καλοήθης υπερπλαστική αλλοίωση του στοματικού βλεννογόνου εμφανίζεται σε ποσοστό έως 5% των κυήσεων. Αυτή η ταχέως αναπτυσσόμενη βλάβη είναι συνήθως μια ανώδυνη άμισχη ή μισχωτή μάζα, ποικίλης διαμέτρου. Σε μερικές περιπτώσεις παρατηρείται ξαφνική αιμορραγία ή αιμορραγία μετά το βούρτσισμα. Αυτοί οι όγκοι στην άνω γνάθο είναι πιο συχνοί από την κάτω γνάθο. Αν και λιγότερο συχνή, αυτή η βλάβη μπορεί να εμφανιστεί στη γλώσσα.
Η Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο, εμφανίζεται στο 30% με 50% του συνόλου των κυήσεων και είναι συχνότερη το τελευταίο τρίμηνο, Αυτό συμβαίνει με δύο μηχανισμούς. Πρώτον, με τη χαλάρωση του κατώτερου σφιγκτήρα του οισοφάγου, που οφείλεται στη δράση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης σε αυτόν. Δεύτερον, με την αυξημένη ενδοκοιλιακή πίεση λόγω της αυξημένης σε μέγεθος μήτρας. Το κύριο σύμπτωμα είναι ο οπισθοστερνικός καύσος. Παρουσιάζεται όμως και άτυπα, με λαρυγγίτιδα (βράγχος φωνής) και φαρυγγίτιδα (φαρυγγοδυνία) από ερεθισμό του βλεννογόνου στις περιοχές αυτές από τα γαστρικά υγρά. Η θεραπεία αφορά κυρίως σε αλλαγές στον τρόπο ζωής (δίαιτα, αποφυγή κατάκλισης μέχρι και ένα τρίωρο μετά το γεύμα, ανύψωση του κρεβατιού κλπ).
Εμφανίζεται σε ένα ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, είναι μια φυσιολογική υπερπλασία και απαιτεί απλή παρακολούθηση εκτός κι αν υπάρχουν ύποπτα σημεία κακοήθειας.
Συμπερασματικά, οι πολλές αλλαγές στο σώμα της γυναίκας κατά την κύηση μπορεί να οδηγήσουν σε πληθώρα καταστάσεων από πολλά συστήματα. Η έγκυος γυναίκα έχει κάποιες ιδιαιτερότητες όταν νοσεί. Είναι αγχωμένη, φοβισμένη, μεγαλοποιεί τους κινδύνους και είναι ιδιαίτερα επιφυλακτική σε θεραπείες. Συνοδεύεται από έναν επίσης αγχωμένο σύζυγο, επομένως χρειάζονται καθησυχασμός και ήρεμη προσέγγιση. Δεν πρέπει ποτέ όμως να ξεχνάμε ότι η εγκυμοσύνη είναι μια φυσιολογική κατάσταση και οι θεράποντες ιατροί οφείλουμε να ενημερώνουμε σωστά την έγκυο και τον περίγυρο τους και να επεμβαίνουμε θεραπευτικά μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο και με γνώμονα πάντα το καλύτερο για τη μέλλουσα μητέρα και το έμβρυο.

Στα υγιή άτομα, ο μυϊκός τόνος των διαστολέων μυών του φάρυγγα, εξασφαλίζει την βατότητα του στοματοφάρυγγα και του υποφάρυγγα. Οι φυσιολογικές αντιδράσεις των μυών αυτών στην διάρκεια του ύπνου είναι μειωμένες. Το στάδιοREM του ύπνου συνδέεται ιδιαίτερα με την απώλεια του τόνου πολλών εισπνευστικών μυών (εκτός του διαφράγματος).
Άπνοια ύπνου ή υπνική άπνοια λέγεται ένα είδος διαταραχής του ύπνου που χαρακτηρίζεται από διακοπές της αναπνοής κατά την διάρκεια του ύπνου.
Η στένωση της αεροφόρου οδού που δημιουργείται από τη μυϊκή χάλαση αυτών των μυών, αποτελεί και το συνηθισμένο στοιχείο του προβλήματος. Σπανιότερα αίτια απόφραξης αποτελούν μορφολογικές ανωμαλίες όπως, ο μικρογναθισμός, ο οπισθογναθισμός, η μακρογλωσσία, η ρινική απόφραξη και η υπερβολική διόγκωση των παρίσθμιων αμυγδαλών ή της φαρυγγικής αμυγδαλής.
- Kεντρική: όταν δεν υπάρχει αναπνευστική προσπάθεια όσο διαρκεί το απνοϊκό επεισόδιο.
- Aποφρακτική: όταν η αναπνευστική προσπάθεια διατηρείται καθ’ όλη τη διάρκεια του απνοϊκού επεισοδίου, όμως δεν επιτυγχάνεται η ροή αέρα λόγω της παροδικής απόφραξης των ανώτερων αεραγωγών.
- Mικτή: Όταν η απουσία αναπνευστικής προσπάθειας προηγείται της απόφραξης του ανώτερου αεραγωγού κατά το απνοϊκό επεισόδιο.
Οι αποφρακτικές και μικτές άπνοιες κατά τον ύπνο είναι οι πιο συνηθισμένες και μπορεί να συνδυάζονται με απειλητικές για τη ζωή καρδιακές αρρυθμίες ή με βαριά υποξαιμία (χαμηλό οξυγόνο στο αίμα) κατά τον ύπνο. Η νυκτερινή υποξαιμία έχει ως συνέπεια κατά την ημέρα, την συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, την πνευμονική υπέρταση, την πνευμονική καρδιά και την δευτεροπαθή ερυθροκυττάρωση.
Οι πάσχοντες από άπνοια (πιο συχνά άνδρες) παραπονιούνται συνήθως για συχνά νυκτερινά ξυπνήματα με αίσθημα ασφυξίας, έντονη υπνηλία στη διάρκεια της ημέρας, εξασθένηση της μνήμης της κριτικής ικανότητας και κόπωση, η οποία σχετίζεται με την οδήγηση ή με δραστηριότητες οι οποίες απαιτούν προσοχή. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις σχετικής υπερέντασης.
Άλλα συμπτώματα και καταστάσεις που σχετίζονται με αποφρακτική άπνοια είναι:
• Παχυσαρκία (Αύξηση του σωματικού βάρους κατά 120% του ιδεώδους, αύξηση του μεγέθους του λαιμού 5 εκ)
• Στένωση του ρινοφαρυγγικού ισθμού και καταστάσεις συνδεόμενες με στένωση της ανώτερης αναπνευστικής οδού.
• Υπέρταση.
• Πρωινοί πονοκέφαλοι.
• Σεξουαλική δυσλειτουργία.
• Ανήσυχος ύπνος.
• Άφθονη εφίδρωση.
• Πρόσφατη αύξηση σωματικού βάρους.
• Επιδείνωση ροχαλητού.
• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
• Ιστορικό νυκτερινής διακοπής της αναπνοής ανήσυχου ύπνου και δυνατού ροχαλητού, όπως περιγράφεται από το σύντροφο του ασθενούς
• Υπνηλία κατά την ημέρα,
• Ανεξήγητη ερυθροκυττάρωση,
• Πνευμονική υπέρταση ή πνευμονική καρδιά
• Νυκτερινές καρδιακές αρρυθμίες (ιδιαίτερα βραδυκαρδία) που παρατηρούνται στην καταγραφή Holter.
• Αναπνευστική δυσχέρεια.

Η Μυκητιασική στοματίτιδα είναι μία περιστασιακή μυκητιασική λοίμωξη του βλεννογόνου του στόματος, ιδιαίτερα σε καταστάσεις μειωμένης άμυνας (σακχαρώδης διαβήτης), σε θεραπεία με στεροειδή, κατά τη διάρκεια αγωγής με αντιβιοτικά, σε θεραπεία με κυτταροστατικά, ακτινοθεραπεία, μετά από μεγάλες επεμβάσεις, μακρά διασωλήνωση, ανοσολογική ανεπάρκεια (όπως AIDS και λευχαιμία).
Τα πιο συνηθισμένα παθογόνα είναι: Candida albicans, Aspergillus (σε φυσιολογικά υγιή άτομα στο 30-60% υπάρχει σαπροφυτικός στόματο-εντερικός εποικισμός).
Την συναντάμε με προτίμηση σε παιδιά, σε αυτούς που φέρουν τεχνητή οδοντοστοιχία σε διαβητικά ηλικιωμένα άτομα και ασθενείς με AIDS.

Η συμπτωματολογία περιλαμβάνει: αίσθημα καούρας του βλεννογόνου με αίσθημα ξηρότητας και υπογευσία.
Σαν επιπλοκές είναι η πιθανή αιματογενής ή η κατά συνέχεια ιστών γενίκευση (μυκητιασική πνευμονία, μυκητιασική εγκεφαλίτιδα, μυκητιασική σήψη).
Παρουσιάζεται με λευκωπό, εύκολα αποκολούμενο επίχρισμα με ερυθρά παρυφή, και ενδεχόμενη κακοσμία.
Σε μερικές περιπτώσεις χρήσιμη είναι η καλλιέργεια για μύκητες, με μικροσκοπικό εντοπισμό των υπαίτιων παθογόνων.
Σε ειδικές περιπτώσεις είναι χρήσιμος ο ορολογικός έλεγχος για Candida ο αντιγονικός τίτλος του έρπητα, HIV-test, ο αιματολογικός τύπος, CRP, ΤΚΕ, σάκχαρο αίματος όπως και η βιοψία.   

Η θεραπεία είναι συντηρητική:
Χρειάζεται ρύθμιση του διαβήτη με αντίστοιχη θεραπεία από παθολόγους ανάλογα με το αίτιο, ενώ σε βαριές περιπτώσεις χρειάζεται θεραπεία με αντιμυκητιασικά. Επίσης χρήσιμη είναι η στοματική φροντίδα, με ενδεχόμενα τονωτικά μέτρα.
Η κλινική εικόνα της νόσου είναι εμμένουσα με τάση υποτροπής

Το σάλιο είναι ένα διαλυτό υδατικό διάλυμα, το οποίο περιέχει οργανικές και ανόργανες ουσίες. Όταν η έκκριση του σιάλου προκαλείται από ερεθισμό, 90% του όγκου του παράγεται από τα τρία ζεύγη των μειζόνων σιαλογόνων αδένων, την παρωτίδα, τον υπογνάθιο και τον υπογλώσσιο αδένα, οι οποίοι είναι ορώδεις, μικτοί (ορώδεις και βλεννώδεις) και βλεννώδεις αδένες αντιστοίχως. Το υπόλοιπο 10% του σιάλου παράγεται από τους ελάσσονες σιαλογόνους αδένες, οι οποίοι είναι κυρίως βλεννώδεις και εντοπίζονται κάτω από τον βλεννογόνο της γλώσσας, της υπερώας (ουρανίσκος), των παρειών και των χειλιών. Ο υπογνάθιος, ο υπογλώσσιος και οι ελλάσσονες σιαλογόνοι αδένες παράγουν το μεγαλύτερο μέρος του σάλιου ηρεμίας (όταν δεν υπάρχει ερεθισμός). Με τον ερεθισμό η έκκριση του σάλιου αυξάνει περίπου 6 φορές. Η παρωτίδα είναι ο κύριος παραγωγός σάλιου κατά τις περιόδους, που υπάρχει ερεθισμός. Αυτή, όταν η έκκριση είναι μέτρια, παράγει το ήμισυ του σάλιου και όταν η έκκριση είναι μεγαλύτερη, παράγει τα δύο τρίτα του σιάλου. Το σάλιο υγραίνει και προστατεύει την στοματική κοιλότητα, διατηρεί το ρΗ, μηχανικά καθαρίζει τα δόντια και την στοματική κοιλότητα, διαλύει τις τροφές, συμμετέχει στην πέψη και ασκεί αντιβακτηριακή και αντιμυκητιασική δράση.
Αναφερόμαστε σε ξηροστομία όταν υπάρχει αυξανόμενη ξηρότητα βλεννογόνων στόματος και φάρυγγος, περιστασιακά επίσης και των βλεννογόνων του οφθαλμού, της ανώτερης αναπνευστικής οδού (λάρυγγας, τραχεία) και της ουρογεννητικής οδού.
Παροδική ή μόνιμη μείωση της έκκρισης του σάλιου μπορεί να προκαλέσουν αίτια όπως π.χ. η δυσχέρεια της ρινικής αναπνοής (ξηρότητα στοματικής κοιλότητας κυρίως την νύκτα), το σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, η ενδοκρινική - μεταβολική σιελαδένωση, η ακτινοθεραπεία όγκου στοματικής κοιλότητας ή φάρυγγος, η μυκητιασική στοματίτιδα, το σύνδρομο Sjògren, ο σακχαρώδης διαβήτης. Μακροχρόνια θεραπεία με φάρμακα όπως παρασυμπαθητικολυτικά αντιυπερτασικά (π.χ. Catapresan), νευροληπτικά, περισσότερα από 400 συνήθη φάρμακα εμφανίζουν ως ανεπιθύμητη ενέργεια την ξηροστομία. Λοίμωξη HIV, σαρκοείδωση, ιογενείς φλεγμονές, αφυδάτωση, ψυχογενείς αιτίες. Παροδική ξηροστομία μπορούν να προκαλέσουν η στέρηση τροφής, η εφίδρωση, οι έμετοι, η διάρροια, η πολυούρια, η εργασία σε θερμό περιβάλλον. Το βαρύ κάπνισμα επίσης μπορεί να προκαλέσει μείωση της παραγωγής σιάλου. Συχνά το αίτιο είναι ασαφές.
Κυρίως προσβάλλονται ηλικιωμένα άτομα.

Τα συμπτώματα είναι μία ενοχλητική ξηρότητα στόματος με αίσθημα κόμβου (η αίσθηση ότι υπάρχει κάτι στο λαιμό), και καυσαλγία, μεταβάλλεται η γεύση και επιταχύνεται η καταστροφή των δοντιών από τερηδόνα. Ευνοείται η ανάπτυξη καντιντιάσεως και η ανάπτυξη συγχειλίτιδος και φλεγμονής του βλεννογόνου. Η ομιλία και η κατάποση δυσχεραίνονται, η αναπνοή καθίσταται δύσοσμη και η υγιεινή του στόματος με δυσκολία διατηρείται. Ο άρρωστος δεν ανέχεται τις όξινες τροφές και τα καρυκεύματα και ξυπνά την νύκτα για να πιει νερό και να υγράνει το στόμα του. Εάν έχει οδοντοστοιχίες, είναι δύσκολο να τις χρησιμοποιήσει.
Η στοματική κοιλότητα είναι ξηρή. Σάλιο δεν υπάρχει ή υπάρχει ελάχιστο στο έδαφος του στόματος ή καλύπτει την επιφάνεια του στόματος και είναι παχύρρευστο, γλοιώδες, ρυπαρό ή αφρώδες. 0 βλεννογόνος εμφανίζεται λεπτός, εύθραυστος, ατροφικός και γλοιώδης στην ψηλάφηση. Ατροφία παρουσιάζει και η ραχιαία επιφάνεια της γλώσσας.
Η σημαντική μείωση του ποσού του σιάλου και η μεταβολή των ανόργανων και οργανικών στοιχείων του συνεπάγεται την πτώση του ρΗ και την μεταβολή της μικροβιακής χλωρίδος. Αυξάνονται οι μικροοργανισμοί, οι οποίοι προκαλούν τερηδόνα (Streptococcus mutans, Lactobacillus) και νοσήματα του περιοδοντίου και οι μύκητες (Candida albicans). Οι παρωτίδες και οι υπογνάθιοι αδένες μπορεί να είναι διογκωμένοι στους πάσχοντες από σύνδρομο Sjogren ή λοίμωξη HIV. Οι ασθενείς με σοβαρή ξηροστομία φέρουν μαζί τους ένα δοχείο με νερό για να υγραίνουν την στοματική κοιλότητα.

Οι άφθες αποτελούν μια συχνή και ενοχλητική κατάσταση που επηρεάζει το στόμα και την ποιότητα ζωής των ατόμων. Χαρακτηρίζονται από μικρές, επώδυνες πληγές που εμφανίζονται κυρίως στη βλεννογόνο του στόματος και μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία κατά την κατανάλωση τροφών και ποτών. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη φροντίδα είναι θεμελιώδους σημασίας για την ανακούφιση των συμπτωμάτων και την πρόληψη επαναλαμβανόμενων επεισοδίων. Οι άφθες είναι βλάβες που εντοπίζονται σε οποιανδήποτε περιοχή του στοματικού βλεννογόνου, εκτός από την πρόσθια μοίρα της σκληράς υπερώας. Η πάθηση προσβάλλει συνηθέστερα την κορυφή και τα χείλη της γλώσσας, το χείλος και τον παρειακό βλεννογόνο. Εκδηλώνονται αρχικά με την μορφή μίας περιοχής ερυθήματος (κοκκινίλα), η οποία ακολουθείται από κεντρική νέκρωση ή με σχηματισμό φυσαλίδας. Η φυσαλίδα σπάει και σχηματίζει ένα επώδυνο, μικρό κυκλικό έλκος με λευκοκίτρινο πυθμένα και κίτρινα χείλη, που περιβάλλεται από ερυθρή άλω (δακτύλιος). Η διάμετρος του έλκους ποικίλλει από 2-20 χιλ. Η πάθηση διαρκεί μία έως δύο εβδομάδες και ακολουθείται από μία περίοδο χωρίς ενοχλήματα, η οποία ποικίλλει σε διάρκεια. Τα έλκη επουλώνονται χωρίς ουλή.
Η αιτιολογία των αφθών δεν είναι σαφής. Επικρατέστερες είναι δυο θεωρίες. Η μία υποστηρίζει, ότι οφείλεται σε υπερευαισθησία σε ένα L-τύπο α-αιμολυτικού στρεπτόκοκκου και η άλλη, ότι προκαλείται από μία αυτοάνοση αντίδραση του επιθηλίου του στόματος. Άλλες αιτίες, που ενοχοποιούνται, είναι ο απλός έρπητας, η τροφική αλλεργία, οι συγκινήσεις, η γενετική προδιάθεση, ο τραυματισμός, η έμμηνος ρύση, η έλλειψη ουσιών που χρησιμοποιούνται στην αιμοποίηση (σίδηρος, φυλλικό οξύ, βιταμίνη Β12) και η ανοσοανεπάρκεια (π.χ. λοίμωξη ΗIV). Η πάθηση υπολογίζεται, ότι προσβάλλει περίπου το 30% του πληθυσμού και είναι λιγότερο συχνή στις γυναίκες. Οι αλλοιώσεις υποτροπιάζουν πιο συχνά τον Χειμώνα και την Άνοιξη. Διακρίνονται μικρές και μεγάλες άφθες. Οι μεγάλες άφθες παλαιότερα είχαν διάφορα ονόματα όπως: νεκρωτική βλεννογόνια περιαδενίτιδα, που υποτροπιάζει, νόσος του Sutton ή άφθες του Mikulicz, διότι θεωρούνταν ότι αποτελούν ιδιαίτερη νοσολογική οντότητα. Σήμερα έχει γίνει δεκτό, ότι οι μεγάλες άφθες αποτελούν μία βαρύτερη μορφή των κοινών αφθών.
Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, και τις περισσότερες φορές γίνεται με τοπικά σκευάσματα.

Η παρουσία αίματος στο στόμα μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες όπως αιμόπτυση, αιματέμεση ή αιμορραγία από το ανώτερο αναπνευστικό και πεπτικό σύστημα.
Eίναι η αποβολή αίματος με τον βήχα, που οφείλεται σε αιμορραγία του κατωτέρου αναπνευστικού συστήματος (κάτω από τον  λάρυγγα). Το αίμα, το οποίο αποβάλλεται είναι αφρώδες, ζωηρά κόκκινο και έχει αλκαλικό ρΗ.
Η αιμόπτυση πρέπει να διακρίνεται από την αιματέμεση, που είναι η αποβολή αίματος με τον εμετό.
Συχνά συνοδεύεται από ναυτία και το αποβαλλόμενο αίμα είναι αναμεμειγμένο με γαστρικό περιεχόμενο, είναι σκοτεινού κόκκινου χρώματος και έχει όξινο ρΗ.
Η αιμορραγική εστία μπορεί να εντοπίζεται σε οποιαδήποτε περιοχή του ανώτερου αναπνευστικού, του πεπτικού ή του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος. Το αίμα, που αποβάλλεται με το σάλιο χωρίς βήχα, κατά κανόνα προέρχεται από το ανώτερο αναπνευστικό και πεπτικό σύστημα (μύτη [δείτε το σχετικό άρθρο], στοματική κοιλότητα, στοματοφάρυγγας), ενώ το αίμα, που προέρχεται από το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα (τραχειοβρογχικό δένδρο, πνεύμονες), αποβάλλεται συνήθως με τον βήχα. Παρουσία μικρής ποσότητας αίματος στο σάλιο μπορεί να παρατηρηθεί σε ουλίτιδα, πρόσθια ή οπίσθια ρινορραγία και σε όγκους του ρινοφάρυγγα. Η παρουσία φλεβών στην ρίζα της γλώσσας δεν δικαιολογεί το αίμα. Πρέπει να αποκλεισθεί η αιμορραγική διάθεση, όπως αυτή που προκαλείται από την λήψη μεγάλων δόσεων ασπιρίνης. Οι διαταραχές των αιμοπεταλίων έχουν την τάση να δημιουργούν αιμορραγίες στους βλεννογόνους, ενώ οι διαταραχές της πηκτικότητας του αίματος έχουν την τάση να προκαλούν εν τω βάθει αιμορραγίες στις αρθρώσεις και στα σπλάγχνα.
Η αιμορραγία των ούλων είναι συχνή. Συνήθης τοπική αιτία είναι η βακτηριδιακή ή ιογενής φλεγμονή, η οποία καθιστά τα ούλα ευαίσθητα στους μικροτραυματισμούς. Η συνύπαρξη γενικού νοσήματος επιδεινώνει την φλεγμονή των ούλων ή ενδεχομένως την προκαλεί, λόγω μειώσεως της αντιστάσεως ή διαταραχής της πηκτικότητας του αίματος.
Ακτινοθεραπεία. Η ακτινοβολία της στοματικής κοιλότητας μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλεννογονίτιδα, η οποία εκδηλώνεται με ερυθρότητα, επιφανειακές ελκώσεις και πόνο. Η αυτόματη αιμορραγία του στοματικού βλεννογόνου κατά την μάσηση και το καθάρισμα των οδόντων δεν είναι ασυνήθιστη.
Αυτοάνοσα νοσήματα. Ο βλεννογόνος του στόματος συχνά προσβάλλεται από ανοσολογικά νοσήματα (ερυθηματώδης λύκος, πέμφιγα, πολύμορφο ερύθημα κλπ), τα οποία προκαλούν ελκώσεις και αιμορραγία.
Εγκυμοσύνη. Οι ορμονικές μεταβολές, οι οποίες συμβαίνουν κατά την εγκυμοσύνη, μπορεί να επιδεινώσουν μία προϋπάρχουσα ουλίτιδα, με συνέπεια την αιμορραγία. Μετά το πέρας της εγκυμοσύνης η ουλίτιδα υποχωρεί.
Ιατρογενή αίτια. Ωρισμένα φάρμακα, όπως τα αντιπηκτικά Warfarin και η Phenytoin, μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία από τα ούλα.
Νεοπλάσματα. Το συνηθέστερο κακόηθες νεόπλασμα της στοματικής κοιλότητος είναι το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα, το οποίο είναι δυνατόν να προκαλέσει αιμορραγία. Τα αιμαγγειώματα της στοματικής κοιλότητας μπορεί να οδηγήσουν σε αιμορραγία.
Νοσήματα του αίματος. Σε ορισμένα νοσήματα του αίματος, όπως η απλαστική αναιμία και η λευχαιμία, μειώνεται η αντίσταση στις φλεγμονές και ελαττώνεται ο αριθμός των αιμοπεταλίων, με συνέπεια τα ούλα να φλεγμαίνουν και εύκολα να αιμορραγούν. Αιμορραγικές διαθέσεις επίσης, όπως η αιμορροφιλία και η νόσος Von Wilebrand, μπορούν να προκαλέσουν αυτόματες αιμορραγίες μέσα στους ιστούς του στόματος και δύσκολα αντιμετωπίσιμες  μετεξακτικές αιμορραγίες.
Νοσήματα του περιοδοντίου. Ο σπουδαιότερος αιτιολογικός παράγοντας αυτών είναι η κακή υγιεινή του στόματος.
Η πλέον συχνή εστία αιμορραγίας μικρού μεγέθους είναι τα ούλα. Ο άρρωστος συνήθως αναφέρει, ότι αποβάλλει αίμα με το σάλιο κάθε πρωί. Η λανθάνουσα αιμορραγία από τον ρινοφάρυγγα, την ρινική κοιλότητα (Βλ. ρινορραγία), τους παραρρινίους κόλπους ή τον στοματοφάρυγγα εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο. Ανάλογα του μεγέθους της αιμορραγίας ο άρρωστος αναφέρει, ότι αποβάλλει συνήθως το πρωί αιμόφυρτα πτύελα ή ένα πήγμα αίματος. Άλλες αιτίες, που προκαλούν αιμορραγία, είναι οι φλεγμονές (ιογενής στοματίτιδα, λαρυγγίτιδα κλπ.), τα τραύματα (χειρουργικά, ξένα σώματα, κατάγματα), τα νεοπλάσματα, οι αγγειακές ανωμαλίες (αιμαγγείωμα, συγγενής αιμορραγική τηλαγγειεκτασία) και οι παθήσεις του αίματος (πχ. λευχαιμία).
Για τους λόγους αυτούς, είναι απολύτως αναγκαία η εκτίμηση αρχικά από ειδικό ΩΡΛ, και στην συνέχεια από άλλες ειδικότητες όπως, Πνευμονολόγος, Γαστρεντερολόγος, Παθολόγος, Οδοντίατρος, κλπ.

Η κροταφογναθική άρθρωση είναι η κινητή άρθρωση που συνδέει την κάτω γνάθο με το υπόλοιπο κρανίο στη περιοχή του κροταφικού οστού. Βρίσκεται ακριβώς μπροστά από κάθε αυτί στο σημείο σύγκλεισης της άνω με την κάτω γνάθο.
Πρόκειται για μιά από τις πλέον πολύπλοκες διαρθρώσεις του ανθρώπινου σώματος που είναι απαραίτητη για τις λειτουργίες της μάσησης και της ομιλίας.
Η κάτω γνάθος καταλήγει σε ένα στρογγυλεμένο άκρο (κόνδυλος) που προσαρμόζεται σε ένα κοίλωμα του κροταφικού οστού (κροταφική γλήνη) σε κάθε πλευρά του κρανίου. Ανάμεσα τους παρεμβάλλεται ο διάρθριος δίσκος, ο οποίος μπορεί να κινείται ελεύθερα μέσα στην άρθρωση ανάμεσα στα δύο μέρη της. Ο σκοπός του διάρθριου δίσκου είναι η απόσβεση των κραδασμών και η διευκόλυνση της ομαλής κίνησης της σιαγόνας όταν ανοίγουμε και κλείνουμε το στόμα μας.
Σχετίζονται με μετατόπιση ή δομική βλάβη του διάρθριου δίσκου, φθορά ή κάταγμα του κονδύλου της γνάθου, με εκφυλιστικές αλλοιώσεις της άρθρωσης όπως οστεοαρθρίτιδα ή ρευματοειδή αρθρίτιδα, ενώ σε σχετικά λιγότερες περιπτώσεις το πρόβλημα εντοπίζεται στους μύες του προσώπου που ελέγχουν την κίνηση της γνάθου.
Οι δυσλειτουργίες της κροταφογναθικής διάρθρωσης εμφανίζονται συνήθως όταν είτε η ίδια η άρθρωση είτε οι μύες που την ελέγχουν βρίσκονται κάτω από έντονη πίεση ή συνεχή φόρτιση. Τα αίτια της πάθησης μπορεί να σχετίζονται άμεσα με την φυσιολογία της άρθρωσης αλλά αρκετές φορές η πρωτογενής αιτιολογία είναι ψυχολογικής φύσεως.

• Κακή σύγκλειση δοντιών. Όταν τα δόντια των δύο σιαγόνων έχουν πρόβλημα σύγκλεισης δηλαδή δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένα ώστε να πατάνε ομοιόμορφα όταν δαγκώνουμε,

• Βρουξισμός (σφίξιμο και τρίξιμο των δοντιών).

• Άγχος και ψυχολογική πίεση.

• Τραυματισμοί της γνάθου, της άρθρωσης ή των μυών μπορεί να εξελιχθούν σε δυσλειτουργία της ΚΓΔ

• Επαγγελματικές συνήθειες όπως πχ. κάποιος που μιλάει πολύ ώρα στο τηλέφωνο στηρίζοντας το ανάμεσα στο κεφάλι και τον ώμο.

• Kακή στάση σώματος και κλίση της κεφαλής προς τα εμπρός κατά την πολύωρη εργασία σε υπολογιστή.

• Υπερβολικές κινήσεις, όπως το υπερβολικό άνοιγμα του στόματος πέραν του φυσιολογικού ορίου πχ. σε ένα χασμουρητό.

• Κακές συνήθειες, όπως να δαγκώνουμε συνεχώς τα νύχια μας, ένα μολύβι ή άλλα αντικείμενα.

• Το μάσημα τσίχλας για πολλές ώρες την ημέρα καταπονεί την άρθρωση και μπορεί να προκαλέσει προβλήματα.

• Οστεοαρθρίτιδα ή ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Η μονόπλευρη επώδυνη διόγκωση ενός σιαλογόνου αδένα, η οποία επιδεινώνεται κατά την λήψη τροφής ή αμέσως μετά από αυτή, οφείλεται συνήθως σε σιαλολιθίαση.
Η συμπτωματολογία αυτή είναι χαρακτηριστική της απόφραξης του πόρου του σιαλογόνου αδένα. Η παράταση των συμπτωμάτων δηλώνει την συνύπαρξη φλεγμονής. Ο υπογνάθιος είναι ο σιελογόνος αδένας, που προσβάλλεται συχνότερα. Η έκκριση του υπογνάθιου αδένα είναι κυρίως βλεννώδης, το δε στόμιο του πόρου, εντοπίζεται ψηλότερα από τον αδένα. Αυτό συνεπάγεται η έκκριση του, η οποία γίνεται περισσότερο παχύρρευστη σε αφυδάτωση, να κινείται προς τα πάνω, αντίθετα προς την βαρύτητα, για να βγει στην στοματική κοιλότητα. Τα παραπάνω ευνοούν την στάση μέσα στο εκφορητικό σύστημα και τον σχηματισμό λίθων. Ο σιαλόλιθος συντίθεται κυρίως από φωσφορικό ασβέστιο, και συνήθως βρίσκεται κοντά στο στόμιο του πόρου στην πρόσθια μοίρα του εδάφους του στόματος. Ο πόρος σπάνια αποφράσσεται τελείως. Οι άνδρες προσβάλλονται δύο φορές συχνότερα από τις γυναίκες.
Παρατηρείται ευμεγέθης, συνήθως επώδυνη διόγκωση του πάσχοντα αδένα, η οποία εκδηλώνεται κατά την λήψη της τροφής. Στις χρόνιες περιπτώσεις ο αδένας παραμένει διογκωμένος μεταξύ των γευμάτων.
Εάν το μέγεθος του λίθου είναι αρκετό, ο λίθος βρίσκεται με την αμφίχειρη ψηλάφηση. 'Οταν εντοπίζεται στην αρχή του πόρου εντός του αδένα, μπορεί να μετατοπίζεται και να αποφράσσει περιοδικά τον αυλό. Το έδαφος του στόματος και ο πόρος του υπογναθίου σιαλογόνου αδένα απεικονίζεται στην ακτινογραφία δήξεως. Το 90% των σιαλολίθων του υπογναθίου αδένα είναι ακτινοσκιεροί και το 90% αυτών της παρωτίδος είναι ακτινοδιαπερατοί.
Εάν ο λίθος δεν βρεθεί με την απλή ακτινογραφία, γίνεται σιαλογραφία, στην οποία διακρίνεται ως έλλειμμα στην πλήρωση του πόρου. Είναι συχνή η παρουσία περισσοτέρων λίθων.

Ένα συχνό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά στο ιατρείο μας είναι η κακοσμία του στόματος. Κακοσμία είναι η δύσοσμη αναπνοή. Συνήθως τα άτομα με κακοσμία δεν το αντιλαμβάνονται τα ίδια αλλά οι γύρω τους. Κάποιες συστηματικές νόσοι συνοδεύονται με άσχημη αναπνοή και τότε αυτή έχει διαγνωστική σημασία, όπως η γνωστή οσμή αμμωνίας στην ουραιμία, και η οσμή ακετόνης στους διαβητικούς.

Η δυσάρεστη αναπνοή έχει επίσης σχέση με την ηλικία. Η αναπνοή των παιδιών είναι ευχάριστη, στους ενήλικες μεταβάλλεται ενώ στους ηλικιωμένους είναι σαφώς λιγότερο ευχάριστη. Η μυρωδιά της αναπνοής μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το πρωί μπορεί να είναι δυσάρεστη γεγονός που οφείλεται πιθανώς στη μεγάλη ελάττωση της παραγωγής του σάλιου και στη συσσώρευση επιθηλίων και υπολειμμάτων τροφής. Η οσμή της πρωινής αναπνοής οφείλεται στη διάσπαση κυτταρικών πρωτεϊνών και αμινοξέων σε πτητικά παράγωγα θειούχων ενώσεων, όπως πχ μεθυλμερκυπτάνης και σουλφιδίου του υδρογόνου. Το φυσιολογικό σάλιο έχει ρΗ περίπου 6,5. Το όξινο ΡΗ εμποδίζει την ανάπτυξη Gram αρνητικών και αναερόβιων βακτηριδίων ενώ το αλκαλικό ΡΗ το ευνοεί.

Η πείνα ευνοεί την εμφάνιση κακοσμίας και οφείλεται στην παρουσία μεταβολικών προϊόντων αποδομής (λίπη και πρωτείνες) στους πνεύμονες. Η αφυδάτωση επίσης, προκαλεί ελάττωση του σάλιου και μπορεί να είναι αίτιο κακοσμίας.

Αίτια της στοματικής κοιλότητας που προκαλούν δυσοσμία: • Κατακράτηση τροφών μεταξύ των δοντιών • Οδοντοστοιχίες • Επίχρισμα γλώσσας • Περιοδοντικές παθήσεις και τερηδόνα • Χρόνια ουλίτιδα • Κρυπτική αμυγδαλίτιδα κ.ά. Ο ρινοφάρυγγας, ο φάρυγγας και οι πνεύμονες επίσης ευθύνονται συχνά για την ύπαρξη κακοσμίας σε περιπτώσεις όπως: • Χρόνια παραρρινοκολπίτιδα • Παρουσία ξένου σώματος στη μύτη • Παρουσία όγκων και εξελκώσεων • Ύπαρξη κατακρατήσεων και μικροβίων στις αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) και στις αμυγδαλές (π.χ. αμυγδαλόλιθοι-βλέπε παρακάτω). • Βρογχιεκτασία κ.λ.π. Ο μεταβολισμός τροφών στο ήπαρ (συκώτι), όπως το σκόρδο, τα κρεμμύδια και καρυκεύματα που βαθμιαία απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος και στη συνέχεια εκκρίνονται από τους πνεύμονες και άλλες οδούς είναι πολύ συχνά το αίτιο της δύσοσμης αναπνοής. Το ίδιο συμβαίνει και με ορισμένα φάρμακα όπως αναισθητικά αέρια και η παραλδεύδη. Η λήψη λεπτομερούς ιστορικού έχει μεγάλη σημασία. Καταγράφεται λεπτομερώς το είδος των προσλαμβανομένων τροφών σε μία περίοδο αρκετών ημερών για να εντοπιστεί η τροφή που πιθανώς ευθύνεται για την κακοσμία. Συνιστάται η λήψη βασικών μέτρων υγιεινής όπως: • Διακοπή του καπνίσματος • Βούρτσισμα των δοντιών • Ξέπλυμα του στόματος με αντισηπτικά διαλύματα • Βούρτσισμα της γλώσσας (ύπαρξη επιχρίσματος - τριχωτή γλώσσα) • Χρήση οδοντικού νήματος • Καθάρισμα και απολύμανση οδοντοστοιχίας κάθε βράδυ • Ξέπλυμα στόματος και αμυγδαλών με νερό ή φυσιολογικό ορό • Δίαιτα με χαμηλά λιπαρά • Άφθονη λήψη φρούτων και λαχανικών • Αποφυγή αφυδάτωσης με τη λήψη 8 - 10 ποτηριών ύδατος την ημέρα • Λήψη σκευασμάτων μέντας κ.λ.π.
Συχνά σε αμυγδαλές που έχουν έντονα βαθειές κρύπτες, υπολείμματα τροφής που έχουν αναμειχθεί με νεκρά επιθηλιακά κύτταρα του βλεννογόνου του στόματος και του φάρυγγα μπαίνουν στις αμυγδαλικές κρύπτες όπου και γίνεται σήψη και πέψη αυτών των υλικών. Αυτά τα υλικά γίνονται ορατά ως λευκές κηλίδες που εκλαμβάνονται από τους ασθενείς ως πύον. Πιέζοντας την αμυγδαλή με το γλωσσοπίεστρο εξέρχεται από τις κρύπτες ένα συμπυκνωμένο και έντονα δύσοσμο υλικό. Η χρόνια παραμονή του δύσοσμου αυτού υλικού στην αμυγδαλική κρύπτη ευνοεί την απορρόφηση ασβεστίου και το σχηματισμό αμυγδαλολίθων ή κρυπτολίθων.

Συχνά ασθενείς προσέρχονται στα νοσοκομεία και στα ιδιωτικά ιατρεία μας αναφέροντας άτυπα συμπτώματα όπως βήχας, βραχνάδα, αίσθημα κόμπου στον λαιμό, ενώ η κλινική και ενδοσκοπική εξέταση δίνει ελάχιστα ή και κανένα κλινικό εύρημα ΩΡΛ ενδιαφέροντος. Τελικά όμως η συσχέτιση αυτών των συμπτωμάτων με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση [Gastroesophageal Reflux (GERD)] και διαφραγματοκήλη, ίσως θα πρέπει να είναι πιο συχνή απ’ όσο αρχικά πιστεύαμε.
Η λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση (LRP) είναι μια κατάσταση που εμφανίζεται σε ένα άτομο που πάσχει από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (GERD). Το οξύ που παράγεται στο στομάχι ταξιδεύει στον οισοφάγο (σωλήνας κατάποσης). Όταν το οξύ του στομάχου φτάσει στο λαιμό, ονομάζεται λαρυγγοφαρυγγική παλινδρόμηση (LPR). Ευτυχώς, οι περισσότερες αιτίες λαρυγγοφαρυγγικής παλινδρόμησης δεν απαιτούν ιατρική περίθαλψη. Μπορούν να αντιμετωπιστούν με αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Ήπια, διαλείπουσα ανάρροια γαστρικού περιεχομένου στον οισοφάγο είναι συχνή και συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Όταν είναι σοβαρή συνήθως σχετίζεται: με μία ολισθαίνουσα διαφραγματοκήλη που προκαλεί ανεπάρκεια του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. αν ο ασθενής βρίσκεται σε ύπτια θέση, σκύβει ή σφίγγεται, όξινο γαστρικό περιεχόμενο διαφεύγει στον οισοφάγο. Ο βλεννογόνος του οισοφάγου καταστρέφεται από το γαστρικό οξύ με επακόλουθο φλεγμονή ή/και εξέλκωση. Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης είναι:
• Επίμονος βήχας
• Αίσθημα κόμπου στον λαιμό
• Ξηροστομία
• Λαρυγγόσπασμος ή δύσκολα αντιμετωπιζόμενο άσθμα
• Ακαθόριστα ενοχλήματα στη βάση του τραχήλου (αίσθημα πνιγμονής, ξένου σώματος).
• Αίσθημα καούρας
• Οπισθοστερνική δυσφορία
• Ναυτία
• Ανάρροια πικρού υγρού στο στόμα
• Επιδείνωση των συμπτωμάτων κατά την κατάκλιση τον βήχα και την άσκηση
• Χρόνιος ήπιος ερεθισμός του λαιμού που είναι χειρότερος το πρωί και βελτιώνεται με την πάροδο της ημέρας
• Άφθονη έκκριση σάλιου το πρωί και δυσοσμία στόματος
• Ιδιαίτερα βραχνή φωνή το πρωί που χρειάζεται προθέρμανση για να γίνει κανονική Τα άτυπα πολλές φορές συμπτώματα μπορεί ν’ αποδοθούν σε άλλες παθήσεις και για τον λόγο αυτό θεωρείται απαραίτητη η εκτίμηση του πάσχοντα από ωτορινολαρυγγολόγο και γαστρεντερολόγο. Τα συμπτώματα αυτά συχνά μιμούνται τα συμπτώματα της καρδιακής νόσου. Όταν η κατάσταση είναι σοβαρή και παρατεινόμενη, είναι δυνατόν να σχηματιστεί ουλώδης στένωση ή και κακοήθης εξαλλαγή, προδιαθέτει σε καταστάσεις όπως φαρυγγικός κόμβος αίσθημα ξένου σώματος, χρόνια λαρυγγίτιδα, νεοπλασία του λάρυγγα, παραρρινοκολπίτιδα στα παιδιά.
Η θεραπεία βασίζεται σε
1. Δίαιτα,
2. Οδηγίες θέσεως του σώματος,
3. Φαρμακευτική αγωγή
Αρκετοί ασθενείς είναι παχύσαρκοι και η απώλεια βάρους συνήθως μειώνει την ένταση των συμπτωμάτων. Οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν μικρά συχνά γεύματα και να αποφεύγουν την κατάκλιση αμέσως μετά το φαγητό, Επίσης πρέπει να αποφεύγουν τις πικάντικες τροφές, τα αεριούχα ποτά, τη σοκολάτα, το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ. Είναι χρήσιμο να κοιμούνται με το άνω μέρος του σώματος σε υψηλότερο επίπεδο, και να αποφεύγουν το σκύψιμο.
Η φαρμακευτική αγωγή με αντιόξινα, σκοπεύει στην ουδετεροποίηση του παραγόμενου γαστρικού οξέος. Οι αναστολείς Η2 και η ομεπραζόλη βοηθούν στην μείωση παραγωγής γαστρικού οξέος. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, απαιτείται ορισμένες φορές χειρουργική επέμβαση, Σε περίπτωση που αποτύχει η θεραπευτική αγωγή, πρέπει να ακολουθήσει ενδοσκόπηση ή βαριούχο γεύμα για τον αποκλεισμό κακοήθειας.

Οι πολύποδες, οι κύστεις και τα οζίδια φωνητικών χορδών αποτελούν συχνές παθήσεις που επηρεάζουν τη φωνητική λειτουργία και την ποιότητα της φωνής. Αυτές οι βλάβες μπορεί να προκύψουν από υπερβολική χρήση της φωνής, φλεγμονές ή ακόμα και από αλλεργίες. Η σωστή διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία είναι κρίσιμες για την αποκατάσταση της φωνητικής υγείας. Είναι σημαντικό οι ασθενείς να απευθύνονται σε ειδικούς, προκειμένου να αξιολογηθεί η κατάσταση και να προταθούν εξατομικευμένες λύσεις, όπως η φωνητική θεραπεία ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, η χειρουργική επέμβαση. Αυτές οι παθήσεις ανήκουν στους καλοήθεις όγκους του λάρυγγα. Χαρακτηριστικό τους είναι η βραγνάδα. Συχνή αιτία είναι η κατάχρηση της φωνής από επαγγελματίες όπως τραγουδιστές, ψάλτες, πωλητές λαϊκών αγορών, προπονητές.
Εμφανίζονται με βραγχνάδα στην φωνή. Φλεγμονή της φωνητικής χορδής από τις αιτίες που αναφέρθηκαν παραπάνω προκαλεί οίδημα σε μία περιοχή των φωνητικών χορδών το οποίο ονομάζεται διάστημα του Reinke. Είναι μία περιγεγραμμένη, ευρείας βάσης ή μισχωτή αντιδραστική υπερπλασία της φωνητικής χορδής διαφορετικής όψης (π.χ. υαλώδης-οιδηματώδης, αιμορραγικός, ινώδης).

Άνδρες της μέσης ηλικίας προσβάλλονται συχνότερα. Όταν το οίδημα αφορά όλο το μήκος της χορδής η κατάσταση είναι γνωστή ως οίδημα του Reinke.
Όταν η φλεγμονή αφορά ένα τμήμα της χορδής μπορεί να σχηματιστεί κύστη ή πολύποδας.
Κύστη σχηματίζεται όταν το οίδημα βρίσκεται κάτω από τις πτυχές της χορδής, ενώ ο πολύποδας σχηματίζεται όταν το οίδημα είναι πιο επιφανειακό.       
Μικρές κύστεις είναι δύσκολο να αναγνωριστούν χωρίς την βοήθεια στροβοσκοπικής εξέτασης. Οι πολύποδες μπορεί επίσης να ξεφύγουν από μία μη προσεκτική εξέταση γιατί είναι δυνατόν ειδικά όταν είναι μεγάλοι να "κρέμονται" από ένα λεπτό μίσχο και κατά την εισπνοή να κρύβονται κάτω από την φωνητική χορδή. Είναι απαραίτητη η αφαίρεση και η ιστολογική εξέταση. Μετεγχειρητικά συνιστάται αφωνία για μία εβδομάδα, και ήπια ομιλία την 2η εβδομάδα. Συνιστώνται κρύες υγρές εισπνοές κατά την πρώτη εβδομάδα για αποφυγή της ξήρανσης του βλεννογόνου.      
Είναι γνωστά και ως όζοι ή κομβία των τραγουδιστών και οφείλονται και αυτά σε κακή χρήση της φωνής. Προκαλούν βραγχνάδα και τραχύτητα της φωνής. Σε κάποιους επαγγελματίες χρήστες της φωνής π.χ. τραγουδιστές μπορεί να θεωρείται χαρακτηριστική και να μην απαιτείται θεραπεία. Πολλοί όμως ασθενείς δεν αρέσκονται στην ποιότητα της φωνής τους. Η εξέταση του λάρυγγα αναδεικνύει μικρές, συνήθως λευκωπές, οζώδεις παχύνσεις των φωνητικών χορδών και στις 2 φωνητικές χορδές συμμετρικά. Σχηματίζονται στην περιοχή όπου ασκείται μεγαλύτερη τριβή κατά την σύγκλειση φωνητικών χορδών. Αρχικά τα οζίδια είναι μαλακά και πιθανώς είναι το αποτέλεσμα μικρής αιμορραγίας μέσα στην χορδή. Με το πέρασμα του χρόνου, δημιουργείται ίνωση και τα οζίδια γίνονται σκληρά.
Θεραπεία
Η θεραπεία συνίσταται σε λογοθεραπεία που είναι συχνά επιτυχής ειδικά όσο τα οζίδια δεν έχουν ακόμη υποστεί ίνωση. Εάν τα οζίδια παραμένουν παρά την συντηρητική αγωγή, ίσως απαιτηθεί χειρουργική εξαίρεση αυτών.

Η λευκοπλακία και η κεράτωση φωνητικών χορδών αποτελούν δύο σημαντικές παθήσεις που επηρεάζουν την υγεία του φωνητικού συστήματος. Οι αιτίες τους μπορεί να είναι ποικίλες, περιλαμβάνοντας τη χρόνια έκθεση σε ερεθιστικά στοιχεία, την κακή χρήση της φωνής και τη συστηματική κατανάλωση καπνού ή αλκοόλ. Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε τις πηγές που οδηγούν στην ανάπτυξή τους, καθώς και τους παράγοντες κινδύνου που τις συνοδεύουν. Η έγκαιρη διάγνωση μέσω εξειδικευμένων εξετάσεων μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματική διαχείριση και πρόληψη επιπλοκών, προσφέροντας στους ασθενείς τη δυνατότητα να διατηρήσουν την υγεία των φωνητικών τους χορδών, προλαμβάνοντας σοβαρότερες καταστάσεις στο μέλλον. Είναι μία σχετικά συχνή πάθηση στο ΩΡΛ ιατρείο. Διάφορες αλλοιώσεις του επιθηλίου εκδηλώνονται ως λευκή πλάκα του βλεννογόνου και ονομάζονται κοινώς λευκοπλακία. Οι αλλοιώσεις αυτές μπορεί να είναι:
α. Η κεράτωση, η οποία χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό κερατίνης στο φυσιολογικά μη κερατινοποιούμενο επιθήλιο,
β. Η ακάνθωση, η οποία δηλώνει την πάχυνση της στιβάδος των ακανθωτών κυττάρων,
γ. Η δυσπλασία, η οποία εκφράζει την διαταραχή στην ωρίμανση του επιθηλίου από την βασική στιβάδα στα επιφανειακά στρώματα, και
δ. Η παρακεράτωση, η οποία σημαίνει την παρουσία εμπύρηνων κυττάρων στα επιφανειακά στρώματα του επιθηλίου.
Η λευκοπλακία και η κεράτωση θεωρούνται προκαρκινωματώδεις καταστάσεις. Η ακριβής αιτιολογία τους δεν είναι γνωστή. Για την ανάπτυξή τους ενοχοποιούνται το κάπνισμα, η λήψη οινοπνευματωδών, η φωνητική κατάχρηση, η χρονία λαρυγγίτιδα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η έλλειψη βιταμινών και το ερεθιστικό περιβάλλον. Κλινικά η λευκοπλακία, μερικές φορές, δύσκολα διακρίνεται από το καρκίνωμα.
Το μόνο σύμπτωμα, που προκαλεί, όταν εντοπίζεται εις τις γνήσιες φωνητικές χορδές, είναι η βραγχνάδα.
Συνιστάται η διακοπή του καπνίσματος και η αντιμετώπιση γενικά του αιτιολογικού παράγοντα (πχ της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης). Εάν η λευκοπλακία δεν υποχωρήσει με την διακοπή του καπνίσματος ή δημιουργεί υποψίες, πρέπει να αφαιρείται με άμεση λαρυγγοσκόπηση και να εξετάζεται ιστολογικά. Στην περίπτωση, που αφαιρεθεί, ο άρρωστος πρέπει να διακόψει το κάπνισμα και τα οινοπνευματώδη ποτά, να εξετάζεται δε περιοδικά, διότι η πιθανότητα να υποτροπιάσει η λευκοπλακία ή και να αναπτυχθεί καρκίνωμα είναι μεγάλη.

Βράγχος φωνής (Βραχνάδα) είναι ένας όρος που περιγράφει κάθε αλλαγή της χροιάς της φωνής. Οφείλεται σε παθολογικές καταστάσεις του λάρυγγα ή των νεύρων τα οποία τον νευρώνουν.
1. Οξεία λαρυγγίτιδα κατά την οποία έχουμε οίδημα των φωνητικών χορδών που οφείλεται σε λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού (κοινό κρυολόγημα) ή κατάχρηση φωνής και επιδεινώνεται με το κάπνισμα.
2. Οζίδια φωνητικών χορδών (κατάχρηση ή λάθος χρήση φωνής).
3. Πολύποδες φωνητικών χορδών.
4. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
5. Κάπνισμα.
6. Αλλεργία.
1. Οι κακοήθεις και καλοήθεις όγκοι του λάρυγγα, και σπανιότερα οι κακοήθεις όγκοι του πνεύμονα, του οισοφάγου και του θυρεοειδούς (μέσω παράλυσης των νεύρων που νευρώνουν τις φωνητικές χορδές).
2. Τραύματα.
3. Υποθυρεοειδισμός,
4. Νευρολογικές νόσοι.
5. Προχωρημένη ηλικία.
6. Η μυασθένεια
Η βραχνάδα λόγω της πιθανότητας σοβαρών αιτιών της πρέπει να εξετάζεται πάντα από ΩΡΛ.
1. Βραγχνάδα η οποία κρατάει πάνω από 2-3 εβδομάδες.
2. Συνυπάρχει πόνος στο λαιμό ο οποίος μπορεί να αντανακλά και στο αυτί.
3. Όταν συνυπάρχει αιμόπτυση.
4. Σε δυσκολία στην κατάποση ή με αίσθημα ξένου σώματος στο λαιμό.
5. Σε αφωνία.
6. Σε συνύπαρξη μάζας στον τράχηλο.
7. Σε δύσπνοια.
1. Εάν καπνίζετε, σταματήστε αμέσως το κάπνισμα.
2. Αποφεύγετε παράγοντες οι οποίοι αφυδατώνουν το σώμα (αλκοόλη, καφεΐνη).
3. Αποφεύγετε το παθητικό κάπνισμα.
4. Πίνετε άφθονο νερό.
5. Φροντίστε να υπάρχει αρκετή υγρασία στην ατμόσφαιρα του σπιτιού σας.
6. Τρώτε υγιεινά, αποφεύγετε τα αλκοολούχα ποτά και τα πολύ πικάντικα φαγητά.
7. Μην κάνετε κατάχρηση της φωνής σας, μιλώντας συνέχεια και πολύ δυνατά. Μην ψιθυρίζετε.
8. Αποφεύγετε να μιλάτε ή να τραγουδάτε όταν είστε βραχνός ή πάσχετε από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού.
9. Εάν χρησιμοποιείτε επαγγελματικά τη φωνή σας (τραγουδιστής, δάσκαλος, ιερέας, πολιτικός), ζητήστε τις συμβουλές του ΩΡΛ σας και του υπεύθυνου λογοθεραπευτή.
Μην ξεχνάτε!!
Βραγχνάδα η οποία επιμένει πάνω από 2-3 εβδομάδες, απαιτεί ΩΡΛ εξέταση, είναι καλό να γνωρίζετε ότι ο καρκίνος του λάρυγγα θεραπεύεται σε μεγάλο ποσοστό.

Η γρίπη είναι μια οξεία νόσος του αναπνευστικού συστήματος που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης. Υπάρχουν τρεις τύποι ιών γρίπης, οι A, B και C. Οι ιοί τύπου Α ή Β αποτελούν τα κύρια αίτια γρίπης στον άνθρωπο, ενώ οι περιπτώσεις γρίπης από ιούς τύπου C είναι πολύ σπάνιες. Οι ιοί της γρίπης προσβάλλουν το ανώτερο ή/και το κατώτερο τμήμα του αναπνευστικού συστήματος (μύτη, φάρυγγας, λάρυγγας, βρόγχοι).
Στην Ελλάδα, η περίοδος της γρίπης υπάρχει από Οκτώβριο έως και Απρίλιο, με έξαρση της δραστηριότητας μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου.
Η γρίπη μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο όταν ένας ασθενής

• Βήχει,

• Φταρνίζεται ή μιλά και διασπείρει τους ιούς στον αέρα με τη μορφή πολύ μικρών, αόρατων σταγονιδίων.

• Μεταδίδεται επίσης, όταν κάποιος αγγίζει αντικείμενα και επιφάνειες που έχουν μολυνθεί και στη συνέχεια πιάνει τα μάτια του, τη μύτη ή το στόμα του.

Το Ρινόφυμα είναι μία πάθηση η οποία οφείλεται σε υπερπλασία των σμηγματογόνων αδένων. Αποτελεί μία μορφή της ροδόχρου ακμής, η οποία εντοπίζεται στην κατώτερη μοίρα του δέρματος της μύτης. Προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες της μέσης ηλικίας (η σχέση προς τις γυναίκες είναι 20:1). Δεν είναι γνωστή η αιτιολογία και δεν σχετίζεται με την λήψη οινοπνευματωδών ποτών. Θεωρείται, ότι σχετίζεται με χρονία φλεγμονή από το Demodex folicularum.

Ιστολογικά παρατηρούνται τηλαγγειεκτασίες, υπερτροφία των σμηγματογόνων αδένων, χρόνια φλεγμονή  και ανάπτυξη ινώδους ιστού. Η επιφάνεια της μύτης παρουσιάζεται ανώμαλη, σκληρή, λοβιώδης, κυανερύθρου ή ερυθροκαφεοειδούς χροιάς (μύτη πατάτα). Αυξάνει αργά και δεν προκαλεί πόνο. Όταν αυξηθεί πολύ προκαλεί δυσμορφία και δυσκολία στην αναπνοή και την λήψη τροφής. Συχνά συνδυάζεται με   σμηγματόρροια και ροδόχρου ακμή.
Η θεραπεία της είναι χειρουργική και συνίσταται στην αφαίρεση της επιφανειακής μοίρας του δέρματος. Με τις τεχνικές, που εφαρμόζονται, επιδιώκεται η αισθητική αποκατάσταση της περιοχής. Χρησιμοποιείται χειρουργικό μαχαιρίδιο, η δερματοαπόξεση, ή CO2 laser κ.ά.

Οι παραρρίνιοι κόλποι είναι κοιλότητες του κρανίου που περιλαμβάνουν τα ιγμόρεια ή γναθιαίους κόλπους, τις ηθμοειδείς κυψέλες,τους μετωπιαίους κόλπους, και τον σφηνοειδή.
Τα ιγμόρεια ή γναθιαίοι κόλποι, είναι αεροφόρες κοιλότητες που βρίσκονται μέσα στην άνω γνάθο και καλύπτονται από τον ίδιο βλεννογόνο που καλύπτεται και το εσωτερικό της μύτης,
Η γναθιαία κολπίτιδα (Ιγμορίτιδα) είναι μία οξεία ή χρόνια βακτηριακή ή μυκητιασική φλεγμονή που αφορά τα ιγμόρεια και που μπορεί να σχετίζεται με αλλεργία, κατά κανόνα προερχόμενη από την ρινική κοιλότητα ή τον ρινοφάρυγγα.  Περιστασιακά μπορεί να οφείλεται σε οδοντογενή αίτια ή σε συμφόρηση που σχετίζεται με φλεγμονή του βλεννογόνου του γναθιαίου κόλπου, και συχνά του συστήματος των ηθμοειδών κυψελών (π.χ. πρόσθια ηθμοειδίτιδα).
Παιδιά: Αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια), στενή ανατομία της μύτης (π.χ. ευρεία-, στραβή μύτη), υπερπλασία ρινικών κογχών, χρόνια πυώδης ρινίτιδα, βλεννοκυστική νόσος, κολύμβηση σε πισίνα.
Ενήλικες: Σκολίωση διαφράγματος, ρινικοί πολύποδες, φυσαλιδώδης κόγχη, υπερπλασία κογχών, αλλεργία, μυκητιασική φλεγμονή (Ασπέργιλλος), οδοντογενείς λοιμώξεις, φατνιακό συρίγγιο, μετά από εξαγωγή δοντιού, ευκαιριακές λοιμώξεις (π.χ. AIDS) δυσανεξία σε αναλγητικά (σύνδρομο de Widal), καταδύσεις.
Αλλαγή χροιάς φωνής.
Διάχυτος έως σφύζοντας πόνος παρειάς/άνω γνάθου με ή χωρίς στα δόντια, αυξανόμενο κατά την ταχεία επίκυψη, ή τις αναπηδήσεις, στο ένα πόδι.
Οίδημα κάτω βλεφάρου, πυώδες έκκριμα από τη μύτη ή τον ρινοφάρυγγα.
Ελαφρός πυρετός, κόπωση, κεφαλαλγία.
• Χρόνια φαρυγγίτιδα, χρόνια λαρυγγίτιδα, χρόνια βρογχίτιδα (ενδεχόμενα βρογχιεκτασίες) στο πνεύμα ενός κατιόντος συνδρόμου.
• Επέκταση της φλεγμονής στο ηθμοειδές ή στον κόγχο (ηθμοειδίτιδα, φλεγμονή του κόγχου).
• Βλεννοκήλη.
• Ρινογενή μηνιγγίτιδα.
Σύμφωνα με την "Διεθνή Δήλωση Ομοφωνίας για την Ρινολογία και την Αλλεργία:Ρινοκολπίτιδα" Allergy&Rhinology 2016, O oρισμός και διαγνωστικά κριτήρια για την ρινοκολπίτιδα που περιλαμβάνει και την Ιγμορίτιδα είναι:
Φλεγμονή ρινός-παραρινίων που διαρκεί λιγότερο από 4 εβδομάδες, σχετιζόμενη με αιφνίδια έναρξη των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα πρέπει να περιλαμβάνουν και τα δύο από τα παρακάτω:
• ρινική απόφραξη/συμφόρηση ή ρινικές εκκρίσεις (πρόσθια/οπίσθια) και
• άλγος/πίεση του προσώπου ή μείωση/απώλεια όσφρησης.
Δεν απαιτείται ακτινολογική και ενδοσκοπική εξέταση για τη διάγνωση.
Φλεγμονή ρινός - παραρινίων που επιμένει για περισσότερες από 12 εβδομάδες.
Τα συμπτώματα πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον 2 από τα παρακάτω:
•   ρινική απόφραξη / συμφόρηση
•   ρινικές εκκρίσεις (πρόσθιες / οπίσθιες)
•   άλγος / πίεση του προσώπου
•   μείωση / απώλεια όσφρησης
Επιπρόσθετα, η διάγνωση πρέπει να επιβεβαιώνεται με:
•   Ενδείξεις φλεγμονής κατά την εξέταση των παραρρίνιων κόλπων με αξονική τομογραφία (CT)
•   Ενδείξεις διαπύησης προερχόμενης από τους παραρρίνιους κόλπους ή τις-το σύμπλεγμα στομίων-πόρων (osliomeatal complex)
   Η CRS διακρίνεται σε CRSwNP ή CRSsNP βάσει της παρουσίας ή της απουσίας ρινικών πολυπόδων.
Τέσσερα ή περισσότερα επεισόδια ARS ανά έτος με διακριτά διαστήματα ελεύθερα
συμπτωμάτων μεταξύ των επεισοδίων. Κάθε επεισόδιο πρέπει να πληρεί τα παραπάνω κριτήρια για ARS.
Αιφνίδια επιδείνωση των συμπτωμάτων της CRS με επιστροφή στα αρχικά συμπτώματα μετά τη θεραπεία.
CRSsNP= CRS χωρίς ρινικούς πολύποδες, CRSwN = CRS με ρινικούς πολύποδες.
Συντηρητική θεραπεία:
• Οξεία κολπίτιδα, οξεία έξαρση χρονιάς κολπίτιδος:
Αποσυμφορητικές ρινικές σταγόνες
Βλεννολυτικά,
Αντιφλεγμονώδη
Ενδεχόμενα αντιβιοτικά per os,
• Χρονία κολπίτιδα
Η χρόνια κολπίτιδα έχει διαφορετικό μικροβιακό φάσμα από ότι στην οξεία κολπίτιδα
Αλλεργική κολπίτιδα:
Τοπικά στεροειδή spray, Ενδεχόμενα συστηματικά γλυκοκορτικοειδή,
Αργότερα ενδεχόμενα απευαισθητοποίηση.
• Κολπίτιδα από Ασπέργιλλο:
Αντιμυκητιασικά τοπικά και ενδεχόμενα συστηματικά
Σε εμμένουσα εικόνα ακτινολογικά υδραερικού επιπέδου χρειάζεται να γίνει παρακέντηση με έκπλυση του γναθιαίου κόλπου, για αφαίρεση του εκκρίματος, ενδεχόμενα σε συνδυασμό με ενδοσκόπηση.
Χειρουργικές ενδείξεις:
Χωρίς επιτυχία συντηρητική αγωγή, χρόνια κολπίτιδα χωρίς/με βρογχικό άσθμα ή κατιόν σύνδρομο, μυκητιασική λοίμωξη, πολύποδες γναθιαίου κόλπου, ρινική πολυποδίαση.
Κογχικές και ενδοκρανιακές επιπλοκές της κολπίτιδος.
Βλεννοκήλη ή υποψία για νεοπλασία.
Φατνιακό συρίγγιο που παραμένει μετά από εξαγωγή δοντιού.
Οδοντογενής κολπίτιδα (Εξυγίανση δοντιών!).
Χειρουργικές αρχές:
Ενδορρινική μικροσκοπικά/ενδοσκοπικά παραθυροποίηση του γναθιαίου κόλπου (μέση ρινική αντροστομία), εκτομή της ηθμοειδούς χώνης (infundibulotomy) ή επέμβαση παγκολπίτιδος.
Σε επιπλεγμένη πορεία με οστικές αλλοιώσεις λόγω οστείτιδας, μετά προηγηθείσα επέμβαση ή σε υποψία νεοπλασίας, ενδορρινικά ή οστεοπλαστικά γίνεται διαπροσωπική διάνοιξη του γναθιαίου κόλπου ή εξατομικεύονται, στη παθολογική διεργασία της νόσου και στην έκταση της προσαρμοσμένες χειρουργικές μέθοδοι.
Σε βλεννοκήλη ενδορρινική μικροσκοπικά/ενδοσκοπικά μαρσιποποίηση, σε ειδικές περιπτώσεις διαπροσωπική ριζική επέμβαση του γναθιαίου κόλπου.
Σε φυσαλιδώδη μέση ρινική κόγχη (Concha bullosa): Γίνεται επιπρόσθετα μερική εκτομή της κόγχης, σε σκολίωση του διαφράγματος επιπρόσθετα γίνεται πλαστική του ρινικού διαφράγματος

Η Εξόστωση του Έξω Ακουστικού Πόρου ή Αυτί του σέρφερ, είναι μια καλοήθης κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη νέου οστού στον Έξω Ακουστικό Πόρο, συνήθως λόγω χρόνιας έκθεσης σε κρύο νερό και αέρα. Αν και συνδέεται κλασικά με το σέρφινγκ, μπορεί να παρατηρηθεί σε οποιοδήποτε άτομο που εκτίθεται επανειλημμένα με κρύο νερό. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει σέρφερ, κολυμβητές, δύτες, καγιάκερ και ιστιοπλόους. Κατά την επίσκεψη στον γιατρό, η χρήση του ωτοσκοπίου επιτρέπει τον εντοπισμό οζωδών μαζών γύρω από το τύμπανο. Συνήθως, όσο μεγαλύτερες είναι αυτές οι μάζες, τόσο πιο έντονα είναι τα συμπτώματα που νιώθει ο ασθενής. Πρόκειται για συμπαγείς σχηματισμούς που εμφανίζονται συχνά και στα δύο αυτιά. Σε περιπτώσεις όπου οι εξοστώσεις έχουν μεγαλώσει αρκετά, μπορεί να κρύβουν το τύμπανο ή να εγκλωβίζουν το κερί του αυτιού, δυσκολεύοντας τον καθαρισμό και την εξέταση.
Η Εξόστωση του Έξω Ακουστικού Πόρου ή αυτί του σέρφερ είναι συνήθως ασυμπτωματική, αλλά μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως απώλεια ακοής, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ωτόρροια, αίσθημα ακουστικής πληρότητας και ενσφήνωση κυψελίδας.
Ενώ ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει επιβεβαιωθεί, υπάρχει η υπόθεση και είναι κοινώς αποδεκτό ότι η έκθεση σε κρύο νερό προκαλεί αγγειοδιαστολή στον οστέινο ακουστικό πόρο, δημιουργώντας αύξηση της αγγειακής τάσης. Αυτό σχετίζεται με φλεγμονή που προκαλεί περιοστίτιδα. Αυτή η φλεγμονή διεγείρει τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών, ακολουθείται ίνωση και οστεοποίηση, οδηγώντας σε ανάπτυξη νέου οστού εντός του έξω ακουστικού πόρου.   
Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει την απομάκρυνση των οστικών υπερβολών μέσω χειρουργικής επέμβασης, ενώ η διαχείριση μπορεί να περιλαμβάνει και την αποφυγή παράγοντων κινδύνου για την πρόληψη υποτροπών.

Η Αγγειοκινητική Ρινίτιδα, λέγεται και μη αλλεργική, ή μη αλλεργική μη ηωσινοφιλική ρινίτιδα, και είναι μία παθολογική κατάσταση που μοιάζει βασικά με την αλλεργική ρινίτιδα, αλλά δεν έχει τα ειδικά αλλεργικά χαρακτηριστικά της. Δεν οφείλεται δηλαδή σε αλληλεπίδραση αντιγόνου-αντισώματος όπως η αλλεργική, αλλά σε αυτή την περίπτωση η παθογένεια οφείλεται σε αγγειοκινητικές διαταραχές και ειδικότερα φαίνεται να είναι το αποτέλεσμα αύξησης του τόνου του παρασυμπαθητικού από ακαθόριστη αιτία. Ο αυξημένος τόνος μπορεί να είναι συνεχής ή διαλείπωντας. Όταν είναι διαλείπων οι εκδηλώσεις της ρινίτιδας επηρεάζονται από κλιματολογικές μεταβολές και αλλαγές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, της έκθεσης στο ψύχος κλπ. Μπορούν επίσης να προκαλέσουν εκδήλωση των συμπτωμάτων παράγοντες όπως ανησυχία, οργή, σεξουαλική διέγερση, καπνός, σκόνη, υγρασία, κρύος αέρας, κλιματισμός, ψυχρά πατώματα, θερμές τροφές, εγκυμοσύνη (ρινίτιδα της εγκύου), έμμηνος ρύση, διαβήτης υποθυρεοειδισμός, οινοπνευματώδη ποτά, κάπνισμα, αναιμία, νεφρίτιδα, φάρμακα (π.χ. αντισυλληπτικά, ασπιρίνη, φάρμακα καρδιοαγγειακών νοσημάτων).
Συχνά σε αυτού του είδους την ρινίτιδα μπορούν να συνυπάρχουν ρινικοί πολύποδες και άσθμα.  
Τα συμπτώματα της αγγειοκινητικής ρινίτιδας είναι: απόφραξη της μύτης, που συνήθως γίνεται διαδοχικά στη μία ή την άλλη ρινική θαλάμη, και άφθονη ορώδη ρινόρροια, που συνοδεύεται από φταρνίσματα και φαγούρα που είναι όμως μικρότερης έντασης από της αλλεργικής ρινίτιδας. Οι εκδηλώσεις αυτές παρουσιάζονται συνήθως κατά παροξυσμούς, συχνούς ή αραιούς, ανάλογα με την εποχή (ιδίως το χειμώνα) και το περιβάλλον, ο βλεννογόνος φαίνεται συνήθως υπεραιμικός και οιδηματώδης και οι κάτω κόγχες υπερτροφικές. Η θεραπεία περιλαμβάνει τα αγγειοσυσπαστικά. με πολύ προσοχή και για μικρό χρονικό διάστημα. και την συρρίκνωση των κάτω ρινικών κογχών (βλέπε προηγούμενο άρθρο).

Η ρινική πολυποδίαση είναι μία πάθηση που ενώ συνήθως δεν είναι επικίνδυνη, είναι όμως πολύ ενοχλητική για τον ασθενή λόγω του ότι δημιουργεί έντονη δύσπνοια και δυσφορία.    
Τι είναι τελικά αυτοί οι ρινικοί πολύποδες ; Είναι απλώς ένας περιγραφικός όρος για μία μισχωτή διόγκωση που εμφανίζεται μέσα στη μύτη ή στους παραρρινίους κόλπους
Πολύποδες μπορεί να αναπτυχθούν και σε καλοήθεις και σε κακοήθεις καταστάσεις. Οι απλοί φλεγμονώδεις πολύποδες εμφανίζονται συνήθως και στις δύο πλυρές της μύτης και ως εκ τούτου ένας μονόπλευρος πολύποδας πρέπει να εξετάζεται ιστολογικά ώστε να αποκλειστεί η κακοήθεια. Προβολή της μήνιγγας (μηνιγγοκήλη) ή του εγκεφαλικού ιστού (εγκεφαλοκήλη) μπορεί να συμβεί διαμέσου της οροφής της ρινικής κοιλότητας και πιθανόν να μιμηθεί ένα τέτοια πολύποδα. Προφανώς, σ' αυτήν την περίπτωση απαγορεύεται να προηγηθεί βιοψία.
Όπως και στην πλειονότητα της καλοήθους παθολογίας της μύτης, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ρινική απόφραξη, ανοσμία και πρόσθια ρινόρροια, αλλά η διάγνωση είναι συνήθως εύκολα να γίνει κατά την εξέταση της μύτης από ΩΡΛ ιατρό. Οι απλοί πολύποδες συνήθως παρατηρούνται αμφοτερόπλευρα. Είναι γκρίζοι/λευκοί και συχνά φαίνονται ημιδιαφανείς. Είναι μαλακοί και ευκίνητοι κατά την απαλή (προσεκτική) εξέταση. Ευμεγέθεις πολύποδες μπορεί να εξαπλωθούν στη μύτη και όταν προβάλλουν δια των ρωθώνων συχνά γίνονται σαρκώδεις και με έλκη. Πολύποδες οι οποίοι αιμορραγούν, φαίνονται ύποπτοι ή εντοπίζονται μονόπλευρα πρέπει να εξετάζονται ιστολογικά.
Η ακριβής αιτία των ρινικών πολύποδων παραμένει ασαφής. Εντούτοις έχουν παρατηρηθεί συγκεκριμένες συσχετίσεις μεταξύ ρινικών πολυπόδων και άλλων νοσημάτων. Η τριάδα του άσθματος, ευαισθησία στην ασπιρίνη και ρινικών πολυπόδων, είναι καλά αναγνωρίσιμη και τείνει να συνδυαστεί με έντονα επιθετική νόσο. Εμφάνιση πολυπόδων σε παιδιά πρέπει να θέτει το ερώτημα της μη αναγνωρισθείσας ινοκυστικής νόσου. Η ρινική αλλεργία θεωρείτο για πολλά χρόνια ότι είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη των πολυπόδων. Εντούτοις πρόσφατα έχει καταδειχθεί ότι η συχνότης της ρινικής αλλεργίας δεν είναι υψηλότερη σε ασθενείς με πολύποδες απ' ότι στον υγιή πληθυσμό. Από μερικούς, αιτιολογία για αρκετά χρόνια, έχει τεθεί η υποψία της φλεγμονώδους νόσου, αλλά μόνο πρόσφατα έχει βρεθεί κάποια συσχέτιση μεταξύ φλεγμονής από μυκόπλασμα  ή από μύκητες και ρινικής πολυποδίασης.
Ονομάζεται κάποιος ιδιαίτερος τύπος καλοήθους μονήρους πολύποδα ο οποίος προέρχεται από το βλεννογόνο του ιγμόρειου (γναθιαίου) άντρου. Δεν είναι συχνός αλλά συμβαίνει συχνότερα σε νέους. Καθώς μεγαλώνει ο πολύποδας είναι δυνατόν να επεκταθεί μέσω του στομίου του ιγμόρειου άντρου και να εισέλθει στην ρινική κοιλότητα. Από εκεί αναπτύσσεται προς τα πίσω, προς το ρινοφάρυγγα. Όταν βρεθεί στην περιοχή της οπίσθιας χοάνης, μπορεί να δρα σαν βαλβίδα με μονόπλευρη ρινική απόφραξη κατά την εκπνοή. Εάν μεγαλώσει εξαιρετικά μπορεί να επεκταθεί μέσα στο στόμα. Η αντιμετώπιση είναι η χειρουργική αφαίρεση που γίνεται είτε ενδορρινικά με τη χρήση ενδοσκοπίου ή σε συνδυασμό με ριζική ανάτρηση ιγμόρειου.

Ένα πολύ συχνό πρόβλημα που συναντάμε καθημερινά στο ιατρείο, είναι η αλόγιστη χρήση των ρινικών αγγειοσυσπαστικών spray (αποσυμφορητικά) για την βελτίωση της ρινικής αναπνοής. Υπάρχουν ασθενείς οι οποίοι χρησιμοποιούν αυτά τα spray για μήνες ή και για χρόνια. Σε αυτή την παρατεταμένη χρήση αυτών των τοπικών φαρμάκων οφείλεται η δημιουργία της φαρμακευτικής ρινίτιδας.
Τα φάρμακα αυτά προκαλούν αγγειοσύσπαση (αποσυμφόρηση της μύτης με αποτέλεσμα την βελτίωση της ρινικής αναπνοής) την οποία ακολουθεί (μετά την πάροδο της ενέργειας τους) αγγειοδιαστολή. Με τη συνεχή χρήση των φαρμάκων τα διαστήματα της αγγειοσύσπασης γίνονται βαθμιαία μικρότερα ενώ της αγγειοδιαστολής μεγαλύτερα (φαινόμενο αναπήδησης). Το φαινόμενο αυτό γίνεται πιο έκδηλο στο πλούσιο αγγειακό δίκτυο των κάτω ρινικών κογχών. Έτσι ο άρρωστος κάνει συχνότερη χρήση του φαρμάκου και είναι δυνατό να παρουσιάσει βαθμιαία εξάρτηση απ' αυτό.
Η διάγνωση είναι προφανής και η θεραπεία συνίσταται στη διακοπή της χρήσης του αγγειοσυσπαστικού. Η επίσκεψη σε ΩΡΛ είναι αναντικατάστατη, για την διερεύνηση της αιτίας για την κακή ρινική αναπνοή. Συχνά η αιτία είναι όχι μόνο μία απλή ρινίτιδα αλλά και προβλήματα ανατομικά όπως στραβό διάφραγμα, υπερτροφία κάτω ρινικών κογχών, μάζες μέσα στις ρινικές θαλάμες (π.χ. ρινικοί πολύποδες, όγκοι). Για την διερεύνηση αυτού του προβλήματος μπορεί να χρειαστούν περαιτέρω εξετάσεις όπως π.χ. ενδοσκόπηση ρινός, ακτινογραφία, αξονική τομογραφία. Έτσι θα μπορέσει να διαγνωστεί το πρόβλημα, και να προταθεί η καλύτερη λύση, ώστε να γίνει η οριστική διακοπή της χρήσης αυτών των φαρμάκων.
Σημαντική βοήθεια παρέχει και η από του στόματος λήψη ή η ενδορρινική χρήση στεροειδών. Προφυλακτικώς συνιστάται η διακοπή της χρήσης αγγειοσυσπαστικών φαρμάκων πέραν των 5 ημερών.

Ρινορραγία ή επίσταξη είναι η αποβολή αίματος από την μύτη.
Ι. Τραυματικά ή μηχανικά αίτια

• Ξύσιμο με το δάκτυλο του βλεννογόνου της μύτης (epistaxis digitorum).

• Εξωτερικό κτύπημα (χωρίς ή μαζί με ρινικά ή γναθοπροσωπικά κατάγματα).

• Ξήρανση ρινικού βλεννογόνου (χειμώνας, περιβάλλον τεχνητού κλιματισμού σκολίωση ρινικού διαφράγματος).

• Φλεγμονή (ανώτερου αναπνευστικού, ρινοκολπίτιδα, αλλεργική ρινίτιδα).

• Ενσφήνωση ξένου σώματος σε ρινική κοιλότητα (στα παιδιά).

• Διάτρηση ρινικού διαφράγματος (κατάχρηση κοκαΐνης, επανειλημμένος γαλβανοκαυτηρισμός ρινικού διαφράγματος, υποβλεννογόνιο αιμάτωμα ή μετεγχειρητική επιπλοκή).

• Βαροτραύμα (σε δύτες και σε ταχεία άνοδο σε ύψος).

• Αύξηση της φλεβικής πίεσης (φτάρνισμα, δοκιμασία Valsalva, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, στένωση μιτροειδούς.

II. Όγκοι (νεανικό ρινοϊνωμα, όγκοι παραρρινίων κόλπων).
III Αιματολογικές και αγγειακές διαταραχές.
Α. Αγγειακές

• Τελαγγειεκτασία (Νόσος των Rendu - Osler - Weber).

• Ανεπάρκεια βιταμινών (σκορβούτo).

• Υπέρταση ή αρτηριοσκλήρυνση.

Β. Διαταραχές της αιμόστασης.

• Θρομβοκυταταροπενία (προκαλούμενη μετά από λήψη φαρμάκων, κακοήθεις κ.λ.π.).

• Αναστολή δράσης αιμοπεταλίων (ασπιρίνη, μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη νόσος Van Willebrand).

• Διαταραχή της πηκτικότητας του αίματος (κληρονομική, αντιπηκτικά, νεφροπάθεια, ηπατοπάθεια).

IV 'Αλλα

• Ενδομητρίωση

• Ιδιοπαθής (ευθύνεται για το 10% των περιπτώσεων επίσταξης).

Η εύκολη ανάταξη της ρινορραγίας σημαίνει συνήθως ρήξη μικρού αγγείου, που εντοπίζεται στην πρόσθια χόνδρινη μοίρα του ρινικού διαφράγματος. Όμως, αν η αιμορραγία από την μύτη, είναι σοβαρή και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα οδηγεί σε εξαιμάτωση του ασθενούς και εγκατάσταση υποογκαιμικού shock.
Ο ασθενής, είτε πάσχει από μικρή, είτε από μεγάλη ρινορραγία συνήθως καταβάλλεται από άγχος και πανικό. Αν έχει χάσει πολύ αίμα φτάνει στο ιατρείο ωχρός και φοβισμένος. Αν έχει χάσει πάρα πολύ αίμα και είναι στα πρόθυρα του υποογκαιμικού shock έχει συναίσθημα επικείμενου θανάτου. Άλλοτε πάλι εξ' αιτίας του αίματος, που καταπίνει πάσχει από ναυτία ή κάνει και εμετό.
Οι επιστάξεις ή σταματούν μόνες τους ή αντιμετωπίζονται εύκολα από τους ασθενείς, οι έντονες όμως και ξαφνικές ρινορραγίες αντιμετωπίζονται με τη βοήθεια Ωτορινολαρυγγολόγου. Η ρινορραγία μπορεί να υποτροπιάσει. Είναι σπάνιο το γεγονός να πεθάνει κανείς από ρινορραγία.
Οι απλές περιπτώσεις επίσταξης αντιμετωπίζονται με απλή τοπική πίεση, τοποθέτηση πάγου πάνω στην μύτη ή με απλό πρόσθιο πωματισμό ενώ οι βαριές περιπτώσεις απαιτούν την εφαρμογή άλλων μέσων και τεχνικών από τους Ωτορινολαρυγγολόγους, προκειμένου να αναταχθούν όπως και πιθανή εισαγωγή του ασθενούς στο Νοσοκομείο.
Υπάρχουν και περιπτώσεις καθ' υποτροπήν ρινορραγιών που οδήγησαν στην πτώση του αιματοκρίτη του ασθενούς, πράγμα που επέβαλε τη μετάγγιση αίματος.
Οι έντονες πρόσθιες ρινορραγίες συνήθως οφείλονται στη ρήξη κάποιου επιφανειακού αρτηριδίου ή μικροσκοπικού ανευρυσματίου ή φλεβικού κιρσού που προέρχεται από το πλέγμα του Kisselbach ή κάποια άκανθα του ρινικού διαφράγματος ή διάτρηση του ρινικού διαφράγματος.
Όσο πιο μεγάλο είναι το μέγεθος του αγγείου που αιμορραγεί, τόσο εντονότερη είναι και η ρινορραγία, που μπορεί να προκληθεί. Άλλοτε μπορεί να παρατηρηθούν περισσότερες της μιας αιμορραγικές εστίες. Η ρήξη κάποιου τριχοειδούς αγγείου συνήθως σταματάει σύντομα μόνη της ή μετά από πίεση του πτερυγίου ή των πτερυγίων της μύτης προς το διάφραγμα, επί 6-7 λεπτά. Αφού ο ασθενής μπορέσει να σταματήσει την αιμορραγία μόνο με άσκηση πίεσης στο σημείο της αιμορραγίας, μπορεί να ταξιδέψει με το αυτοκίνητο του και να επισκεφτεί το γιατρό του.
Αν η ρινορραγία δεν σταματάει, δίδονται οδηγίες στους συνοδούς τους ασθενούς να μεταφερθεί ο ασθενής επειγόντως στο νοσοκομείο ή στο κοντινότερο ΩΡΑ ιατρείο.
Μερικές φορές οι απλές τριχοειδικές επιστάξεις, που έχουν συχνή υποτροπή μπορεί να οφείλονται στην παρουσία κάποιας συστηματικής νόσου ή τοπικής λοίμωξης της ρινός (π.χ. λοιμώδης ρινίτιδα, χρόνια ρινοκολπίτιδα). Ερευνάται ο ασθενής επίσης αν παίρνει κάποιο φάρμακο, που μπορεί να επηρεάσει την πηκτικότητα του αίματος του.
Κατά τη διάρκεια της διακομιδής ο ασθενής παραμένει καθιστός, εφ' όσον διατηρεί τις αισθήσεις του και δεν αισθάνεται εξάντληση ή δεν βρίσκεται σε υποογκαιμικό shock.
Ο ασθενής πρέπει να έχει το κεφάλι με κλίση προς τα εμπρός, ώστε να μην πηγαίνει το αίμα προς τον φάρυγγα και να πιέζει το πτερύγιο του ρώθωνα, από το οποίο βγαίνει το αίμα. Συνιστάται στον ασθενή, αν αισθάνεται να κατεβαίνει αίμα στο ρινοφάρυγγα, να μη το καταπίνει, αλλά να το φτύνει σε κάποιο δοχείο που φέρει μαζί του. Οι περισσότεροι ασθενείς με έντονη ρινορραγία βρίσκονται σε εγρήγορση και προστατεύουν τον κατώτερο αναπνευστικό αεραγωγό τους, φτύνοντας το αίμα και αποφεύγοντας έτσι μια πιθανή εισρόφηση του, με κίνδυνο πνιγμονής. Τούτο ισχύει για τις μικρές ή μέτριες ρινορραγίες, όπου ο ασθενής μπορεί να μεταφερθεί καθιστός.
Όμως, στις σοβαρές οπίσθιες ρινορραγίες, ιδίως μετά από κακώσεις του σπλαγχνικού κρανίου, ο ασθενής κινδυνεύει να εισροφήσει τις εκκρίσεις και το αίμα.
Ποτέ δεν πρέπει ένας ασθενής με ανεξέλεγκτη ρινορραγία να ταξιδέψει οδηγώντας μόνος του. Αν υπάρχει μεγάλη ρινορραγία, με κίνδυνο απόφραξης των αεροφόρων οδών ή απώλειας των αισθήσεων του ασθενούς θα πρέπει να γίνει ταχύτατη μεταφορά του από τους συγγενείς ή με τη βοήθεια ασθενοφόρου, όπου ο νοσηλευτής ή ο συνοδός ιατρός θα έχει εισάγει ενδοφλέβιο καθετήρα και θα αρχίσει την ενδοφλέβια χορήγηση υγρών. Οι μεταφορείς τοποθετούν τον ασθενή σε ημιπρηνή θέση και προσέχουν το κεφάλι να είναι τοποθετημένο σε πλαγία θέση ή τοποθετείται ο ασθενής κατά τρόπο, που οι εκκρίσεις και το αίμα να ρέουν προς τα έξω και όχι προς το φάρυγγα. Ένας ασθενής με ρινορραγία που έχει καταπιεί μεγάλη ποσότητα αίματος, συνήθως έχει ναυτία και είναι επιρρεπής στο να κάνει εμετό. Οι ίδιοι κίνδυνοι εισρόφησης υπάρχουν και στους ασθενείς με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και κακώσεις του σπλαγχνικού κρανίου, με ρινορραγία.

Είναι σχηματισμοί που βρίσκονται στο πλάγιο τοίχωμα της ρινικής κοιλότητας.
Η κάτω ρινική κόγχη (Concha nasalis inferior) μεγαλύτερη από όλες όπως φαίνεται και στην εικόνα, εμφανίζει κεφαλή, σώμα και ουρά και καλύπτεται από παχύ βλεννογόνο, ο οποίος περιέχει πολυάριθμα φλεβώδη πλέγματα.
Η μέση ρινική κόγχη (Concha nasalis media) Ο βλεννογόνος της είναι παχύς και αγγειοβριθής (με πολλά αγγεία).
Η άνω ρινική κόγχη (Concha nasalis superior) είναι η μικρότερη όλων, βρίσκεται κοντά στην οροφή της ρινικής θαλάμης και συνήθως είναι αθέατη με την πρόσθια ρινοσκόπηση. Ο βλεννογόνος της είναι λεπτότερος και λιγότερο αγγειοβριθής των υπολοίπων κογχών.
Η υπερτροφία ή υπερπλασία της ρινικής κόγχης εμφανίζεται με υποτροπιάζουσα ή εμμένουσα διόγκωση κατά προτίμηση των κάτω κογχών με διογκωμένο κυρίως το οπίσθιο τμήμα τους.
Η διόγκωση της κάτω ρινικής κόγχης δημιουργεί

• Εμπόδιο στην ροή του αέρα μέσα στην μύτη, με αποτέλεσμα την ρινική απόφραξη (εικόνα 1).

• Μπορεί επίσης να προκαλέσει ένα συνεχόμενο βλεννώδες ενοχλητικό έκκριμα στη μύτη και στο ρινοφάρυγγα με συνεχόμενη προσπάθεια καθαρισμού του λαιμού από τον ασθενή,

• Ερεθιστικό πταρμό και βήχα

• Κεφαλαλγία (πονοκέφαλος, δείτε το σχετικό άθρο). Είναι μία αιτία πονοκεφάλων μαζί με τους πονοκεφάλους που προκαλεί το στραβό διάφραγμα που δύσκολα ανακαλύπτεται, μια και σπανιότερα συσχετίζεται ο πονοκέφαλος με ανατομικά προβλήματα της μύτης. Έτσι συχνά οι ασθενείς αντιμετωπίζονται με θεραπείες που αφορούν άλλα αίτια πονοκεφάλου με αποτέλεσμα να μην υπάρχει βελτίωση ή και θεραπεία αυτών.    

• Ροχαλητό (δείτε το σχετικό άρθρο).

Ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών που έρχονται στο ΩΡΛ ιατρείο έχουν προβλήματα με την ρινική αναπνοή. Ένα πολύ συνηθισμένο αίτιο γι αυτό το πρόβλημα, είναι το στραβό διάφραγμα και οι υπερτροφικές κόγχες. Το ρινικό διάφραγμα είναι εκείνο το μέρος της μύτης που χωρίζει τα δύο ρουθούνια. Το πίσω μέρος του διαφράγματος είναι οστέϊνο και το πρόσθιο μέρος του είναι χόνδρινο.
Αυτό το άρθρο αναφέρεται στα αναπνευστικά προβλήματα που οφείλονται σε στραβό διάφραγμα και όχι σε στραβή μύτη που αφορά την ρινοπλαστική. Η πλαστική του ρινικού διαφράγματος ανήκει στην λειτουργική χειρουργική που έχει σαν σκοπό την αποκατάσταση της ρινικής αναπνοής. Δεν επηρεάζει κανονικά το προφίλ της μύτης.
Ένα στραβό διάφραγμα προκαλεί μείωση της ροής του αέρα από την μύτη έως και πλήρη απόφραξη της, και σε συνδυασμό με μεγάλες κόγχες που συχνά συνυπάρχουν δημιουργούν την αίσθηση της "κλειστής" μύτης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα διάφορα προβλήματα όπως:
Δυσκολία ρινικής αναπνοής, ροχαλητό, υποσμία, κλειστή ρινολαλιά, κεφαλαλγία τάσης σε επαφή διαφράγματος-κόγχης η οποία είναι δυνατόν να έχει την εικόνα της ημικρανίας και συχνά η διάγνωση αυτής της αιτίας του πονοκεφάλου είναι δύσκολη , συχνά φαινόμενα ωτίτιδων, δυσκολία εξίσωσης με σοβαρά επακόλουθα σε συγκεκριμένες συνθήκες όπως καταδύσεις, ταξίδια με αεροπλάνο, χρόνια φαρυγγίτιδα, χρόνια λαρυγγίτιδα λόγω της αναπνοής από το στόμα, χρόνια παραρρινοκολπίτιδα (π.χ. ιγμορίτιδα). Η δυσκολία της αναπνοής από την μύτη κάνει τον ασθενή να μην κοιμάται καλά, και αυτό σε συνδυασμό και με το ροχαλητό, έχει σαν αποτέλεσμα την ημερήσια υπνηλία.
Η καθημερινότητα του ανθρώπου που έχει ανατομικά προβλήματα στην μύτη είναι δύσκολη. Η προσπάθεια της χειρουργικής επέμβασης είναι να διορθωθούν χειρουργικά τα στραβά σημεία του διαφράγματος ώστε ν’ αποκατασταθεί η ρινική αναπνοή. Σε συνδυασμό με την μείωση του όγκου των ρινικών κογχών διευρύνεται ο χώρος για την ροή του αέρα.
Είναι μία συγγενής ή επίκτητη (π.χ. τραύμα, απόστημα διαφράγματος, ρινική πολυποδίαση) δυσμορφία του ρινικού διαφράγματος στη χόνδρινη και/ή οστέινη περιοχή, συχνά με ακανθώδεις προεξοχές, ακρολοφίες εδάφους και/ή πρόσθια (υπ)εξάρθρωση του ρινικού διαφράγματος, ως επί το πλείστον συνδυαζόμενη με υπερπλασία των κάτω ρινικών κογχών.
Χειρουργικές ενδείξεις έχει κάθε σκολίωση διαφράγματος με:
Μόνιμη ή διαλείπουσα δυσκολία της ρινικής αναπνοής.
Φλεγμονή των παραρρινίων κοιλοτήτων λόγω στάσης.
Νυχτερινή αναπνοή από το στόμα και ροχαλητό, έως και σύνδρομο υπνικής άπνοιας.
Κεφαλαλγίες κυρίως της μίας πλευράς παρόμοιες με αυτές της ημικρανίας.
Αλλαγές σχήματος της εξωτερικής ρινός ή της ρινικής στυλίδας.
Δυσκολία αιμόστασης σε αιμορραγία από την μύτη, δυσκολία στην ενδορρινική προσπέλαση στα ηθμοειδή.

Η κεφαλαλγία είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο της καθημερινότητας του ΩΡΛ ιατρού, για τον λόγο αυτό θ' αναφερθώ μόνο στα αίτια που αφορούν την μύτη.
Υπάρχουν συχνά φαινόμενα πονοκεφάλων που επί χρόνια ταλαιπωρούν τους ασθενείς οι οποίοι οφείλονται σε προβλήματα της μύτης. Αυτοί οι πονοκέφαλοι αποδίδονται συχνά σε άλλες αιτίες μια και είναι δύσκολος ο συσχετισμός τους με ορισμένα ρινικά προβλήματα (πχ ανατομικά). Μάλιστα φαίνεται να είναι πιο συχνοί απ’ όσο πιστεύεται.
Τέτοια προβλήματα είναι:
• Η οξεία γναθιαία κολπίτιδα (ιγμορίτιδα), αλλά επίσης φλεγμονές των ηθμοειδών, μετωπιαίου κόλπου και σφηνοειδούς κόλπου εξελίσσονται με κεφαλαλγία.
Σε αντίθεση με την πεποίθηση της πλειοψηφίας των ασθενών και της ιατρικής κοινότητας το μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών που αναφέρει προσωπαλγία ή κεφαλαλγία δεν πάσχουν από ρινοκολπίτιδα. Τα βασικά αίτια είναι νευρολογικής φύσεως στο 90% αυτών των περιπτώσεων και ένα μικρό ποσοστό οφείλεται στα παραρρινια και αφορά, Μετωπιαία κολπίτιδα ή Σφηνοειδίτιδα με χαρακτηριστική κλινική εικόνα και διαγνωστικά ευρήματα κατά την άκαμπτη ενδοσκόπηση. (Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Απρίλιος-Ιούνιος 19, σ. 74)
• Η έντονη ρινική αναπνευστική δυσχέρεια όπως π.χ. έντονη Σκολίωση ρινικού διαφράγματος, υπερτροφία ρινικών κογχών, πολύποδες ρινός, είναι δυνατόν, λόγω διαταραχής του αερισμού των παραρρινίων κόλπων να προκαλέσει κεφαλαλγία ("πόνος λόγω υποπίεσης").
"O Sluder το 1920 υποστήριξε ότι η ύπαρξη του σφηνουπερώιου γαγγλίου το οποίο εντοπίζεται στην οπίσθια ρινική κοιλότητα είναι ο βασικός αιτιολογικός παράγοντας για την εμφάνιση προσωπαλγίας. Το 1943 διατυπώθηκε από τον McAullife στη θεωρία των “contact points”. Αναφέρεται ότι η στενή επαφή βλεννογονικών ανατομικών δομών εντός της ρινικής κοιλότητας λόγω ανατομικών παραλλαγών μπορεί να υπεύθυνη για την έκκληση προσωπαλγίας/κεφαλαλγίας στα διάφορα σημεία της αισθητικής κατανομής του τρίδυμου νεύρου. Αυτές οι δομές μπορεί να είναι η πνευματώδης μέση ρινική κόγχη, η παράδοξη μέση ή άνω ρινική κόγχη, ή μεγάλη ηθμοειδής οστεοκύστη. Η υπερπνευμάτωση των ανωτέρω δομών τις φέρνει σε επαφή με το ρινικό διάφραγμα και κατά συνέπεια πυροδοτείται το άλγος.
Οι Stammberger και Wolf  το1988 δημοσίευσαν τα αποτελέσματά τους σχετικά με ένα μεσολαβητή του άλγους το πεπτίδιο P (SP) το οποίο ανευρίσκεται στο αισθητικό μονοπάτι του τρίδυμου νεύρου και απελευθερώνεται από τα “contact points”. Η απελευθέρωση αυτού του χημικού διαμεσολαβητή SP σε διάφορα τμήματα της αισθητικής οδού του τριδύμου είναι υπεύθυνη για την εμφάνιση της κεφαλαλγίας. Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία υποστηρίζεται η εμφάνιση κεφαλαλγίας μη φλεγμονώδους αιτιολογίας οφειλόμενη στην στενή επαφή ανατομικών περιοχών της ρινικής κοιλότητας  η οποία εντοπίζεται σε έκτοπη θέση βάσει της αισθητικής κατανομής του τριδύμου νεύρου και όχι στην περιοχή των “contact points”. Η θεωρία των “contact points” αν και επικράτησε για πολλά χρόνια στην επιστημονική κοινότητα ωστόσο τείνει να εγκαταλειφθεί καθώς μετα-αναλύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στις μελέτες των McAullife  και Wolf δεν βρίσκουν στατιστικά σημαντικά αποτελέσματα."
(Ελληνική Ωτορινολαρυγγολογία Απρίλιος-Ιούνιος 19, σ. 77)
• Προηγηθείσες εγχειρήσεις παραρρινίων
• Αύξηση κεφαλαλγίας σε κάμψη του σώματος και κεφαλής εμπρός σε φλεγμονή των παραρρινίων
• Εκροή πύου στον μέσο ρινικό πόρο (εντός της ρινός) δηλώνει φλεγμονή των παραρρινίων κόλπων (γναθιαίος, ηθμοειδής, μετωπιαίος).
• Εκροή πύου στον ρινοφάρυγγα (στην πίσω πλευρά της μύτης, πάνω από τον φάρυγγα): φλεγμονή οπισθίων παραρρινίων κόλπων (οπίσθια ηθμοειδή, σφηνοειδής).
• Κατάσταση βλεννογόνου: π.χ. διόγκωση της Κάτω Ρινικής κόγχης.
• Εικόνα προβλημάτων Ρινικού διαφράγματος: εξογκώσεις, άκανθες, παρεκκλίσεις.
Ο ΩΡΛ ιατρός κατά την κλινική εξέταση και το ιστορικό, μπορεί εύκολα και άμεσα να δει εάν σχετίζεται ο πονοκέφαλος, με ανατομικά προβλήματα της μύτης, ιδιαιτέρως εάν η εξέταση γίνει κατά την διάρκεια κάποιου περιστατικού κεφαλαλγίας, χωρίς ο ασθενής να έχει λάβει προηγουμένως κάποιο παυσίπονο ώστε να έχει καλύψει την κλινική εικόνα του.
Διαγνωστικές μέθοδοι
Ο ΩΡΛ ιατρός κατά την κλινική εξέταση και το ιστορικό, μπορεί εύκολα και άμεσα να δει εάν σχετίζεται ο πονοκέφαλος, με ανατομικά προβλήματα της μύτης, ιδιαιτέρως εάν η εξέταση γίνει κατά την διάρκεια κάποιου περιστατικού κεφαλαλγίας, χωρίς ο ασθενής να έχει λάβει προηγουμένως κάποιο παυσίπονο ώστε να έχει καλύψει την κλινική εικόνα του.
Για την διερεύνηση αυτών των συμπτωμάτων πέρα από την κλινική εξέταση και το ιστορικό, χρειάζεται ορισμένες φορές να γίνουν εξετάσεις όπως:
• Ενδοσκόπηση ρινός: Έχει σε μεγάλο βαθμό αντικαταστήσει την πρόσθια και οπισθία ρινοσκόπηση.
• Ακτινολογικός έλεγχος: Σε υποψία παραρρινοκολπίτιδος (πωγωνορινική και μετωπορινική).
• Υπέρηχος: Έλεγχος πορείας νόσου σε παιδιά και εγκύους.
• Αξονική και μαγνητική τομογραφία: κυρίως σε επιπλοκές παραρρινοκολπιτίδων (οφθαλμικού κόγχου, βλεννο και πυοκήλες και μετά από εγχειρήσεις ρινός - παραρρινίων).

Η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, γνωστή και ως "κρεατάκια", αποτελεί ένα συχνό πρόβλημα που παρατηρείται κυρίως σε παιδιά. Αυτή η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε ποικίλες αναπνευστικές δυσχέρειες, καθώς και σε αλλοιώσεις της ποιότητας του ύπνου, όπως η άπνοια. Η υπερτροφία αυτή προκαλείται συνήθως από επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, με αποτέλεσμα την αύξηση του ιστού των αδενοειδών εκβλαστήσεων. Η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση είναι καθοριστικής σημασίας για την αποφυγή σοβαρότερων επιπλοκών και την αποκατάσταση της υγείας του παιδιού. Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (Κρεατάκια) είναι μία μάζα λεμφικού ιστού, που βρίσκεται στο πίσω τοίχωμα του ρινοφάρυγγα (φαρυγγική αμυγδαλή) κατά την παιδική ηλικία.
Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις ατροφούν μετά την εφηβεία μέχρι που εξαφανίζονται συνήθως κατά την ενηλικίωση. Όταν η μάζα αυτή έχει το φυσιολογικό της μέγεθος δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα, αντιθέτως μάλιστα είναι πολύ χρήσιμη για την άμυνα του οργανισμού. Πολλές φορές όμως υπερτρέφεται και τότε είναι δυνατό να προκαλεί παθολογικά φαινόμενα που οφείλονται κυρίως σε απόφραξη των φαρυγγικών στομίων των ευσταχιανών σαλπίγγων και των ρινικών χοανών.

Η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων διακρίνεται:
α) 0: Δεν υπάρχουν,
β) 1: προκαλεί απόφραξη 25%.
γ) 2: Προκαλεί από­φραξη 25%-50%.
δ) 3: Προκαλεί απόφραξη 50%-75%, και
ε) 4: Προ­καλεί απόφραξη >75%.
Χαρακτηρίζεται από χρόνια ρινική απόφραξη (ροχαλητό και υποχρεωτική ανα­πνοή από το στόμα), την ρινόρροια και την κλειστή ρινολαλιά.  Η διάγνωση στηρίζεται στο ιστορικό και την εξέτα­ση.
Το «αδενοειδές προσωπείο», το οποίο αποδίδεται στην υπερ­τροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων και χαρακτηρίζεται από το ανοικτό στόμα, την επιπέδωση του μέσου τριτημορίου του προσώ­που και τους σκοτεινούς κύκλους κάτω από τα μάτια, παρατη­ρείται επίσης σε παιδιά με αλλεργική ρινίτιδα ή άλλα νοσήματα, τα οποία προκαλούν χρόνια ρινική απόφραξη. Οι παρατηρούμενες συγκλεισιακές
ανωμαλίες των δοντιών δεν μπορούν να αποδοθούν με βεβαιότητα στην υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων και να αποτελέσουν αιτία αδενοειδεκτομής, εκτός εάν υπάρχει έκδηλη ρινική απόφραξη.
Η ρινική χροιά της φωνής (ρινολαλιά) του παιδιού ελέγχεται συγκρίνοντας την προφορά λέξεων, οι οποίες περιέχουν το μ και το ν, με την προφορά λέξεων, οι οποίες δεν περιέχουν αυτά τα σύμφωνα. Άλλος τρόπος ελέγχου της ρινολαλιάς είναι να πιεσθούν με τα δάκτυλα τα ρουθούνια, για να αποφραχθούν, κατά την διάρκεια, που προφέρεται μία φράση με ρινική χροιά και να εκτιμηθεί ο βαθμός μεταβολής της χροιάς, όταν ελευθερωθούν τα ρουθούνια. Η μεγαλύ­τερη απώλεια της ρινικής χροιάς συνηγορεί υπέρ της αποφρακτικής υπερτροφίας των αδενοειδών εκβλαστήσεων, όταν οι ρινικές θαλάμες κατά τα άλλα είναι φυσιολογικές.

Η πρόσθια ρινοσκόπηση με την χρήση ωτοσκοπίου ή ρινοσκοπίου (στα μεγαλύτερα παιδιά) αποκαλύπτει, ότι σε υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, ο ρινικός βλεννογόνος έχει φυσιολογική εμφάνιση. Όταν οι κόγχες είναι διογκωμένες και υπάρχουν εκκρίσεις, η αναρρόφηση των εκκρίσεων. και η εφαρμογή τοπικών αγγειοσυσπαστικών επιτρέπει την διάκριση μεταξύ πρόσθιας και οπίσθιας ρινικής αποφράξεως. Στα μεγαλύτερα παιδιά (>3.5 ετών) η χρησιμοποίηση του εύκαμπτου ρινοφαρυγγοσκοπίου βοηθά στην διάγνωση.

Όταν τα συμπτώματα και τα ευρήματα της αποφρακτικής υπερτροφίας των αδενοειδών εκβλαστήσεων είναι τυπικά, δεν είναι αναγκαία η επιβεβαίωση της διάγνωσης με την λήψη πλάγιων ακτινογραφιών του ρινοφάρυγγα. Τα μειονεκτήματα των ακτινογραφιών είναι, ότι απεικονίζουν τις δύο διαστάσεις ενός τρισδιάστατου χώρου και δεν αποκαλύπτουν την ελαφρά υπερτροφία ή την κατακρά­τηση εκκρίσεων, οι οποίες είναι δυνατόν να αποφράσσουν τις ρινι­κές χοάνες. Εκτός αυτών η ακατάλληλη τοποθέτηση κατά την λήψη των ακτινογραφιών και η κακή συνεργασία του αρρώστου επηρεάζουν τα ακτινογραφικά ευρήματα. Παρά τα παραπάνω, οι ακτινογρα­φίες βοηθούν, όταν τα συμπτώματα και τα ευρήματα από την εξέ­ταση δεν συμφωνούν.

Η εξέταση της υπερώας (υπερωϊοσχιστία, παθήσεις των μυών ή του νευρικού συστήματος) είναι απαραίτητη, όταν προγραμματίζεται η αφαίρεση των αδενοειδών εκβλαστήσεων.


Αποδίδεται στην παραμονή της κεντρικής αύλακας των αδενοειδών εκβλαστήσεων, η οποία σχηματίζει θύλακα ή σε ανατομική ανωμαλία.

Εκδηλώνεται με δύσοσμη έκκριση από τον φάρυγγα, την οποία ο άρρωστος αντιλαμβάνεται σαν κακή γεύση στο στόμα, ιδίως το πρωί. Μπορεί να υπάρχουν συμπτώματα χρόνιας φαρυγγίτιδας.

Εξέταση. Η εξέταση του ρινοφάρυγγα αποκαλύπτει ερυθρότητα και ελαφρά σφαιρική διόγκωση του οπισθίου τοιχώματος. Μπορεί να συνυπάρχει φλεγμονή της ανώτερης μοίρας του φάρυγγα. Από τον θύλακο είναι δυνατόν να εξέρχεται μία κολλώδη κιτρινόφαιη και δύσοσμη έκκριση.


Κλινική εικόνα. Εκδηλώνεται με επίμονη ρινική έκκριση δύσοσμη αναπνοή και οπισθορρινικές εκκρίσεις (οπισθορρινικός κατάρρους). Όμοια συμπτώματα παρατηρούνται και στην χρόνια παραρρινοκολπίτιδα. Από την οποία πρέπει να γίνει διαφορική διάγνωση. Η συνύπαρξη μέσης ωτίτιδας συνηγορεί υπέρ της χρόνιας αδενοειδίτιδας, χωρίς να αποκλείει την χρόνια παραρρινοκολπίτιδα.

Η δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να προκληθεί από πολλούς παράγοντες, όπως αλλεργίες, ιώσεις, ή ακόμα και ανατομικές ανωμαλίες. Οι αλλεργίες, για παράδειγμα, προκαλούν φλεγμονή και διόγκωση των ρινικών κοιλοτήτων, περιορίζοντας τη ροή του αέρα και οδηγώντας σε αίσθηση βουλώματος. Παρόμοια, οι ιώσεις, όπως το κοινό κρυολόγημα, μπορούν να προκαλέσουν ρινική συμφόρηση και καταρροή, δυσκολεύοντας την αναπνοή. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε την αιτία της δυσκολίας στην αναπνοή, προκειμένου να εφαρμόσουμε τις κατάλληλες στρατηγικές ανακούφισης και να βελτιώσουμε την ποιότητα της ζωής μας. Η δυσκολία στην αναπνοή από την μύτη, είναι ένα πολύ συνηθισμένο σύμπτωμα από το οποίο πάσχουν πάρα πολλοί άνθρωποι. Μία ποικιλία διαφορετικών παραγόντων μπορεί να προκαλέσουν το αίσθημα της συνεχώς βουλωμένης μύτης με ή χωρίς καταρροή (ρινόρροια).
Μιλώντας γενικά, αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οφείλονται σε μία κατασκευαστική/ανατομική ανωμαλία όπως π.χ. στραβό ρινικό διάφραγμα ή στραβή μύτη, υπερτροφία των ρινικών κογχών, ή κάποια μάζα μέσα στην μύτη όπως αιματώματα ή αποστήματα μετά από κακώσεις, ή όγκοι όπως λεύμφωμα Τ-κυττάρων (T-cell), ή να οφείλονται σε οίδημα του ρινικού βλεννογόνου ως αποτέλεσμα κάποιου φλεγμονώδους ερεθίσματος. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε κυρίως στα παιδιά τα κρεατάκια που συχνά εκδηλώνονται με καταρροή, αναπνοή από το στόμα, συχνές εκκριτικές ωτίτιδες, και ροχαλητό. Όχι σπάνια ένας συνδυασμός προϋπάρχουσας κατασκευαστικής ανωμαλίας και ήπιας φλεγμονώδους αντίδρασης, όπως οι διαφόρων τύπων ρινίτιδες οδηγούν στην ανάπτυξη των συμπτωμάτων. Για άλλη μία φορά, η λήψη ενός προσεκτικού ιστορικού συνήθως θα μας οδηγήσει στην διάγνωση και μία προσεκτική εξέταση από ΩΡΛ θα αποκαλύψει οποιαδήποτε φυσική ανωμαλία.
Τα χαρακτηριστικά των ρινικών συμπτωμάτων όπως το μακροχρόνιο ιστορικό, η σταθερότητα, το συνήθως μονόπλευρο πρόβλημα ή επιδείνωση στη μία πλευρά, η προηγούμενη κάκωση της μύτης, το ροχαλητό/υπνική άπνοια σε μεγάλο βαθμό υποδηλώνουν την αιτιολογική τους προέλευση.
Η φλεγμονή της ρινικής οδού μπορεί να εκδηλωθεί με αμφοτερόπλευρη προσβολή, φτέρνισμα, ρινικό κνησμό (φαγούρα), πυρετό εκ χόρτου, άσθμα, ρινόρροια (καταρροή), οπισθορρινική έκκριση, αλλεργία π.χ. σε κατοικίδιο ζώο, αλλεργία στην σκόνη κ.λ.π.
Ξένα σώματα ρινός, αυτό συχνά συμβαίνει σε νέα παιδιά και είναι γνωστό ότι μία μεγάλη ποικιλία αντικειμένων μπορούν να βρεθούν μέσα στη μύτη. Τα περισσότερα ξένα σώματα στην ρινική κοιλότητα προκαλούν μία ευρεία φλεγμονώδη αντίδραση και ρυπαρές ρινικές εκκρίσεις συχνά αναπτύσσονται με την πάροδο των ημερών (ιδιαίτερα τα οργανικά υλικά συμπεριφέρονται μ' αυτόν τον τρόπο). Συνήθως το αντικείμενο τοποθετείται στη μύτη χωρίς να το γνωρίζουν τα συγγενικά πρόσωπα και παραμένει χωρίς συμπτώματα μέχρις ότου αναπτυχθούν ρινικές εκκρίσεις. Γι' αυτό το λόγο, μονόπλευρη ρινική έκκριση, ιδιαίτερα σε μικρό παιδί, πρέπει να θεωρείται ότι οφείλεται σε ξένο σώμα, και η εξέταση της μύτης, είναι επιβεβλημένη έστω και υπό γενική αναισθησία. Πιθανόν να αναπτυχθεί δευτερογενής φλεγμονή του δέρματος του προδρόμου της μύτης εξαιτίας της εμμένουσας ρινικής έκκρισης. Μικρά συνήθως μη-οργανικά, ξένα σώματα πιθανόν να παραμένουν μέσα στην μύτη, χωρίς να γίνουν αντιληπτά επί χρόνια (όπως πλαστικά μπαλάκια, χάντρες, κομμάτια από παιχνίδια, ή φασόλια, ξηρούς καρπούς κ.λ.π.). Σ' αυτήν την περίπτωση, οι ρινικές εκκρίσεις γίνονται συμπαγείς γύρω από το αντικείμενο και μπορεί να αναπτυχθεί στη μύτη συμπαγές υλικό ή ρινόλιθος. Αυτά μπορεί να αποκτήσουν εντυπωσιακό μέγεθος πριν εμφανιστούν με ρινική απόφραξη και/ή επίσταξη (αιμορραγία από την μύτη).
Η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος είναι η πιο συνηθισμένη παραμόρφωση της μύτης που προκαλεί αναπνευστική δυσχέρεια, μαζί με την υπερτροφία των ρινικών κογχών. Συνήθως είναι τραυματικής αιτιολογίας ενώ σπανιότερα οφείλεται στο διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης που παρατηρείται μεταξύ ρινικού διαφράγματος και μέσου τριτημόριου του προσώπου.
Η θεραπεία είναι χειρουργική όπου αφαιρείται ή ευθειάζεται ο παραμορφωμένος χόνδρος και το οστό, ενώ καταβάλλεται προσπάθεια να διατηρηθεί ο βλεννογόνος της μύτης.
Στραβό ρινικό διάφραγμα (Σκολίωση ρινικού διαφράγματος)

Ένα σχετικά συχνό πρόβλημα που συναντάμε στα ιατρεία μας είναι η τραυματική διάτρηση/ρήξη του τυμπανικού υμένα (τύμπανο του αυτιού). Μαζί με την διάτρηση του τυμπανικού υμένα, μπορεί να υπάρχει, εξάρθρωση, και κάταγμα της ακουστικής οστέινης αλυσίδας (σφύρα - άκμονας - αναβολέας).  
Σαν αίτια, πολύ συχνά είναι ο καθαρισμός του ακουστικού πόρου (πχ μπατονέτες, καπάκια στυλό κλπ), το χαστούκι στο αυτί, η βουτιά σε πισίνα, η έκρηξη, τα κατάγματα του λιθοειδούς οστού, τα ξένα σώματα, τα τραύματα από λιωμένα παράγωγα (καύτρες) ηλεκτροσυγκόλλησης (έγκαυμα).
Η συμπτωματολογία περιλαμβάνει πόνο στο αυτί, με αίσθηση κώφωσης, βουητά, βαρηκοΐα, πιθανή αιμορραγία, και ίλιγγο.
Μία διάτρηση του τυμπανικού υμένα μπορεί να προκαλέσει οξεία ή χρόνια μέση ωτίτιδα, περιλεμφικό συρίγγιο, χρόνια έκκριση από τον ακουστικό πόρο (από ξένα σώματα, ή λιωμένα παράγωγα ηλεκτροσυγκόλλησης [καύτρα]).
Το διαφοροδιαγνωοτικό αναμνηστικό: Υπαιτιότητα τρίτων.
Κατά την επισκόπηση θα μπορούσαν να βρεθούν επιπρόσθετα εξωτερικοί τραυματισμοί και σημάδια κακομεταχείρισης.
Κατά την ωτομικροσκόπηση βρίσκεται σχισμοειδή διάτρηση, με προς τα έξω ξέφτια, έκκριμα, και πιθανόν ξένο σώμα;
Εξετάσεις ακοής: Τονοδότες, ακοόγραμμα, ενδεχομένως, ομιλητική ακοομετρία.
Έλεγχος ισορροπίας: Αυτόματος ή προκλητός νυσταγμός.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι χρήσιμο:
Επίχρισμα: σε υποψία για επιλοίμωξη.
Ακτινογραφία: Προβολή κατά Schuller όταν υπάρχει υποψία ακτινοσκιερού ξένου σώματος.
Πιθανόν έλεγχος οπισθίου λαβυρύνθου με Βίντεο ή Ηλεκτρονυσταγμογράφημα (ΗΝΓ) σε ύπαρξη περιστροφικού ιλίγγου.
Συντηρητική φαρμακευτική θεραπεία με περιποίηση της περιοχής.
Σε μικρή, πρόσφατη, μη φλεγμαίνουσα κεντρική διάτρηση μπορεί να γίνει ναρθηκοποίηση του τυμπανικού υμένα μικροσκοπική κάλυψη της διάτρησης με φύλο σιλικόνης).
Χειρουργικές ενδείξεις.
Σε μεγάλη ή μικρή εμμένουσα μικρή διάτρηση: Μυριγγοπλαστική.
Σε τραύμα της ακουστικής οστέινης αλύσου: Τυμπανοπλαστική.
Ξένο σώμα μέσου ωτός, με λιωμένα παράγωγα ηλεκτροσυγκόλλησης: Θα πρέπει να γίνει αφαίρεση των ξένων σωμάτων και τυμπανοπλαστική, ενδεχ. με αντροτομή, μαστοειδεκτομή (λιωμένα παράγωγα ηλεκτροσυγκόλλησης).
Περιλεμφικό συρίγγιο: Τυμπανοτομή και σύγκλειση του συριγγίου.
Η ναρθηκοποίηση του τυμπανικού υμένα μπορεί να γίνει στα εξωτερικά ιατρεία, ενώ οι περισσότερο εκτεταμένες επεμβάσεις γίνονται στη κλινική.  
Σε ακέραιο έσω αυτί έχουμε ως επί το πλείστον πλήρη ίαση.
Σε τραύμα του έσω ωτός είναι πιθανό να υπάρξει εμμένουσα απώλεια ακοής, με εμβοές (βουητά) και μακροχρόνιο ίλιγγο.
Σε χημικά εγκαύματα ή τραύματα από καύτρες ηλεκτροσυγκόλλησης (έγκαυμα) παρά την φροντίδα από ειδικό υπάρχει μία τάση υποτροπής με χρόνια φλεγμονή του μέσου ωτός με έκκριση). Υπάρχει επίσης ενδεχόμενο να έχουμε, μία ουλώδη στένωση του έξω ακουστικού πόρου.

Η ύπαρξη υγρού στο αυτί (ωτόρροια) είναι ένα πολύ συνηθισμένο πρόβλημα στα ιατρεία ΩΡΛ. Μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις του έξω ή του μέσου αυτιού. Συχνά η επισκόπηση του Έξω Ακουστικού Πόρου (ΕΑΠ) είναι δύσκολη ή αδύνατη. Έτσι σαν πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση μιας τέτοιας κατάστασης συνιστάται η χρήση τοπικά ωτικών σταγόνων για λίγες μέρες, ακόμα και αν ο τυμπανικός υμένας εμφανίζει διάτρηση, με στόχο να "στεγνώσει" το αυτί από τις εκκρίσεις οποιαδήποτε και αν είναι η αιτιολογία τους.  Ακόμα και αν δεν στεγνώσει με τη χρήση των σταγόνων, συνήθως εμφανίζει σημαντική βελτίωση επιτρέποντας την επισκόπηση του πόρου και του τυμπανικού υμένα. Σε περίπτωση που το οίδημα στον Έξω Ακουστικό Πόρο είναι τέτοιο που δεν επιτρέπει την είσοδο των σταγόνων, βοηθάει πολύ η τοποθέτηση από τον ΩΡΛ μικρού τεμαχίου γάζας εμποτισμένης με αλλοιφές, ώστε να βοηθήσει την μείωση του οιδήματος και του πόνου. Που οφείλεται όμως αυτό το υγρό; Ωτόρροια μπορεί να υπάρχει από παθήσεις του ΕΑΠ ή του μέσου ωτός, όπως: Εξωτερική ωτίτιδα, οξεία μέση πυώδης ωτίτιδα, ενεργός χρόνια μέση πυώδης ωτίτιδα, μετεγχειρητική φλεγμονή, μετά από τοποθέτηση σωληνίσκων αερισμού ή φλεγμονή μαστοειδούς κοιλότητας.
Πόνος. Εμφανίζεται συχνά σαν το κύριο σύμπτωμα της οξείας μέσης πυώδους ωτίτιδας. Oφείλεται στη συλλογή πύου που αυξάνεται προοδευτικά πίσω από τον ακέραιο τυμπανικό υμένα. Όταν υπάρξει ρήξη του τυμπανικού υμένα, το πύον παροχετεύεται και ο πόνος υποχωρεί. Πόνος επίσης μπορεί να χαρακτηρίζει την εξωτερική ωτίτιδα που στη περίπτωση αυτή συχνά επιδεινώνεται κατά τη μάσηση, τις κινήσεις του τράγου ή του πτερυγίου. Στη περίπτωση που υπάρχει ωτόρροια χωρίς ωταλγία, η πιθανότερη διάγνωση είναι η χρόνια μέση πυώδης ωτίτιδα.
Φαγούρα: Συνήθως η δερματίτιδα του έξω ακουστικού πόρου ή η εξωτερική ωτίτιδα εκδηλώνονται με κνησμό.
Οσμή: Το δύσοσμο υγρό, συνήθως οφείλεται στη χρόνια μέση πυώδη ωτίτιδα με παρουσία χολοστεατώματος, αν και μερικές φορές σχετίζεται και με την εξωτερική ωτίτιδα.
Πρήξιμο του έξω ακουστικού πόρου: Μπορεί να προκληθεί από την εξωτερική ωτίτιδα και μπορεί να επεκταθεί και στο πτερύγιο. Στη χρόνια μέση ωτίτιδα δεν είναι συνηθισμένη η παρουσία οιδήματος στον πόρο, εκτός και αν προκληθεί δευτεροπαθώς εξωτερική ωτίτιδα. Επίσης, μη συνηθισμένη είναι η παρουσία οιδήματος στον πόρο στην οξεία μέση πυώδη ωτίτιδα, εκτός από τη περίπτωση που υπάρχει συνοδός μαστοειδίτιδα με προβολή του οπίσθιου και άνω τοιχώματος του πόρου, οπότε η ωτοσκόπηση είναι δύσκολη και επώδυνη.
Κατά την κλινική εξέταση, αφού αφαιρεθούν οι εκκρίσεις από τον πόρο με την βοήθεια αναρρόφησης, ελέγχεται η ακεραιότητα του τυμπανικού υμένα. Αν γεννάται αμφιβολία για το αν υπάρχει μικρή διάτρηση, προτείνεται στον ασθενή να εκτελέσει τη δοκιμασία Valsalva. Κατά τη δοκιμασία, αν μετατοπιστεί ο τυμπανικός υμένας, δεν υπάρχει διάτρηση, Αν δεν μετατοπιστεί, μπορεί να υπάρχει διάτρηση, ενώ είναι δυνατόν να φανούν φυσαλίδες πάνω στη διάτρηση, αν βέβαια έχουν παραμείνει εκκρίσεις, ή μπορεί ο ασθενής να αναφέρει "φύσημα" κατά την έξοδο του αέρα από τη διάτρηση. Αυτό το φύσημα μπορεί να είναι ακουστό και από τον εξεταστή. Η καλλιέργεια των εκκρίσεων συνιστάται μόνο σε επίμονες καταστάσεις που δεν ανταποκρίνονται στη συνήθη θεραπευτική αγωγή.

Μυριγγοτομή είναι το τρύπημα του τύμπανου του αυτιού, που γίνεται για να αφαιρεθεί υγρό ή για να αντιμετωπισθεί φλεγμονή του μέσου αυτιού. Συχνά τοποθετείται και ένας μικρός πλαστικός σωληνίσκος στο τύμπανο (σωληνάκια), για να αερίζεται το μέσο αυτί για πολύ χρονικό διάστημα. Ο σωληνίσκος αυτός δεν επηρεάζει την ακοή και δεν ενοχλεί τον ασθενή, ο οποίος δεν τον καταλαβαίνει καθόλου. Οι σωληνίσκοι συνήθως παραμένουν στη θέση τους από 3 μέχρι 12 μήνες.
Κατά την ημέρα της επέμβασης
1. Το παιδί μπορεί να πάρει υγρά και μαλακές τροφές, αφού ξυπνήσει καλά από την νάρκωση.
2. Μπορεί να έχει πόνο στο αυτί, που υποχωρεί όμως εύκολα με τη χορήγηση ήπιου αναλγητικού.
3. Μετά την επέμβαση τοποθετείται βαμβάκι στο άνοιγμα του αυτιού. Αυτό πρέπει να αλλάζεται συχνά, εάν υπάρχει έκκριμα. Το έκκριμα αυτό μπορεί να είναι αιματηρό για δύο ή τρεις ημέρες. Δεν χρειάζεται βαμβάκι όταν δεν υπάρχει έκκριμα.
4. Την επόμενη ημέρα  ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις φυσιολογικές του δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου και του σχολείου.
5. Δύο εβδομάδες μετά την επέμβαση πρέπει να γίνει νέα εξέταση. Στην εξέταση αυτή πρέπει να εκτιμηθεί η θέση των σωληνίσκων και η ακοή.
1. Νερό δεν πρέπει να περάσει μέσα στο αυτί, διότι μπορεί να προκαλέσει σοβαρή μόλυνση. Έτσι αποφεύγεται στην κολύμβηση το βούτηγμα της κεφαλής κάτω από το νερό. Συχνά οι ωτοασπίδες δεν εμποδίζουν το νερό να μπει στον ακουστικό πόρο. Επιτρέπεται η περιορισμένη κολύμβηση εφόσον το κεφάλι δεν μπαίνει κάτω από το νερό. Πλύσιμο των μαλλιών επιτρέπεται, προστατεύοντας το αυτί βάζοντας βαμβάκι με βαζελίνη στο άνοιγμα του αυτιού.
2. Έκκριμα από το αυτί μπορεί να συμβεί αμέσως μετά την επέμβαση ή και οποτεδήποτε, όσο καιρό οι σωληνίσκοι είναι στη θέση τους. Κίτρινο, καθαρό υγρό ή βλέννα μπορεί να εξέρχεται για πολλές εβδομάδες μετά την εγχείρηση. Αυτό πρέπει να καθαρίζεται προσεκτικά και με επιμέλεια με στεγνές μπατονέτες. Πρέπει να διατηρείται βαμβάκι στο αυτί όλες τις ώρες και να αλλάζεται συχνά. Άφθονο κάκοσμο έκκριμα συνήθως απαιτεί αντιβιοτικά από το στόμα. Όταν συμβεί αυτό ειδοποιείται ο γιατρός για να δώσει οδηγίες.
3. Διάφοροι ήχοι στο αυτί, ή πόνος στην αναγωγή (ρέψιμο), χασμουρητό ή μάσημα είναι συνήθη  φαινόμενα μετά την τοποθέτηση του πλαστικού σωληνίσκου. Αυτά εξαφανίζονται, καθώς το αυτί επανέρχεται στη φυσιολογική του κατάσταση.
4. Φαγούρα στο αυτί, αίσθημα πληρότητας ή σοβαρός πόνος δείχνουν ίσως απόφραξη του σωληνίσκου από κυψέλη, πήγμα αίματος ή βλέννα. Εάν συμβεί αυτό, ειδοποιήστε το γιατρό σας.
5. Οι σωληνίσκοι φεύγουν συνήθως μετά από 3-12 μήνες από το τύμπανο το οποίο επουλώνεται αυτόματα. Ενώ οι σωληνίσκοι είναι στη θέση τους, είναι χρήσιμο να εξετάζεται ο ασθενής κάθε 3 μήνες, διότι είναι δυνατόν να συμβεί υποτροπή της νόσου, λόγω απόφραξης του σωληνίσκου

Παρά την ύπαρξη διχογνωμίας, όσον αφορά τη χρήση των σωληνίσκων αερισμού (σωληνάκια), αυτοί πράγματι αποτελούν μια ασφαλή μέθοδο ομαλοποίησης της πίεσης του μέσου αυτιού και, στις περισσότερες περιπτώσεις, αποκατάστασης της ακοής στο φυσιολογικό, με συνήθως ελάχιστη νοσηρότητα, παρόλο ότι σε ένα μικρό αριθμό περιπτώσεων είναι δυνατόν να παρατηρηθεί σκλήρυνση ή διάτρηση του τυμπανικού υμένα. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι δύσκολο να καθορισθεί, εάν τα ευρήματα αυτά είναι αποτέλεσμα της υποκείμενης πάθησης του μέσου αυτιού και της ατελεκτασίας του ή είναι επακόλουθα του σωλήνα αερισμού και μόνο.Για τον αερισμό της κοιλότητας του μέσου αυτιού υπάρχουν πολλοί τύποι σωλήνων, αλλά κατά βάση όλοι είναι σχεδιασμένοι να προσφέρουν εξισορρόπηση της πίεσης στις δύο πλευρές του τυμπανικού υμένα. Μερικοί τύποι ευνοούν μια περισσότερο μακροχρόνια διασωλήνωση, αλλά συνεπάγονται επίσης και ένα μικρό κίνδυνο αυξημένης συχνότητας επίμονης διάτρησης μετά την αφαίρεση.
Ανάλογα με την ηλικία του πάσχοντος, η εισαγωγή σωληνίσκου αερισμού είναι δυνατόν να γίνει υπό τοπική ή γενική αναισθησία. Συνήθως, συνιστάται να επιτραπεί η αυτόματη αποβολή των σωλήνων. Οι περισσότεροι σωληνίσκοι αερισμού (σωληνάκια) παραμένουν στον τυμπανικό υμένα επί 6 έως 12 περίπου μήνες, μερικοί όμως αποβάλλονται νωρίτερα και κάποιοι άλλοι αργότερα.
Η συνηθέστερη επιπλοκή από την εισαγωγή σωλήνα είναι η ωτόρροια από παλινδρόμηση ρινοφαρυγγικών εκκρίσεων, ιδιαίτερα στη διάρκεια λοιμώξεων της ανώτερης αναπνευστικής οδού, ή σε παθογόνα μικρόβια, που εισέρχονται στο μέσο αυτί δια μέσου του αυλού του σωλήνα αερισμού. Συνήθως, πιστεύεται ότι μολυσμένο νερό, που αφήνεται να εισέλθει στο μέσο αυτί δια μέσου του σωλήνα αερισμού, είναι δυνατόν να προκαλέσει οξεία μέση ωτίτιδα με ωτόρροια. Στις περιπτώσεις αυτές, ο έξω ακουστικός πόρος θα πρέπει να καθαρισθεί προσεκτικά και να ληφθεί καλλιέργεια από το μέσο αυτί δια μέσου του σωλήνα αερισμού. Αφού γίνει αυτό, θα πρέπει να αρχίσει η χορήγηση αντιβιοτικών από το στόμα, καθώς και τοπική αντιβιοτική θεραπεία.
Για την πρόληψη της πιθανής αυτής επιπλοκής, συνιστάται συνήθως η προστασία του αυτιού από το νερό, όταν υπάρχει η πιθανότητα μόλυνσης με τη χρήση ωτασπίδων ή βαμβακιού επαλειμμένου με βαζελίνη, που μπορούν και τα δύο να τοποθετηθούν στον ακουστικό πόρο, για να εξασφαλίσουν επαρκή προστασία. Συνοπτικά, οι σωλήνες αερισμού μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο μέσο αερισμού της κοιλότητας του μέσου αυτιού, θεραπείας της βαρηκοΐας λόγω συλλογής υγρού στο μέσο αυτί και ελέγχου της υποτροπιάζουσας φλεγμονής.
Η αδενοειδεκτομή (η χειρουργική αφαίρεση στα κρεατάκια) είναι δυνατόν να φανεί χρήσιμη, κατά τη θεραπεία της συλλογής υγρού στο μέσο αυτί, ως συμπλήρωμα της μυριγγοτομής. Η χρήση των σωληνίσκων αερισμού με ή χωρίς αδενοειδεκτομή αποτελεί τον καλύτερο τρόπο θεραπείας της χρόνιας μέσης ωτίτιδας με συλλογή υγρού. Η χειρουργική αυτή επέμβαση διορθώνει άμεσα την βαρηκοΐα τύπου αγωγής, και περιορίζει την τάση του πάσχοντος για υποτροπιάζουσες φλεγμονές.
Η χειρουργική θεραπεία θα πρέπει να προτείνεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:
1. Υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτιδα.
α. Έλλειψη απάντησης στην αντιβιοτική αγωγή
β. Σημαντική αλλεργία ή δυσανεξία στα αντιβιοτικά
2. Αρνητική πίεση της κοιλότητας του μέσου αυτιού με επαπειλούμενο χολοστεάτωμα.
3. Χρόνια συλλογή της κοιλότητας του μέσου αυτιού με διάρκεια μεγαλύτερη από 3 μήνες.
α. Βαρηκοΐα τύπου αγωγής πάνω από 15 db.
β. Ρινοφαρυγγικό νεόπλασμα, για το οποίο δεν επαρκεί μια χρόνια αντιμετώπιση, όπως η ακτινοθεραπεία.

Ένα πολύ ενδιαφέρον κεφάλαιο στο βιβλίο του καθηγητή ΩΡΛ κ. Χελιδόνη, αναφέρεται στα προβλήματα του λόγου που μπορεί ν’ αποκτήσουν τα παιδιά που πάσχουν από επαναλαμβανόμενα επεισόδια μέσης ωτίτιδας, και παρουσία υγρού για μεγάλο χρονικό διάστημα στο μέσο αυτί (εκκριτική ωτίτιδα)
Τα προβλήματα του μέσου ωτός είναι από τα πιο συνηθισμένα στην πρώιμη παιδική ηλικία. Για τα περισσότερα παιδιά τα προβλήματα αυτά είναι μόνο παροδική ενόχληση και ποτέ δεν δημιουργούν μακροχρόνιο πρόβλημα.
Μερικά παιδιά ωστόσο παρουσιάζουν χρόνια ή επαναλαμβανόμενα προβλήματα του μέσου ωτός κατά τα οποία το ένα επεισόδιο φαίνεται να έρχεται αμέσως μετά το άλλο. Εφόσον τέτοια προβλήματα μπορούν να προκαλέσουν μετρίου βαθμού βαρηκοΐα τα παιδιά που τα παρουσιάζουν έχουν συχνά δυσκολία να μάθουν να μιλούν και να ακούν με προσοχή. Όταν αμφιβάλετε για την ανάπτυξη του λόγου του παιδιού, ή έχετε την αίσθηση ότι δεν ακούει, ζητήστε ΩΡΛ εκτίμηση, και ξεκινήστε όσο το δυνατόν νωρίτερα την θεραπεία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις τα προβλήματα στο μέσο αυτί δεν επιμένουν και η συναφής βαρηκοΐα δεν είναι τέτοια που να επηρεάζει την ανάπτυξη του λόγου. Ωστόσο, σε μερικές περιπτώσεις, τα προβλήματα στο μέσο αυτί εμποδίζουν την εξέλιξη του λόγου. Έτσι ο λόγος δεν αναπτύσσεται ικανοποιητικά αλλά αντίθετα προκαλείται διαταραχή της γλώσσας και της ομιλίας.
Τα πρώτα τέσσερα χρόνια της ζωής είναι ιδιαίτερα χρήσιμα γιατί τότε τα παιδιά μαθαίνουν τις βάσεις για την ανάπτυξη του λόγου. Τότε τα παιδιά πρέπει να ακούν κάθε φθόγγο που λένε οι γονείς τους αρκετά καθαρά ώστε να μπορούν να σκιαγραφήσουν τον τρόπο παραγωγής του. Επίσης πρέπει να μάθουν πότε να χρησιμοποιούν ένα συγκεκριμένο φθόγγο ώστε να κάνουν μια πρόταση γραμματικά σωστή. Για παράδειγμα, πρέπει να ακούσουν ότι ένα «ς» μπαίνει στο τέλος του πληθυντικού για να δηλώσει τη γραμματική αυτή κατηγορία (π.χ. πατάτες) ή ότι ένα «εις» χρησιμοποιείται για να δηλώσει δεύτερο ενικό πρόσωπο στα ρήματα, (π.χ. παίζεις). Πολλοί σημαντικοί φθόγγοι τοποθετούνται στο τέλος των λέξεων αλλά συχνά λέγονται σε μικρότερη ένταση και έμφαση από ό,τι φθόγγοι που παρουσιάζονται στην αρχή ή στο τέλος των λέξεων. Έτσι οι τελικοί φθόγγοι τελικά ακούγονται δύσκολα ακόμη και από τέλεια αυτιά ενηλίκων.
Είναι σημαντικό να μπορεί ο γιατρός να εξηγήσει στους γονείς ότι το ερώτημα δεν είναι: «πώς το παιδί μου αντιδρά στην ομιλία συγκρινόμενο με άλλα παιδιά της ηλικίας του;». Το ερώτημα είναι «Πώς το παιδί μου αντιδρά στην ομιλία στην περίοδο που τα αυτιά του έχουν πρόβλημα ή είναι γεμάτα από υγρό, σε σύγκριση με την περίοδο που τα αυτιά του είναι καθαρά και υγιή;».
Χρήσιμες συμβουλές, προς τους γονείς, ώστε να βοηθήσουν το παιδί τους να αντεπεξέλθει στην βαρηκοία μετρίου βαθμού που μπορεί να συνοδεύει τα προβλήματα του μέσου ωτός:
1. Υψώνετε λίγο την ένταση της φωνής σας καθώς μιλάτε. Αυτό μπορεί να είναι σημαντική βοήθεια στην ικανότητα του παιδιού να σας ακούσει.
2. Καθίστε κοντά στο παιδί σας όταν του μιλάτε και αφήστε να βλέπει το πρόσωπο σας.
3. Χρησιμοποιείτε περισσότερη προσωδία και έμφαση στην ομιλία σας. Αυτό θα διευκολύνει το παιδί σας να ακούσει και να καταλάβει αυτά που λέτε.
4. Επαναλαμβάνετε αυτό που λέτε με τα ίδια λόγια ή με λόγια που σημαίνουν το ίδιο πράγμα,
5. Διορθώνετε τα λάθη στην ομιλία του παιδιού σας κατά τον ακόλουθο τρόπο, χωρίς να του λέτε ότι έχει κάνει λάθος:
Παιδί: «Κούκλα κάθομαι» Γονιός: «Ναι η κούκλα κάθεται»
6. Χρησιμοποιείτε χειρονομίες καθώς μιλάτε για να χρωματίσετε τα λόγια σας και χρησιμοποιείστε μικρές παύσεις μεταξύ των λέξεων.
7. Μιλάτε στο παιδί σας όλη την ώρα και διαβάζετε του συχνά.
8. Δίνετε στο παιδί πολλές ευκαιρίες να μιμηθεί τα δικά σας λόγια.
9. Δείξτε του πως είναι σημαντικό να ακούσει και να προσέχει. Διδάξτε του ν' ακούει κατά το δικό σας παράδειγμα καθώς εσείς ακούτε το παιδί σας και τους άλλους προσωπικά όπως σας μιλούν.
10. Επιβραβεύετε την προσπάθεια του να μιλήσει και να μιμηθεί τα δικά σας λόγια.
11. Πληροφορήστε το δάσκαλο του παιδιού σας και οποιονδήποτε άλλο περνά αρκετό χρόνο μαζί του, ότι το παιδί μπορεί να έχει δυσκολίες στο να ακούσει. Μιλήστε για τις παραπάνω προτάσεις σας μαζί τους. Τα παιδιά πάντα χρειάζονται βοήθεια για την ανάπτυξη του λόγου τους και πολύ περισσότερο όταν έχουν πρόβλημα στο μέσο ους. Οι γονείς μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο και συχνά έτσι μπορούν να προλάβουν μια διαταραχή του λόγου.
Εδώ θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι υπάρχουν κι άλλες αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές του λόγου εκτός από την μέση ωτίτιδα. Κάποιες από τις αιτίες αυτές είναι: Βαρηκοΐα/κώφωση, ο αυτισμός, η νοητική υστέρηση, η εγκεφαλική παράλυση, η παθολογική κατασκευή της στοματικής κοιλότητας, το οικογενειακό περιβάλλον που μεγαλώνει το παιδί, κ.α.

Η Εξωτερική Ωτίτιδα είναι μία πάθηση που παρουσιάζεται πολύ συχνά τους καλοκαιρινούς μήνες. Είναι μία βακτηριακή, μυκητιασική ή αλλεργική φλεγμονή του δέρματος και υποδορίου του έξω ακουστικού πόρου χωρίς/με συμμετοχή του τυμπανικού υμένα (μυριγγίτιδα).
Παρουσιάζεται συχνά μετά από μικροτραύματα (π.χ. βαμβακοφόροι στειλεοί, (μπατονέτες), ευαισθητοποίηση μετά από το πλύσιμο των μαλλιών, σε εξοστώσεις του ακουστικού πόρου, μετά από κολύμβηση σε δημόσια πισίνα, ιδιαίτερα επί υφισταμένων εξοστώσεων, σε χρόνια πυώδη φλεγμονή του μέσου ωτός ή σε έκζεμα του ακουστικού πόρου.
Το μικροβιακό φάσμα περιλαμβάνει: Staphylococcus aureus (20%), Pseudomonas aeruginosa Proteus vulgaris (20%), Streptococcus sp. (20%), Candida albicans, Aspergilus niger συχνά μικτές λοιμώξεις.
Συχνότερα αλλεργιογόνα είναι τα σαπούνια, τα σαμπουάν, τα spray των μαλλιών, οι ωτικές ελαίες των ακουστικών βαρηκοΐας, και οι ωτικές σταγόνες περιέχουσες χλωραμφενικόλη ή νεομυκίνη.
Παρουσιάζεται στην αρχή με φαγούρα, και στην συνέχεια έντονο πόνο, διόγκωση του ακουστικού πόρου, πόνο κατά τη μάσηση ή σε τράβηγμα του ωτικού πτερυγίου, κάκοσμη έκκριση, και απώλεια ακοής οφειλόμενης σε βαρηκοΐα αγωγιμότητας η οποία επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα μετά την θεραπεία της ωτίτιδας.
Σαν επιπλοκές μπορούμε να έχουμε, νεκρωτική εξωτερική ωτίτιδα σε διαβητικούς ασθενείς, απόστημα ακουστικού πόρου, απόστημα παρωτίδας.
Για πολλά άτομα, τα ακουστικά που βάζουμε στα αυτιά έχουν γίνει μέρος της ζωής τους. Παρέχουν τη δυνατότητα να ακούμε την αγαπημένη μας μουσική ή τις ειδήσεις παντού, όπως στα μέσα μαζικής μεταφοράς, στο γυμναστήριο ακόμα και στη δουλειά.
Στα ακουστικά και στον έξω ακουστικό πόρο, συσσωρεύεται κυψελίδα (κερί) η οποία δρα ως φραγμός, που παγιδεύει τα υποκείμενα βακτήρια και δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται.
Το πρόβλημα είναι πολύ πιο συχνό στα ακουστικά που στερεώνονται στο εσωτερικό του αυτιού, δηλαδή στα ενδοωτιαία ακουστικά ή «ψείρες», όπως συνηθίζουμε να τα λέμε.
Επίσης, τα ακουστικά «παγιδεύουν» θερμό και υγρό αέρα στον ακουστικό πόρο, με αποτέλεσμα να δημιουργούν τις ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό και των βακτηρίων που εκ φύσεως υπάρχουν μέσα στο αυτί. Ευνοούν έτσι την εμφάνιση εξωτερικής ωτίτιδας.
Ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος για όσους έχουν τη συνήθεια να μοιράζονται τα ακουστικά τους με άλλους. «Η τακτική αυτή διπλασιάζει τη μικροβιακή χλωρίδα στα αυτιά και τα εκθέτει σε νέα βακτήρια».
Αυτό όχι μόνο μπορεί να έχει ως επακόλουθο αύξηση του κινδύνου εμφάνισης μέσης και εξωτερικής ωτίτιδας, αλλά και προβλημάτων στο δέρμα όπως τα σπυράκια, τα «μπιμπίκια», οι μυκητιάσεις και οι δερματικές μολύνσεις.
Καθαρίζετε καθημερινά τα ακουστικά σας με μία μπατονέτα βουτηγμένη σε απολυμαντικό όπως το καθαρό οινόπνευμα. Πριν από τον καθαρισμό, να αφαιρείτε σχολαστικά το «κερί» για να φθάνει παντού το απολυμαντικό.
Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν ακουστικά στην καθημερινότητά τους, για επαγγελματικούς λόγους ή για ψυχαγωγία.

Όπως πολλοί γνωρίζουν, το καλοκαίρι είναι μια εποχή στην οποία εμφανίζονται συχνά προβλήματα ΩΡΛ.
Το πιο συνηθισμένο από αυτά είναι η εξωτερική ωτίτιδα και τα προβλήματα που έχουν να κάνουν με την εξίσωση στο αυτί. Για τον λόγο αυτό θα ήθελα να προτείνω κάποιες συμβουλές που αφορούν και ενήλικες και παιδιά. Είναι γνωστό ότι η υγρασία δεν είναι καλή για το αυτί, μια και μπορεί να δημιουργήσει συχνά ερεθισμούς του 'Έξω Ακουστικού Πόρου (ΕΑΠ). Όταν είστε στη θάλασσα με τα παιδιά σας, θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στο θέμα της υγρασίας. Μετά το μπάνιο κι εφ’ όσον εσείς και αυτά έχουν, όπως είναι λογικό, βουτήξει το κεφάλι μέσα στο νερό, είναι απολύτως απαραίτητο να στεγνώσετε καλά τα αυτιά σας με μια πετσέτα και να τα προστατέψετε στην περίπτωση που δεν έχει νηνεμία.
Ο δυνατός αέρας ενδέχεται να δημιουργήσει πόνο στο αυτί. Θα ήταν ακόμη καλύτερο, όταν επιστρέψετε στο σπίτι σας, να στεγνώσετε τελείως το κεφάλι σας και τα μαλλιά των παιδιών με πιστολάκι. Στρέψτε τον ζεστό αέρα από το πιστολάκι (με πολύ προσοχή για να μην γίνει κάποιο έγκαυμα) και προς τον Έξω Ακουστικό Πόρο ώστε να εξατμιστεί το υγρό που έχει παραμείνει σε αυτόν.
Η πολλή υγρασία που μένει μετά τα καλοκαιρινά μπάνια και τα συχνά ντους, αφ' ενός μπορεί να φουσκώσει την κυψελίδα που πιθανόν να υπάρχει στο αυτί (βουλωμένο αυτί), και αφ’ ετέρου ευνοεί την ανάπτυξη εξωτερικής μικροβιακής ωτίτιδας όπως και την ανάπτυξη μυκήτων (Ωτομύκωση), οι ίδιες προφυλάξεις συνιστώνται και στους ενήλικες και στα παιδιά.
Προσοχή στην χρήση της μπατονέτας. Να την αποφύγετε, αφού έτσι κι αλλιώς το αυτί καθαρίζεται από μόνο του, στέλνοντας το κερί προς τα έξω. Επίσης η μπατονέτα σπρώχνει την κυψελίδα (κερί) προς την τυμπανική μεμβράνη (ΤΜ) με αποτέλεσμα την αίσθηση βουλωμένου αυτιού. Προτιμήστε τον προληπτικό καθαρισμό σε ΩΡΛ, πριν την έναρξη των μπάνιων. Μετά τον καθαρισμό μπορείτε να κάνετε επάλειψη του Έξω Ακουστικού Πόρου (ΕΑΠ) με μία μπατονέτα (η χρήση της μπατονέτας σε αυτή την περίπτωση είναι για αντισηψία και όχι για καθαρισμό και πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή) βρεγμένη και στημένη με καθαρό οινόπνευμα (μην στάζετε οινόπνευμα μέσα στον ΕΑΠ!).
Αποφεύγετε την χρήση των λεπτών και αιχμηρών μπατονετών, επειδή προκαλούν μικροτραυματισμούς στον έξω ακουστικό πόρο και πιθανώς στον τυμπανικό υμένα, γεγονός αρκετά σοβαρό. Προτιμήστε τις πολύ χοντρές μπατονέτες που προορίζονται για τα μωρά.
Πως να στεγνώσετε τα αυτιά σας εάν μπει νερό σε αυτά.
Στη θάλασσα μπορεί να κάνει μπάνιο χωρίς κανένα πρόβλημα κάποιος που έχει ελαφρύ κρύωμα με μπούκωμα ή ανατομικές ανωμαλίες στην μύτη.
Παρ όλ’ αυτά, χρειάζεται προσοχή στις καταδύσεις (όπως και στα αεροπορικά ταξίδια), επειδή οι απότομες αλλαγές της εξωτερικής πίεσης δημιουργούν πρόβλημα λόγο αδυναμίας εξίσωσης της πίεσης που υπάρχει στον Έξω Ακουστικό Πόρο (ΕΑΠ) με την πίεση που υπάρχει πίσω από την τυμπανική μεμβράνη (ΤΜ) (μέσω αυτί). Το πιο πιθανό και το πιο συνηθισμένο είναι ο πόνος στο αυτί, ενώ σε προχωρημένες καταστάσεις, ρήξη της ΤΜ.
Αυτός που κάνει καταδύσεις, πρέπει να έχει ελεύθερη ρινική αναπνοή, πρέπει να κάνει καλή εξίσωση το οποίο σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει καλή ρινική ανατομία, η μύτη μας, επικοινωνεί με το αυτί μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας, ενός πολύ λεπτού αγωγού που βρίσκεται στο πίσω μέρος της μύτης, από τον οποίο και αερίζεται, ώστε να εξισώνει τις αλλαγές των πιέσεων.
Οι άνθρωποι που έχουν προβλήματα, όπως μπουκώματα, υπερτροφικές κόγχες και στραβό διάφραγμα, καλό είναι να τα έχουν φροντίσει πριν ξεκινήσουν καταδύσεις (ή αεροπορικά ταξίδια). Εάν το αυτί δεν εξισώνει καλά, τότε υπάρχει πιθανότητα να νιώσουν πόνο, ήδη στα ένα δύο μέτρα. Τότε θα πρέπει να σταματήσουν την κατάδυση άμεσα, αφού υπάρχει κίνδυνος ακόμη και για ρήξη της ΤΜ. Η ρήξη της τυμπανικής μεμβράνης, και ο επακόλουθος ερεθισμός του λαβυρίνθου μπορεί να προκαλέσει ίλιγγο, μία πολύ επικίνδυνη κατάσταση για την ζωή η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια προσανατολισμού και σε κίνδυνο πνιγμού.
Όποιος ξέρει πως έχει προβλήματα με τη μύτη του, καλό είναι να αποφεύγει τις καταδύσεις. Αν αυτό το πρόβλημα τον απασχολεί γενικώς, οφείλει να το αντιμετωπίσει και θα πρέπει να καταφύγει σε ειδικό χειρουργό ΩΡΛ, για να διορθώσει τα ανατομικά του προβλήματα.
Κατά την διάρκεια του λουσίματος αλλά και στην θάλασσα, προστατέψτε τα αυτιά σας τοποθετώντας ένα μικρό τεμάχιο βαμβακιού εμποτισμένο με βαζελίνη.

Ο λαβύρινθος αποτελείται από τον κοχλία την αίθουσα και τους ημικύκλιους σωλήνες. Ο κοχλίας (πρόσθιος λαβύρινθος) είναι το όργανο της ακοής ενώ ο οπίσθιος λαβύρινθος είναι το υπεύθυνο μέρος του αυτιού για τη διατήρηση της ισορροπίας του σώματος. Απαραίτητα επίσης για την ισορροπία είναι ορισμένα τμήματα του εγκεφάλου, οι μύες του σώματος και η καλή λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.
Το ιστορικό μαζί με τα αποτελέσματα των διαφόρων εξετάσεων και η κλινική εξέταση, μπορούν να μας δείξουν κάποια διαταραχή του μηχανισμού της ισορροπίας.
Ο ίλιγγος (δείτε το αναλυτικό άρθρο της ιστοσελίδας), είναι μία πάθηση συχνά με πολύ έντονα συμπτώματα, που δημιουργούν φόβο και άγχος στον πάσχοντα. Η πλειοψηφία των ασθενών με ίλιγγο, μπορούν να ελεγχθούν με φάρμακα, δίαιτα, ασκήσεις, ενέσεις, διακοπή του καπνίσματος ή ένα συνδυασμό απ' όλα αυτά. Η χειρουργική θεραπεία ενδείκνυται σε λιγότερο από 10% των περιπτώσεων. Η θεραπεία αποσκοπεί στον έλεγχο των προσβολών του ιλίγγου και της αστάθειας. Προσπάθειες θεραπείας του αισθήματος πληρότητας (μπούκωμα), της βαρηκοΐας ή των θορύβων στο αυτί έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές μόνο σε ένα μικρό αριθμό ασθενών.
Η κατάλληλη δίαιτα είναι ωφέλιμη σε μερικούς ασθενείς, Η προτεινόμενη δίαιτα περιγράφεται πιο κάτω. Η χρήση της βασίζεται στην υπόθεση ότι η αιτία που προκαλεί τον ίλιγγο οφείλεται σε υπερδιάταση του έσω ωτός από υγρό, και ότι η υπερβολική λήψη μαγειρικού άλατος προκαλεί κατακράτηση υγρού.
Η συναισθηματική φόρτιση (στενοχώρια) μπορεί να επηρεάσει την κατάσταση σας.
Αν πράγματι συμβαίνει αυτό τότε μπορείτε να παίρνετε ένα ηρεμιστικό. Μπορείτε μάλιστα να συμβουλευτείτε και ψυχίατρο.
Αν σας δοθούν φάρμακα, συνεχίστε την αγωγή μέχρις ότου ο γιατρός σας αποφασίσει, ότι πρέπει να τα διακόψετε,
Αν πρέπει να αρχίσετε ενέσεις ισταμίνης, η δόση και η συχνότητα θα καθορισθούν από το γιατρό σας. Οι ενέσεις αυτές θα συνεχισθούν όσο καιρό νομίζει εκείνος.
Οι περισσότεροι ασθενείς με διαταραχές του έσω ωτός μπορούν να ελεγχθούν συντηρητικά με μη χειρουργικές μεθόδους. Όπως π,χ. με το διαβήτη, που αν και δεν θεραπεύεται, είναι εφικτός ο έλεγχος του με κατάλληλη δίαιτα ή χορήγηση ινσουλίνης.
Αν ο ίλιγγος επιμένει, σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοσθεί χειρουργική θεραπεία. Τούτο γίνεται μόνον όταν είναι απόλυτα αναγκαίο,
Είναι γνωστό ότι το κάπνισμα προκαλεί στένωση των αγγείων και είναι δυνατόν να συμβάλλει στην πάθηση. Αν καπνίζετε τσιγάρα, θα πρέπει να κόψετε το κάπνισμα οριστικά. Αν δεν μπορείτε να το κόψετε τελείως, θα πρέπει τουλάχιστο να το ελαττώσετε.

Ένα συχνό πρόβλημα που εμφανίζεται στο ΩΡΛ ιατρείο είναι οι βλάβες της ακοής από έντονους ήχους, όπως αυτές που συμβαίνουν σε αυτούς που κάνουν κακή χρήση ακουστικών και ηχείων (πολύ μεγάλη ένταση, και μεγάλη διάρκεια χρήσης) ή σε επαγγελματίες όπως, τεχνίτες που χρησιμοποιούν κομπρεσέρ, DJ, στρατιωτικοί, κυνηγοί, εργαζόμενοι σε βιομηχανίες. Συχνά η βλάβη που δημιουργείται είναι δύσκολο ν’ αντιμετωπιστεί και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να τηρούνται όλα τα μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή τέτοιων προβλημάτων. Οι βλάβες αυτές μπορούν να διαχωριστούν σε.

Ένταση ήχου μεγαλύτερης των 150 dB
Ωστική ηχητική επιβάρυνση έντασης μεγαλύτερης των 150 dB (SPI p.e. = Sound Pressure Level peak equivalent) και μίας κορύφωσης της ηχητικής πίεσης,
Διάρκεια περισσότερο από 1,5 ms (κατά κανόνα 3-5 ms).
Προκαλεί
Βλάβες έσω ωτός με σχάση του τυμπανικού υμένα, και απεξάρθρωση των ακουστικών οσταρίων.
Αφορά

• Επαγγελματίες κατασκευής και επεξεργασίας εκρηκτικών υλών

• Στρατιωτικοί (χειροβομβίδες εκπαίδευσης)

• Βιομηχανίες αερίων, ελαστικών, αυτοκινητιστές, και σε χημικές βιομηχανίες

• Χαστούκι στο αυτί

• Πτώση με το κεφάλι με το αυτί προς το νερό

• Αερόσακοι

Συμπτωματολογία

• Βαρηκοΐα, οξεία μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, μέσου έως μεγάλου βαθμού, μικτή μέσου - έσω ωτός  

• Πόνος στο αυτί (επί σχάσης του τυμπανικού υμένα, αιματοτύμπανο),

• Βουητά και αιθουσαία συμπτωματολογία.

Επιπλοκές

• Κώφωση,

• Μακροχρόνια ή μόνιμα βουητά,

• Ίλιγγος,

• Ρήξη μεμβράνης στρογγυλής θυρίδας,

• Ρήξη του τυμπανικού υμένα,

• Απεξάρθρωση ακουστικών οσταρίων.

• Βουητά περισσότερο ή λιγότερο ενοχλητικά παραμένουν παρά τη θεραπεία στo 40%.

Η αυτόματη τάση αποκατάστασης χωρίς θεραπεία είναι εξαιρετικά μικρή, περιστασιακά η μετατραυματική, μη αντιμετωπίσιμη ακουστική βλάβη είναι προοδευτική.
Ένταση ήχου μεγαλύτερης των 150 dB
(SIM –Sound Pressure Level peak equivalent) και μίας κορύφωσης της ηχητικής πίεσης η οποία
Διάρκεια λιγότερο από 3 ms (κατά κανόνα 0,4-1,5 ms).
Αφορά

• Στρατιωτικούς

• Αστυνομικούς

• Κυνηγούς και δασολόγους (όπλα, πολυβόλο, πιστόλια, αυτόματα πιστόλια, πιστόλια αφετών), πιστόλια άμυνας (6 mm πιστόλια εκφοβισμού), παιχνίδια-πιστόλια για παιδιά (>100 dB). Κροτίδες (125-168 dB)

Συμπτωματολογία

• Εμφανίζεται με οξεία επί το πλείστον μονόπλευρη ελαφρά έως μέσου βαθμού βαρηκοΐα έσω ωτός στην περιοχή συχνότητας περί τα 4000 Hz με βουητά.

• Σπάνια πόνος στο αυτί ή ενοχλήματα από το αιθουσαίο όργανο.

Επιπλοκές

• Οξεία κώφωση,

• Βουητά,

• Ρήξη της μεμβράνης της στρογγυλής θυρίδας,

• Σπάνια αιθουσαίος ίλιγγος ή σχάση του τυμπανικού υμένα.

Πρόγνωση
Στο περίπου 50% των περιπτώσεων αρχικά φαίνεται μια καλή αποκατάσταση της βλάβης στη περιοχή των υψηλών τόνων μεταξύ 3-6 kHz με ένα μέγιστο στους 4 kHz ή στους 6 kHz . Μετά από μερικές εβδομάδες το παραμένον υπόλοιπο βαρηκοΐας ή εμμένουσας εμβοής εκλαμβάνεται σαν μόνιμη βλάβη. Είναι πιθανή μια μετατραυματική προοδευτικότητα με πτώση στους υψηλούς τόνους υπεράνω των 2 kHz. Είναι σπάνια μία αυτόματη αποκατάσταση των υψηλών συχνοτήτων βουητών.
Θόρυβος μέσης έντασης γύρω στα 100 db σε συνδυασμό με διαταραχές αιμάτωσης ενός ωτός σχετιζόμενες με παθήσεις της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης.
Οφείλεται σε μεταβολική υποξεία του έσω ωτός λόγω θορύβου και ταυτόχρονης μείωσης της αιμάτωσης σαν επακόλουθο στροφής της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (σπονδυλική αρτηρία).
Αφορά
Εργαζόμενους με εργαλεία που παράγουν θόρυβο (συσκευές λειτουργούσες με πίεση αέρα, πιστολέτα σπασίματος πέτρας).
Συμπτωματολογία

• Αιφνίδια εγκατάσταση μονόπλευρης βαρηκοΐας έσω ωτός  

• Βουητά, κατά κανόνα χωρίς συμπτώματα από το αιθουσαίο όργανο,

• Περιστασιακή κώφωση.

Επιπλοκές

• Μόνιμη ακουστική βλάβη

• Παραμένοντα βουητά.

Θεραπεία
Η Θεραπεία είναι συντηρητική, στα εξωτερικά ιατρεία.
Πρόγνωση
Η πρόγνωση δεν είναι καλή.
Ευρέως φάσματος ηχητική επιβάρυνση έντασης από 100-120 dB από μερικά λεπτά έως ώρες.
Σε αυτή την περίπτωση έχουμε μία ηχητική επιβάρυνση μη ωστικού τύπου που προκαλεί τόσο μεταβολικές όσο και μηχανικές μικροσκοπικά ορατές βλάβες στη περιοχή του οργάνου του Corti (έξω τριχωτά κύτταρα, στερεοσίλια). Υπερβολικά αυξημένη χρήση οξυγόνου δια της οποίας επέρχεται υποξεία στο έσω ους
Αίτια:
Disco: Η μέγιστη μέση στάθμη μουσικής που έχει μετρηθεί σε χρονικό διάστημα 15 λεπτών: 111 dΒ. Μέση στάθμη μουσικής σε 29 disco της Γερμανίας: 102 dΒ, Συναυλίες με μουσική heavy metal, πανκ, σκληρή ροκ: έως 120 dB, ροκ, ποπ: έως 110 dB.
Walkman: Μέση στάθμη μουσικής: 85-89 dB, επί πλέον μέγιστο 3% στον ακροατή 110 dB.
Μουσικά όργανα: Κρουστά, μεταλλικά μουσικά όργανα.
Παιδικά παιχνίδια, Απομιμήσεις εργαλείων, ασθενοφόρα, στρατιωτικές απομιμήσεις, κ.ά., τα οποία φθάνουν μία μέση ηχητική στάθμη περί τα 100 dB σε απόσταση 10 εκ. ή 130-140 dB σε άμεση επαφή με το αυτί.
Αγώνες δικύκλων αυτοκινήτου, πτήση με αεροπλάνο.
Οικοτεχνία.
Ηχητικά αποτελέσματα χαμηλών πτήσεων: Το 50% όλων των υπεριπταμένων χαμηλών πτήσεων φθάνουν σε ηχητική στάθμη περί τα 85-119 dB, και μάλιστα το 2% σε ηχητική στάθμη περί τα 120-125 με ωστικότητα, δηλ. απότομη αύξηση στάθμης, π.χ. σε αεροδρόμια.
Συμπτωματολογία:

• Βαρηκοΐα, οξεία επί το πλείστον αμφοτερόπλευρη, πρωτοπαθώς ελαφρά έως μέσου βαθμού βαρηκοΐα έσω ωτός κατά προτίμηση στη περιοχή υψηλών τόνων,

• Αίσθηση εκκώφανσης,

• Συχνά βουητά.

• Σπάνια πόνος στο αυτί ή ενοχλήματα από το αιθουσαίο όργανο.

Επιπλοκές

• Μόνιμη ακουστική βλάβη,

• Βουητά (επί το πλείστον αμφοτερόπλευρα).

Θεραπεία
Συντηρητική θεραπεία.Κατά κανόνα είναι δυνατή η φαρμακευτική θεραπεία στα εξωτερικά ιατρεία, η πρόγνωση είναι όμως κακή, με πιθανή επιδείνωση.
Επαναλαμβανόμενη επίδραση ευρέως φάσματος ήχου και/ή ωστικού τύπου ήχου έντασης >80-85 dB σε ημερήσια διάρκεια έκθεσης 6-8 ωρών
Συμπτωματολογία
Αμφοτερόπλευρη, κατά κανόνα συμμετρική βαρηκοΐα έσω ωτός
Αίτια
Επαγγελματικός χώρος για διάστημα πολλών ετών.
Συμβαίνει σε εργασία σε θορυβώδες περιβάλλον (π.χ. εργάτες μετάλλου, εργαζόμενοι σε αεροδρόμια, ασυρματιστής, σιδηρουργοί λεβήτων, νπσκ - τζόκευ, εργαζόμενοι σε λατομείο, στρατιωτικοί, χειριστής εκσκαφέα, μουσικός ορχήστρας κ.α.).Η έκταση και ή προοδευτικότητα της ακουστικής βλάβης εξαρτώνται από τις παραμέτρους επιβάρυνσης (ηχητική ένταση, διάρκεια επίδρασης, σύνθεση συχνοτήτων) ως και από την διάρκεια των φάσεων ανάπαυσης (διαλείμματα θορύβου) και την εξατομικευμένη ευαισθησία στο θόρυβο. Αρχικά υπάρχει απώλεια των έξω τριχωτών κυττάρων, και στην συνέχεια νευρωνική εκφύλιση.
Χαρακτηριστικά:

• Νευροαισθητήρια πτώση στους υψηλούς τόνους (κυρίως στα 4 kHz), οι μέσες συχνότητες (κύρια περιοχή ομιλίας) προσβάλλονται αργότερα.

• Ακουστική εξίσωση πάντα θετική (βλάβη τριχωτών κυττάρων).

• Προοδευτική βαρηκοΐα και στα δύο αυτιά, λόγω της εκσεσημασμένης ακουστικής εξίσωσης

• Σημαντική δυσχέρεια κατανόησης σε θορυβώδες περιβάλλον,

• Βουητά, συχνά αμφοτερόπλευρο τονικό βουητό (60-70%).

• Υπερακουσία.

• Κοινωνική απομόνωση, και ψυχική διαταραχή λόγω των βουητών.

Υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες όπως μία προηγηθείσα βλάβη έσω ωτός, π.χ. μετά από αιφνίδια κώφωση, μετά από θεραπεία με ωτοτοξικά φάρμακα, μετά από κάκωση. Ευάλωτοι επίσης είναι και οι ξανθοί, με ανοιχτόχρωμα μάτια (ένδεια σε μελανίνη).
Θεραπεία
- Η φαρμακευτική θεραπεία της χρόνιας βαρηκοΐας από θόρυβο δεν έχει καμία προσδοκία για επιτυχή έκβαση. Το μόνο που απομένει είναι η προσπάθεια, να επηρεασθούν τα βουητά με ρεολογικά και γλυκοκορτικοειδή, αποφυγή θορύβου, αποτελεσματική προστασία ακοής (π.χ. προστατευτικά τεμάχιο βαμβακιού, κάλυμμα, κράνος) σε συνεχιζόμενη εργασία σε θόρυβο.
-Σε μερικές περιπτώσεις απαιτείται η εφαρμογή ακουστικού βαρηκοΐας ή συσκευή κάλυψης βουητών.

Η πρόγνωση μετά την παύση ενασχόλησης σε θόρυβο (άρση του αιτίου) είναι καλή διότι μια βαρηκοΐα εκ θορύβου δεν εξελίσσεται περαιτέρω. Γι' αυτό είναι δυνατόν κατόπιν τακτικής εφαρμογής μιας αποτελεσματικής ηχητικής προστασίας ή με αλλαγή σε μία πτωχή σε θόρυβο επαγγελματική θέση να αποφευχθεί μια περαιτέρω εξέλιξη της ακουστικής βλάβης, Σε μια παρά την παύση της έκθεσης σε θόρυβο εξελισσόμενη βαρηκοΐα έσω ωτός πρέπει συνεπώς να θεωρείται ότι υφίστανται και πρόσθετα άλλα αίτια!
Για την εκτίμηση των εμβοών, την δυσκολία που προκαλούν στην καθημερινότητα των ασθενών, όπως και για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της θεραπείας, έχει προταθεί από τους ερευνητές ένας δείκτης ερωτηματολόγιο των εμβοών, το Tinnitus Handicap Inventory (THI)

Αιμάτωμα του πτερυγίου του αυτιού (Ωταιμάτωμα), είναι η συλλογή αίματος ή ορώδους υγρού (ύγρωμα) μεταξύ του περιχονδρίου του ωτικού πτερυγίου και του υποκείμενου χόνδρου το οποίο είναι επακόλουθο ενός κτυπήματος με εφαπτόμενη κατεύθυνση (π.χ. σε αθλήματα επαφής όπως πάλη ή μποξ), ώστε να προκαλέσει σχάση των αιμοφόρων αγγείων, επίσης μπορεί να είναι μετεγχειρητικό μετά από διορθωτική επέμβαση στο ωτικό πτερύγιο  Αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε παραμόρφωση του πτερυγίου, γνωστή ως “cauliflower ear”.

Σαν συμπτωματολογία έχουμε αίσθημα τάσης στο πτερύγιο και πόνο, κλυδασμό, απώλεια χόνδρου και αυξημένη θερμοκρασία επί μόλυνσης. Θα πρέπει να ελεγθεί εάν υπάρχουν άλλα επιπρόσθετα τραύματα.
Σαν επιπλοκή έχουμε την νέκρωση του χόνδρου του πτερυγίου του αυτιού με αποτέλεσμα την αλλοίωση του προφίλ του πτερυγίου.
Εξέταση ακοής, Αιθουσοκοχλιακός λειτουργικός έλεγχος, και σε υποψία κατάγματος αξονική κρανίου.
Σε ειδικές περιπτώσεις και σοβαρούς τραυματισμούς είναι χρήσιμο να γίνει:
Μπορεί να γίνει συντηρητική θεραπεία σε αρχόμενο ωταιμάτωμα με πιεστική επίδεση, και φαρμακευτική θεραπεία. Σε βακτηριακή επιμόλυνση χρειάζεται αντιβιοτική αγωγή.
Πρόσφατο αιμάτωμα/ύγρωμα: Πιθανόν άσηπτη παρακέντηση με πιεστική επίδεση και εφαρμογή ψυχρών επιθεμάτων
Χειρουργική ένδειξη έχει κάθε ωταιμάτωμα με αφαίρεση περιεχομένου και παροχέτευση, στην συνέχεια δημιουργία ενός χόνδρινου "παράθυρου" και προσαρμογή του δέρματος με τον χονδρό με διαμπερείς συνδετικές ραφές τύπου "στρώματος" δεμένες πάνω από ειδικά διαμορφωμένη μικρή γάζα εμποτισμένη με αλοιφή.
Σε εκτεταμένες νεκρώσεις του χόνδρου χρειάζεται εκτομή της νεκρωθείσας περιοχής με άμεση αποκατάσταση του ελλείμματος με εφαρμογή χόνδρου από διάφραγμα η ωτικό πτερύγιο της αντίθετης πλευράς και ελαφρά πιεστική επίδεση. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη μόνιμων παραμορφώσεων και απώλειας αισθητικής του αυτιού.
Η πρόγνωση με την σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση από ειδικό, είναι καλή.
Η χειρουργική φροντίδα του ωταιματώματος γίνεται κανονικά στην κλινική, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις είναι δυνατόν να γίνει στα εξωτερικά ιατρεία όταν δεν υπάρχει μόλυνση.

Η αιφνίδια βαρηκοΐα είναι μία πάθηση στην οποία έχουμε χωρίς ένα ευδιάκριτο αίτιο και με αιφνίδια εμφάνιση, μία μονόπλευρη νευροαισθητήρια βαρηκοΐα ή κώφωση. Όσον αφορά στον ορισμό της αιφνίδιας Νευροαισθητήριας βαρηκοίας, φαίνεται ότι επικρατεί η άποψη της Αμερικανικής Ακαδημίας ΩΡΛ, Χειρουργικής Κεφαλής και Τραχήλου, σύμφωνα με την οποία βασικά κριτήρια είναι η πτώση 30 db ή περισσότερο σε 3 η περισσότερες διαδοχικές συχνότητες, σε χρονικό διάστημα μικρότερο από 3 ημέρες.
Ο ασθενής παραπονιέται συχνά για βουητά (90%) και/ή ωτικό αίσθημα πίεσης (50%) και/ή υποκειμενική αίσθηση ιλίγγου (30%) και/ή διπλοακουσία (25%).
Συχνά έχουμε αυτόματη υποχώρηση, αλλά χωρίς να είναι προβλέψιμη (σύμφωνα με τη βιβλιογραφία 30-65%;). Η διάγνωση "αιφνίδια κώφωση" προκύπτει εξ αποκλεισμού.
Η συχνότητα της νόσησης είναι 1 νόσηση ανά 3000 κατοίκους κατ' έτος, με ετήσια αιχμή νόσησης τον Μάρτιο και τον Οκτώβριο.
Είναι πολύ σπάνια πριν από το 20ο έτος, και έχει μεγαλύτερη συχνότητα περί το 50ο έτος ηλικίας. Ενώ δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ των δύο φύλων.
Διακρίνεται σε μεμονωμένη ακουστική μείωση σε περιοχή χαμηλής (35%), μέσης (5%) και υψηλής συχνότητας (50%) καθώς και παγκοχλιακή (10%, όλες οι συχνότητες) , μερική ή πλήρη απώλεια ακοής.
Ακοόγραμμα σε αιφνίδια βαρηκοΐα
- Ακουστικό νευρίνωμα.
- Υπέρταση περιλέμφου και ρήξη μιας κοχλιακής θυρίδος.
Τοξική - φαρμακευτική: Αμινογλυκοσίδες (μη αναστρέψιμη). Διουρητικά αγκύλης (π.χ. Lasix), αιθακρινικό οξύ (Hydromedin), ακετυλοσαλικυλικό οξύ, χλωροκίνη, cis-πλατίνα (μερικά αναστρέψιμη).
- Τοξική - λοιμώδης: π.χ. κατά τη πορεία μιας φλεγμονής του μέσου ωτός, ιογενών λοιμώξεων, AIDS (στάδιο IV), σύφιλη.
- Μετά από επεμβάσεις ανοικτής καρδιάς (πτώση αρτηριακής πίεσης).
- Μετά από επισκληρίδιο αναισθησία (κυρίως πτώση ακοής στις χαμηλές συχνότητες). -Τραύμα από έκρηξη, κάκωση κρανίου, υποσκληρίδια αιμορραγία, ωτικές επεμβάσεις.
- Πολυκυτταραιμία, αναιμία, λευχαιμία.
- Ιογενής: Κατά τη διαδρομή μιας συστηματικής, συχνά σχετική με όργανα λοίμωξης όπως επιδημική παρωτίτις, ιλαρά, ερυθρά, έρπης ή γρίππη. Σπάνια μπορεί να παρουσιαστεί κατά τη διαδρομή της λοιμώδους μονοπυρήνωσης.
- Σε λοιμώξεις από Borrelia (νόσος του Lyme). Σε πολυκυτταραιμία.
- Μετά από κάκωση λόγω απότομης κάμψης της ΑΜΣΣ (διάστρεμμα ή θλάση συνδέσμων).
Αδιευκρίνιστης αιτιολογίας:
- Διαταραχές αιμάτωσης, μικροεμβολές, συσσωρεύσεις θρομβοκυττάρων (φαινόμενο Sludge), τοπικός παθοανοσομηχανισμός (αυτοάνοση νόσος του έσω ωτός). Διαταραχές στο μεταβολισμό των λιπιδίων, ψυχοσυναισθηματική επιβάρυνση (Stress), εστιακές - τοξικές ή αλλεργικές επιδράσεις, εμπίεσμα βάσης εγκεφάλου.
Προδιαθεσικοί παράγοντες (συνοδοί νόσοι):
- Παθήσεις καρδιαγγειακές (25%), μεταβολικές νόσοι (7%), χρόνιες φλεγμονές (5%), παθήσεις της ΑΜΣΣ (4%).
Πρόδρομα συμπτώματα (90%): Αίσθημα αιμωδίας (μούδιασμα) γύρω από το πτερύγιο του αυτιού. Ίλιγγος ασταθούς κατεύθυνσης στο 20%, υπερακουσία/διπλακουσία (60%).
Σαν επιπλοκές είναι η παραμένουσα απώλεια ακοής και οι εμβοές.
Έχουμε καλύτερη πρόγνωση (επίσης σχετικά με τις εμβοές) σε μεμονωμένη πτώση ακοής στη περιοχή των χαμηλών ή υψηλών συχνοτήτων, ενώ χειρότερη πρόγνωση έχει η παγκοχλιακή πλήρη απώλεια ακοής. Σε περίπου 60% είναι δυνατή η πλήρη αποκατάσταση της ακοής. Μπορεί να υπάρχει μία υπολειπόμενη βλάβη στη περιοχή των υψηλών συχνοτήτων, εμμένουσες εμβοές στο 40-50%, και υπερακουσία (15%).
Το μεγαλύτερο πρόβλημα της οξείας πτώσης ακοής είναι η καθυστερημένη διάγνωση. Υπάρχει επιδείνωση της πρόγνωσης, όσο αργότερα γίνεται ή έναρξη της θεραπείας. Συνήθως οι ασθενείς προσέρχονται μετά από παρέλευση 3 ή και παραπάνω εβδομάδων, γιατί θεωρούν ότι το βούλωμα που αισθάνονται στο αυτί τους προέρχεται από ένα απλό κρυολόγημα ή από ένα σφηνωμένο βύσμα κυψελίδας.
Η συχνότητα υποτροπής είναι 25-30%, ιδιαίτερα σε αιφνίδιες κωφώσεις της κορυφής και της μέσης του κοχλία.
Η αξία της διενέργειας εργαστηριακών εξετάσεων (αιματολογικών βιοχημικών, ορολογικών) είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενη. Ως πpos το ακουστικό νευρίνωμα, είναι κοινά αποδεκτό πλέον ότι η μαγνητική τομογραφία έσω ακουστικών πόρων με γαδολίνιο αποτελεί την απεικονιστική εξέταση εκλογής. Οριστική διάγνωση τίθεται συνολικά στο 5% μόλις των περιστατικών. Το πρωτόκολλο διερεύνησης ασθενών με Αιφνίδια Νευροαισθητήρια Βαρηκοία ποικίλει σημαντικά μεταξύ των διαφόρων ερευνητών. Το μεγάλο κόστος του αιματολογικού και απεικονιστικού ελέγχου σε σχέση με το ελάχιστο διαγνωστικό τους όφελος, καταδεικνύει την ανάγκη διενέργειας στοχευμένων εξετάσεων βάσει ιστορικού και κλινικής εξέτασης των ασθενών αυτών. Το παραπάνω συμπέρασμα συμβαδίζει με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ακαδημίας ΩΡΛ - Χειρουργικής Κεφαλής & Τραχήλου (περιοδικό της Ελληνικής Ωτορινολαρυγγολογίας [Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2014, σελ. 188]).
Οι υποτροπιάζουσες ακουστικές εκπτώσεις στους υψηλούς τόνους ανταποκρίνονται θετικά στη θεραπεία με γλυκοκορτικοειδή, ενδεχ. απαιτείται μια δόση συντήρησης. Όσο αυξάνεται η συχνότητα υποτροπής τόσο επιδεινώνεται η πρόγνωση. Πέρα από την κορτιζόνη, και τις ενδοτυμπανικές εγχύσεις κορτικοστεροειδών, έχουν προταθεί και άλλες θεραπείες για την αιφνίδια κώφωση. Αυτές περιλαμβάνουν αντιικά και αγγειοδιασταλτικά σκευάσματα ή χρήση υπερβαρικού οξυγόνου. Σε μία συγκριτική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό της Ελληνικής Ωτορινολαρυγγολογίας (Απρίλιος-Ιούνιος 2016, σελ. 86) βρέθηκε ότι τα αποτελέσματα της συστηματικής, ενδοτυμπανικής και συνδυασμένης χορήγησης κορτιζόνης έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση της οξείας πτώσης ακοής, ενώ οι μικρότεροι ηλικιακά ασθενείς με λιγότερο σοβαρή αρχική βαρηκοία εμφανίζουν ευνοικότεροι πρόγνωση.   
Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, οι ασθενείς πρέπει να εξακολουθούν να υποβάλλονται σε ακοολογικό έλεγχο για 1 έτος. Αρχικά κατά το 2ο μήνα, μετά τον 6ο και τέλος το 12ο μήνα. Η παρακολούθηση δε βοηθά μόνο την καταγραφή της εξέλιξης της αιφνίδιας κώφωσης, αλλά και την διαπίστωση τυχόν επανεμφάνισης ή αναζωπύρωσης της νόσου ή ακόμα και την έναρξη απώλειας ακοής στο άλλο υγιές αυτί.

Μία από τις αιτίες των βαρηκοιών αγωγής είναι η Ωτοσκλήρυνση. Η Ωτοσκλήρυνση, είναι συνήθως μια κληρονομική διαταραχή, η οποία προκαλείται από μη φυσιολογικό σχηματισμό οστού γύρω από την βάση του αναβολέα, αυτό το οστό μπλοκάρει την κανονική κίνηση του αναβολέα. Έτσι προκύπτει βαρηκοία αγωγής. Το οστό του κοχλία επηρεάζεται σπανιότερα, και οδηγεί σε νευροαισθητήρια βαρηκοία.
Νεότερα αποτελέσματα μοριακής βιολογίας καταδεικνύουν μία συσχέτιση με τον ιό της ιλαράς. Συγκριτικά με τον ορό, στην περίλεμφο των ασθενών που πάσχουν, έχει βρεθεί ένας σημαντικά ψηλός τίτλος IgG αντισωμάτων για τον ιό της Ιλαράς.
• Συνήθης εμφάνιση στην δεύτερη και το τρίτη δεκαετία.
• Τα δύο τρίτα δίνουν ένα οικογενειακό ιστορικό.
• Τα δύο τρίτα περίπου είναι γυναίκες (70%). Το γονίδιο δεν είναι φυλοσύνδετο, αλλά η εγκυμοσύνη μπορεί να κάνει την βαρηκοία χειρότερη.
• Η βαρηκοία μπορεί να είναι ετερόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη.
• Η παρακουσία είναι συχνά παρούσα, και ο ασθενής σε αυτή την περίπτωση, είναι σε θέση να ακούει καλύτερα σε θορυβώδες περιβάλλον.
• Οι εμβοές (βουητά) είναι συχνά παρούσες και είναι πιθανό ο ασθενής να μην απαλλαγεί από αυτές με την επέμβαση.
• Οι τυμπανικές μεμβράνες είναι φυσιολογικές.
• Οι δοκιμασίες με τους τονοδότες δείχνουν κώφωση αγωγής.
• Κοχλιακή βλάβη μπορεί να είναι παρούσα.
• Ακοομετρία. Στο ακοόγραμμα εμφανίζεται Βαρηκοία αγωγής. Η οστέινη αγωγιμότητα αρχικά είναι φυσιολογική αλλά επιδεινώνεται καθώς η πάθηση εξελίσσεται.

Το ενώτιον (σκουλαρίκι) είναι γνωστό, στο Δυτικό κυρίως κόσμο, ως γυναικείο κόσμημα που φοριέται στο αυτί. Τα πρώτα σκουλαρίκια χρονολογούνται ήδη από την εποχή του Χαλκού και είχαν πέραν του κοσμητικού χαρακτήρα και θρησκευτικές ιδιότητες.
Μία σύγχρονη πολύ δημοφιλής μόδα στους νέους σήμερα είναι τα τρυπήματα (piercings) για σκουλαρίκι στα αυτιά και στα χείλη, μέχρι τον αφαλό και τα φρύδια. Με το τρύπημα στο αυτί, γλώσσα, ή σε άλλη περιοχή του σώματος (piercings), εγκυμονούνται κίνδυνοι και μπορεί να υπάρχουν ακόμη και σοβαρές επιπλοκές.
Ένα piercing γίνεται συνήθως χωρίς αναισθητικό.
Το κάθε piercing ενέχει κίνδυνο επιπλοκών, όπως:
-Αλλεργικές αντιδράσεις
-Στοματικές επιπλοκές: Κοσμήματα που φοριούνται με τρύπα στην γλώσσα μπορεί να πλήξουν και να σπάσουν μικρό κομμάτι από τα δόντια σας και να βλάψουν τα ούλα σας.
-Λοιμώξεις του δέρματος: ερυθρότητα, πόνος, πρήξιμο ή πύον, αποστήματα από σταφυλόκκοκο και άλλα επικίνδυνα βακτήρια όπως ψευδομονάδα και στρεπτόκοκκο. Οι λοιμώξεις αυτές μπορούν να επεκταθούν μέσω της μικροβιαιμίας, που προκαλείται και να προκαλέσουν λοίμωξη σε απομακρυσμένα σημεία του σώματος (ενδοκαρδίτιδα, οστεομυελίτιδα, σηπτική αρθρίτιδα, βροχοπνευμονία).
Μετάδοση της ενδοδερμικής βακτηριακής φλεγμονής (κυτταρίτιδα) στον υποκείμενο χόνδρο με πιθανή τήξη του χόνδρου και αλλοίωση του προφίλ του πτερυγίου του αυτιού.
-Ουλοποίηση του δέρματος: Μπορεί να προκληθούν ουλές και κατά τόπους υπερυψωμένες περιοχές στο δέρμα, που οφείλονται στην υπερανάπτυξη του ουλώδους ιστού.
-Ασθένειες του αίματος: Εάν ο εξοπλισμός που χρησιμοποιείται για να γίνει το piercing έχει μολυνθεί με μολυσμένο αίμα, μπορεί το άτομο να κολλήσει διάφορες ασθένειες του αίματος, όπως ηπατίτιδα Β, ηπατίτιδα C, τέτανος και, φυσικά, ο θανατηφόρος ιός HIV (AIDS).
Το δέρμα γύρω από ένα νέο piercing μπορεί να είναι πρησμένο, κόκκινο και ευαίσθητο για λίγες μέρες, ή και να αιμορραγεί ελάχιστα. Για την πρόληψη της λοίμωξης και σωστή επούλωση κάντε τα ακόλουθα:
-Καθαρίστε το τρύπημα στο στόμα με στοματικό διάλυμα: Αν το κάνετε στη γλώσσα σας, τα χείλη ή το μάγουλο, κάντε μπουκώματα με ένα αντισηπτικό στοματικό διάλυμα μετά από κάθε γεύμα και πριν πάτε για ύπνο. Επίσης, χρησιμοποιήστε μια καινούργια και μαλακής κεφαλής οδοντόβουρτσα για να αποφευχθεί η εισαγωγή βακτηρίων στην πληγή.
-Καθαρίζετε καλά το σημείο: Χρησιμοποιήστε αντισηπτικό σαπούνι και νερό. Βεβαιωθείτε ότι πλένετε τα χέρια σας πριν τα βάλετε στο σημείο με το piercing.
-Αποφύγετε το κολύμπι: Μείνετε μακριά από θάλασσα, πισίνα, τζακούζι κλπ, ενώ το piercing σας επουλώνεται.
-Κρατήστε το κόσμημα στη θέση του: Τα περισσότερα τρυπήματα θεραπεύονται μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες, αλλά ορισμένα μπορεί να χρειαστούν αρκετούς μήνες ή και περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν. Αν θέλετε να διατηρήσετε το piercing, αφήστε το κόσμημα στη θέση του κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου για να μην κλείσει η τρύπα. Αφότου το piercing θεραπευτεί τελείως, θα υπάρχει μια μικρή τρύπα στο δέρμα σας, ακόμα και όταν αφαιρείτε το κόσημα.
Έχει περιγραφεί στην διεθνή βιβλιογραφία μία επιπλοκή, που παρουσιάσθηκε μετά από τρύπημα αυτιού για την τοποθέτηση σκουλαρικιών σε μία νέα κοπέλα 30 ετών. Πρόκειται για την εμφάνιση ενδοκαρδίτιδας (λοίμωξη των καρδιακών βαλβίδων, που έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή αυτών), μίας επιπλοκής ιδιαιτέρως σπάνιας μετά από τρύπημα για τοποθέτηση σκουλαρικιού, δεδομένου ότι μόνο δύο άλλες παρόμοιες περιπτώσεις έχουν περιγραφεί στη διεθνή βιβλιογραφία. Η συγκεκριμένη γυναίκα εμφάνισε ενδοκαρδίτιδα της τριγλώχινος βαλβίδας από σταφυλόκκοκο δύο εβδομάδες μετά από το τρύπημα των λοβών των αυτιών της και αφού είχε προηγηθεί τοπική λοίμωξη από τον ίδιο παθογόνο μικροοργανισμό. Η νόσος έκανε την εμφάνισή της με πυρετό που δεν ανταποκρινόταν στα συνήθη από του στόματος αντιβιοτικά σκευάσματα, ο οποίος διήρκησε ένα μήνα πριν την είσοδο της ασθενούς στο νοσοκομείο. Με τη βοήθεια του υπερηχογραφήματος διαπιστώθηκε η ύπαρξη εκβλαστήσεων (χαρακτηριστικές για την ενδοκαρδίτιδα μάζες από μικρόβια και ινική) στην τριγλώχινα βαλβίδα, ενώ στις καλλιέργειες αίματος ανεβρέθηκε σταφυλόκοκκος, ο οποίος προήλθε από απόστημα, που υπήρχε στο λοβό του αυτιού λόγω του προηγουμένου τρυπήματος. Η συγκεκριμένη κατάσταση θα μπορούσε να αποβεί θανατηφόρα για την ασθενή, εάν η φλεγμονή κατέστρεφε την βαλβίδα της. Ευτυχώς για αυτήν μετά από παρατεταμένη νοσηλεία και τη χρήση κατάλληλης ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής επήλθε ίαση της λοίμωξης, εγκαταλείποντας μικρές μόνο βλάβες πάνω στην προσβληθείσα βαλβίδα, οι οποίες και δεν είχαν ανάγκη καρδιοχειρουργικής αντιμετώπισης.
Η συγκεκριμένη, αν και σπάνια αυτή περίπτωση, μας καταδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος, που μπορεί να προκύψει αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα και απαραίτητα μέτρα, πριν αλλά και μετά από το τρύπημα για την τοποθέτηση σκουλαρικιού.
-Ποιος κάνει τα τρυπήματα
-Φοράει γάντια αυτός που θα σας κάνει το piercing
-Βεβαιωθείτε χρησιμοποιεί μόνο καινούργιες, αποστειρωμένες βελόνες.
-Βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιεί κοσμήματα από υποαλλεργικό υλικό

Το χολοστεάτωμα είναι ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο της ΩΡΛ, και αρκετά δύσκολο στην κατανόησή του για κάποιον μη ειδικό. Για τον λόγο αυτό, θα προσπαθήσω να αναφερθώ σε αυτό, προσπαθώντας να μειώσω την χρήση (όσο μπορώ) δύσχρηστων ιατρικών όρων.
Είναι μία πάθηση με ελάχιστα, έως και πολύ σοβαρά συμπτώματα. Ορίζεται σαν μία χρόνια πυώδης φλεγμονή του μέσου ωτός με οστική καταστροφή σαν συνέπεια ανάπτυξης κερατινοποιημένου πλακώδους επιθηλίου του τυμπανικού υμένα ή του Έξω Ακουστικού Πόρου, διαμέσου ενός περιφερικού ελλείμματος του τυμπανικού υμένα ή διαμέσου μιας εισολκής του υμένα, στη κοιλότητα του μέσου ωτός (=δευτερογενές χολοστεάτωμα).

• Πρωτοπαθές (ιδιοπαθές ή εκ γενετής) χολοστεάτωμα,

• Χολοστεάτωμα μετά από τραύμα ή χειρουργικές επεμβάσεις,

Δευτεροπαθές (επίκτητο) χολοστεάτωμα (το συχνότερο),

• Χολοστεάτωμα τεταμένης μοίρας: Προερχόμενο από μία πίσω άνω φωλιά με εισολκή, ή από ένα πίσω και άνω περιφερικό έλλειμμα του τυμπανικού υμένα. Εμφανίζεται κατά προτίμηση σε ενήλικες.

• Χολοστεάτωμα χαλαρής μοίρας του τυμπανικού υμένα. Αυτό εμφανίζεται κατά προτίμηση σε παιδιά.

Κατά κανόνα είναι μία συνήθως μονόπλευρη, συλλογή πύου μεταξύ της αμυγδαλικής κάψας και του άνω σφιγκτήρα του φάρυγγα, και εντοπίζεται κυρίως στην περιοχή του άνω πόλου της αμυγδαλής. Συνηθέστερα το βλέπουμε σε ενήλικες κυρίως άνδρες, ενώ είναι σπανιότερο στα παιδιά. Συνηθισμένα μικρόβια είναι οι β-αιμολυτικοί στρεπτόκοκκοι και αερόβια - αναερόβια μικτή χλωρίδα.
Τρισμός γνάθου (αδυναμία διάνοιξης του στόματος), σιαλόρροια, ισχυρά καταποτικά άλγη, επιδεινούμενη σβωλώδης ομιλία (όπως χαρακτηριστικά λέγεται «φωνή ζεστής πατάτας»), κακοσμία στόματος, γενική κατάπτωση, ψηλός πυρετός, ανορεξία, ομόπλευρα μαζική, επώδυνη ζυμώδης λεμφαδενική διόγκωση.
Οι επιπλοκές του περιαμυγδαλικού αποστήματος είναι πολύ σοβαρές. Αυτές είναι: Αυτόματη διάνοιξη στην μαλθακή υπερώα (συρίγγιο!), αιμορραγία, παραφαρυγγική φλεγμονή, παραφαρυγγικό καταδυόμενο απόστημα, λεμφαδενικό απόστημα, θρομβοφλεβίτιδα και θρόμβωση της έσω σφαγίτιδας φλέβας, ενδεχομένως με μηνιγγίτιδα ή σήψη. Δύσπνοια λόγω οιδήματος της σταφυλής, του φαρυγγικού τοιχώματος και της εισόδου του λάρυγγα.
Λόγω των σοβαρών επιπλοκών είναι απαραίτητη η εκτίμηση Ω.Ρ.Λ/λόγου με ψηλάφηση, ΩΡΛ – κατάσταση, επισκόπηση στοματικής κοιλότητας και στοματοφάρυνγος, Lupen – λαρυγγοσκόπηση, ενδοσκόπηση ρινός και ρινοφάρυγγος και ο οποίος μπορεί να προτείνει και άλλες εξετάσεις όπως .
Αιματολογικός έλεγχος.
Επίχρισμα για μικρόβιο και αντοχή.
Υπέρηχος τραχήλου.
Ακτινογραφία πλαγία τραχήλου.
Μαγνητική τομογραφία (MRI) σε υποψία καταδυόμενου αποστήματος.
Υπερηχογραφία - Doppler τραχήλου (επί υποψίας για σήψη, θρόμβωση σφαγίτιδος φλέβας).
Συντηρητική θεραπεία γίνεται μόνο στην έναρξη της νόσου.
-Αντιβιοτικά για 10 ημέρες
- Κλινοστατισμός, κρύα επιθέματα (γραβάτα πάγου), -Ευκολοδιάβατη ή υγρή τροφή, υποκατάσταση υγρών.
-Αναλγητικά, και/ή αντιφλεγμονώδη
- Στοματική φροντίδα με χαμομήλι, ή αντισηπτικά,
Χειρουργικές ενδείξεις υπάρχουν σε κάθε υποψία αποστήματος ή διαπιστωμένο απόστημα όπως επίσης σε κάθε (απειλητική) επιπλοκή ενός περιαμυγδαλικού αποστήματος.
Γίνεται παρακέντηση σε κάθε υποψία αποστήματος, και σχάση αυτού μετά την διαπίστωσή του.
Η διάνοιξη αποστήματος και η αμυγδαλεκτομή σε διαπιστωμένο απόστημα είναι υποχρεωτικά λόγω απειλητικής επιπλοκής.
Σε τραχηλική φλεγμονή επιπρόσθετα τραχηλική διάνοιξη και παροχέτευση απ’ έξω ή απολίνωση της έσω σφαγίτιδος φλέβας σε σήψη με υποψία θρόμβωσης.
Η παρακέντηση αποστήματος και η σχάση του είναι δυνατή σε ειδικές περιπτώσεις στα εξωτερικά ιατρεία, ενώ σε βαριά διαδρομή της νόσου απαιτείται αντιμετώπιση στη κλινική.
Μετά από παρακέντηση/σχάση και θεραπεία με αντιβιοτικά δημιουργείται ουλώδης ίαση. Η υποτροπή είναι συχνή. Λόγω αυτού συνίσταται αμυγδαλεκτομή (εν θερμώ) ή μετά από υποχώρηση των οξέων συμπτωμάτων.

Ένα συχνό πρόβλημα που ο ΩΡΛ αντιμετωπίζει στο ιατρείο του είναι η οπισθορινική έκκριση (φλέματα στον λαιμό) η οποία δεν αντιμετωπίζεται, ή αντιμετωπίζεται μερικώς με φάρμακα. Συχνά αυτή η έκκριση συνδυάζεται με κλειστή μύτη και αποδίδεται σε ρινίτιδες αλλεργικές ή μη. Είναι όμως πάντα σωστό αυτό; Μπορεί η ρινική απόφραξη να είναι η αιτία οπισθορινικής καταρροής;
Μία από τις λειτουργίες της μύτης είναι η λειτουργία της σαν υγραντήρας του αέρα.
Πριν μιλήσουμε για τη μύτη όμως, θα πρέπει να δούμε τον τρόπο που μερικοί οικιακοί υγραντήρες λειτουργούν. Έχουμε ένα σφουγγάρι, μία παροχή νερού που κρατάει υγρό το σφουγγάρι, και μία ροή αέρα (ανεμιστήρας). Η ύγρανση συμβαίνει βάζοντας έναν ανεμιστήρα να ρίχνει αέρα στο σφουγγάρι που είναι εμποτισμένο από μια σταθερή παροχή νερού. Καθώς ο αέρας περνά μέσα από το υγρό σφουγγάρι, προκαλεί εξάτμιση με αποτέλεσμα την ύγρανση του αέρα.
Λοιπόν, το ίδιο πράγμα συμβαίνει στο εσωτερικό της μύτης. Σε μια κανονική μύτη, περίπου ένα λίτρο υγρασίας παράγεται από το ρινικό βλεννογόνο κάθε ημέρα (παροχή νερού). Αυτή η παραγωγή της ρινικής υγρασίας είναι αυτό που επιτρέπει στον αέρα να υγραίνεται όταν ένα άτομο αναπνέει (ανεμιστήρας), μέσω της μύτης.
Ωστόσο, όταν παρεμποδίζεται μία σταθερή ροή αέρα στην μύτη, υπάρχει μια αντίστοιχη μείωση στην εξάτμιση, επιτρέποντας περισσότερη υγρασία να είναι παρούσα στο εσωτερικό της μύτης. Αυτή η αύξηση της υγρασίας μέσα στην μύτη, μπορεί να οδηγήσει στην αίσθηση της αυξημένης οπισθορινικής καταρροής.
Μπορεί κανείς να προσπαθήσει να μειώσει την παραγωγή της ρινικής υγρασίας χρησιμοποιώντας φάρμακα όπως αποσυμφορητικά, αντιισταμινικά, και / ή ρινικά σπρέι. Ή μπορεί να προσπαθήσει να ανακουφίσει την ρινική απόφραξη, αυξάνοντας την ροή του αέρα στην μύτη, και το οποίο θα οδηγήσει σε αυξημένη εξάτμιση, μειώνοντας έτσι την ποσότητα της "καταρροής" .
Η βελτίωση της ρινικής απόφραξης μπορεί επίσης να συμβεί με αποσυμφορητικά, αντιαλλεργικά, και ρινικά σπρέι, αλλά, αν δεν υπάρχει μεγάλη βελτίωση, μπορεί κάποιος να προτείνει χειρουργικές επιλογές, αν υπάρχουν ανατομικά προβλήματα.
Τέτοια ενδορινικά ανατομικά εμπόδια είναι η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος, η υπερτροφία των ρινικών κογχών, η υπερτροφία των αδενοειδών (κρεατάκια), οι ρινικοί πολύποδες, κ.λπ. Υπάρχει μια συγκεκριμένη χειρουργική διαδικασία που μπορεί να αντιμετωπίσει καθ’ ένα από αυτά τα προβλήματα όταν είναι παρόντα.
Φυσικά, η ρινική απόφραξη δεν οδηγεί αυτόματα σε οπισθορινική καταρροή. Είναι όμως ένας από τους συχνούς παράγοντες που μπορεί να υπάρχουν, και που μπορούν να οδηγήσουν σε αυτή την κατάσταση και συχνά δεν υπολογίζονται σαν αίτιο της καταρροής.

3. Να βάζει θερμόμετρο το παιδί 2-3 φορές την ημέρα και εάν παρατηρηθεί πυρετός που να επιμένει πάνω από 38°-38,5° C  τότε να επικοινωνήσει με το γιατρό.

4. Σε περίπτωση αιμορραγίας πρέπει αμέσως και οποιαδήποτε ώρα να επικοινωνήσει με το γιατρό ή να μεταβεί στο Νοσοκομείο.

5. Το φαγητό του πρέπει να είναι καλά βρασμένο, μαλακό και κρύο,( π.χ. σούπες, γάλα, γιαούρτι, πουρές ζυμαρικά, κρέμες, πολτός από κρέας, αυγά μελάτα, άφθονα υγρά που να μην είναι ξινά. Ψωμί ξερό ή φαγητά στέρεα πρέπει να αποφεύγονται.

6. Να μην δίνεται ασπιρίνη για παυσίπονο.

7. Προκειμένου το παιδί να ταξιδεύσει ή να πάει σχολείο να πάρει την έγκριση του ιατρού.   

1. Στα παιδιά που έχει γίνει μυριγγοτομή – με ή χωρίς σωληνάκια – όταν πρόκειται να τα λούσετε να κλείνετε τα αυτιά τους με βαμβάκι – μουσκεμένο με λάδι ή βαζελίνη  ή με ωτοασπίδες.

2. Εάν παρατηρήσετε να τρέχει συνέχεια υγρό από το αυτί τους να επικοινωνήσετε με το γιατρό.

3. Σε τακτά χρονικά διαστήματα ( 30-40 ημέρες ) να επισκέπτεστε τον ιατρό για εξέταση.

Μία εναλλακτική μέθοδος αντιμετώπισης της υπερτροφίας των αμυγδαλών είναι η μείωση του όγκου τους με την χρήση ραδιοσυχνοτήτων. Αποτελεί μια ελάχιστα επεμβατική τεχνική που εφαρμόζεται σε περιπτώσεις υπερτροφίας αμυγδαλών, ιδιαίτερα όταν προκαλεί αναπνευστικά προβλήματα ή υπνική άπνοια.Αυτή η μέθοδος, μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν το πρόβλημα αφορά μόνο τον όγκο των αμυγδαλών χωρίς επεισόδια οξείας πυώδους αμυγδαλίτιδας. Με αυτή την μέθοδο υπάρχει η δυνατότητα να γίνει μείωση του όγκου κατά 40-50 %. Το πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου είναι ότι σε μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να γίνει και σε επίπεδο ιατρείου, ώστε ν' αποφύγουμε την αναισθησία. Γίνεται μία τοπική νάρκωση της περιοχής γύρω από την αμυγδαλή και η συρρίκνωση γίνεται μέσα σε λίγα λεπτά. Η διαδικασία είναι απλή και ανώδυνη. Είναι ανάγκη να γίνει σωστή επιλογή των περιστατικών. Η μείωση του όγκου θα ολοκληρωθεί εντός 2-3 εβδομάδων. Εάν χρειαστεί κάποια επανάληψη μπορεί να γίνει χωρίς πρόβλημα 6 εβδομάδες μετά την αρχική.

Σαν υπερτροφία αμυγδαλών ορίζεται μία αμφοτερόπλευρη εμμένουσα διόγκωση των παρίσθμιων αμυγδαλών, και σε παιδιά είναι συνδυαζόμενη με υπερπλασία των αδενοειδών εκβλαστήσεων (κρεατάκια).
Δείτε το σχετικό άρθρο για την υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων στην ιστοσελίδα μας.
Τα συμπτώματα μπορεί να συμπεριλαμβάνουν: Ανορεξία, δυσφαγία (δυσκολία στην κατάποση), σβωλώδη ομιλία, (κλειστή ρινολαλιά), έλλειψη παρορμητικότητος, επιβράδυνση της ανάπτυξης, δύσπνοια μετά κόπωση, ροχαλητό (εξαφανίζεται σε πρηνή θέση), διαταραχές ύπνου, αγωνιώδη όνειρα, σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, όπως επίσης και ελαφρά χρόνια τραχηλική διόγκωση λεμφαδένων.
Σαν επιπλοκές μπορούμε να έχουμε δυσχέρεια αναπνοής και λήψης τροφής, όπως και υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του βρογχικού συστήματος.
Για την διάγνωση και την περαιτέρω αντιμετώπιση θα πρέπει να γίνει εξέταση από ΩΡΛ.
Οι αμυγδαλές είναι μεγάλες και μπορεί να εμφανίζονται με λεία επιφάνεια, οι οποίες σε μερικές περιπτώσεις μπορούν να εφάπτονται στη μέση γραμμή.
Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να είναι χρήσιμη η λήψη επιχρίσματος, ο αιματολογικός τύπος, CRP, ΤΚΕ, ή και ορολογικός έλεγχος
Σε μονόπλευρη υπερπλασία αμυγδαλής (όγκος, λευχαιμία, κακόηθες λέμφωμα) συστήνεται η βιοψία για διερεύνηση της παθολογίας και σε αυτή την περίπτωση είναι καλύτερα να γίνεται αμυγδαλεκτομή.
Συστήνεται η αμυγδαλεκτομή, ενδεχομένως με αδενοτομή (κρεατάκια) , που γίνεται αναγκαία όταν υπάρχουν,

• Δυσχέρεια λήψης τροφής,

• Δυσχέρεια αναπνοής και άρθρωσης λόγου,

• Σύνδρομο αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.

Η αδενοτομή και η αμυγδαλεκτομή γίνονται μετά από εισαγωγή στην κλινική, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί η μείωση του όγκου των αμυγδαλών με ραδιοσυχνότητες να γίνει σε επίπεδο ιατρείου (δείτε το σχετικό άρθρο) .
Η πρόγνωση είναι πολύ καλή με "αναζωογόνηση" των παιδιών, μετά από την αδενοτομή-αμυγδαλεκτομή.
Τα αίτια είναι ιδιοσυστασιακά σαν επακόλουθο διαρκούς ανοσολογικής επαφής με αντιγόνα (ο φαρυγγικός δακτύλιος του Waldeyer αποτελεί μία ανοσολογική "φρουρά" για αναπνευστικά και τροφικά αντιγόνα). Προσβάλλονται σχεδόν αποκλειστικά παιδιά.

Η λοιμώδης Μονοπυρήνωση (Infectious mononucleosis) ή ασθένεια του φιλιού, είναι μία καλοήθης φλεγμονώδης νόσος, η οποία οφείλεται στον ιό Epstein-Barr (EBV). Μεταδίδεται με την άμεση επαφή με το σάλιο (π.χ. με το φίλημα) και προσβάλει συνήθως νεαρά άτομα. Ο χρόνος επώασης είναι πιθανώς 5 -15 ημέρες. Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού (μέχρι και 90%) έχουν μολυνθεί από τον ιό. Πρόκειται για μία αυτοϊώμενη νόσο.
Η κλινική εικόνα αρχίζει με πρόδρομα γενικά συμπτώματα (ανορεξία, πυρετική κίνηση, πόνος στο λαιμό κ.α,). Στην συνέχεια εμφανίζονται τα χαρακτηριστικά κλινικά σημεία, τα οποία είναι, υψηλός πυρετός που μπορεί να διαρκέσει πολλές εβδομάδες και διόγκωση των τραχηλικών, οπισθοωτιαίων, μασχαλιαίων και βουβωνικών λεμφαδένων, Φλεγμαίνουν επίσης οι αμυγδαλές (με χαρακτηριστικό επίχρισμα) και ο φάρυγγας.
Εργαστηριακά βρίσκουμε:

•  Λεμφοκυττάρωση με άτυπα λεμφοκύτταρα στο περιφερικό αίμα. Μετά την τέταρτη ημέρα.

•  Monospot Test (ανιχνεύει οξεία λοίμωξη).- Ετερόφιλα αντισώματα IgM. Μετά την πρώτη εβδομάδα και για λίγους μήνες μετά.

•  Αnti-EBV αντισώματα (ELISA, ανοσοφθορισμός).

•  Αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων (10.000-20.000 κκχ) με επικράτηση των λεμφοκυττάρων.

•  Αύξηση τρανσαμινασών.

Η διάγνωση θα βασισθεί στην κλινική εικόνα και στο λευκοκυτταρικό τύπο του αίματος,. Χρήσιμο είναι και το monospot test, το οποίο είναι πολύ αξιόπιστο.
Η θεραπεία είναι συμπτωματική.
Η διάρκεια μετάδοσης αρχίζει λίγες μέρες πριν από την έναρξη των συμπτωμάτων και τελειώνει με το πέρας αυτών. Ο πυρετός συνήθως υποχωρεί σε δύο εβδομάδες. Πλήρης υποχώρηση των συμπτωμάτων παρατηρείται μετά από 2-3 μήνες.
Tα αντιβιοτικά δεν βοηθούν και μάλιστα η Αμπικιλλίνη πρέπει να αποφεύγεται, γιατί προκαλεί δερματικές εκδηλώσεις όταν λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της οξείας φάσης της νόσου. Σε πολύ βαριές καταστάσεις (π.χ. όταν παρουσιασθούν συμπτώματα περιφερικής νευροπάθειας ή έντονες αντιδράσεις σε συκώτι και σπλήνα) μπορεί να χορηγηθούν κορτιζονούχα φάρμακα.
Επιπλοκές του είναι:
Ηπατίτιδα, ρήξη σπληνός, απόφραξη αεραγωγού, θρομβοπενία, αιμολυτική αναιμία, άσηπτη μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, πάρεση προσωπικού, σύνδρομο Guillain-Barre, εγκάρσια μυελίτιδα, ορχίτιδα.

Αλλεργία είναι η απάντηση του οργανισμού ενός ατόμου να παράγει συνήθως IgE αντισώματα εναντίον συνηθισμένων παραγόντων του περιβάλλοντος (αλλεργιογόνα όπως η γύρη), όταν αυτοί οι παράγοντες που συνήθως είναι αθώοι έρθουν σε επαφή με αυτόν τον οργανισμό. Σ’ αυτή την αντίδραση παίρνουν μέρος και άλλες ουσίες. Γενικά, η αλλεργία μπορεί να δημιουργήσει διάφορα συμπτώματα που μπορούν να γίνουν πολύ σοβαρά όπως στην φαρμακευτική αλλεργία.
Υπάρχουν πολλαπλά αλλεργιογόνα στο περιβάλλον και η ευαισθησία σε οποιοδήποτε εξ αυτών είναι δυνατόν να προκαλέσει αλλεργική ρινίτιδα η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να είναι οξεία και εποχική ή χρονία. Πρόκειται για μία φλεγμονώδη νόσο, οφειλόμενη σε αντίδραση μέσω IgE,  η οποία αφορά στις μεμβράνες του ρινικού βλεννογόνου. Τα τυπικά κλινικά και μικροσκοπικά ευρήματα είναι το οίδημα του ρινικού βλεννογόνου.
Ρινικά συμπτώματα
Πταρμός (φτέρνισμα), ρινικός κνησμός, ρινόρροια, υδαρής έκκριση
Ρινική συμφόρηση, υποοσμία, ανοσμία
Οφθαλμικά συμπτώματα
Υγρά μάτια, κνησμός (φαγούρα), κόκκινα ή πρησμένα μάτια (επιπεφυκίτιδα), φωτοφοβία
Γενικά συμπτώματα
Παραρρινοκολπίτιδα. Υπάρχουν τέσσερα ζεύγη παραρρινίων κόλπων, το
σύνολο των οποίων παροχετεύονται μέσα στην ρινική κοιλότητα. Πρόκειται για τον μετωπιαίο, τον ηθμοειδή, τον σφηνοειδή και τον γναθιαίο κόλπο. Καθένας από αυτούς επικαλύπτεται από αναπνευστικό βλεννογόνο, και οι εκκρίσεις του βλεννογόνου που σχηματίζονται μέσα στους κόλπους, παροχετεύονται, σε συνεχή βάση, μέσα στην ρινική κοιλότητα. Η παραρρινοκολπίτιδα είναι η φλεγμονώδης και λοιμώδης εμπλοκή των παραρρινίων κόλπων, η οποία γενικά προκύπτει σαν επιπλοκή αλλεργικής ρινίτιδας ή οξείας λοιμώξεως του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος.
Άσθμα
Δερματικός κνησμός (φαγούρα)
Στρατηγική της αντιμετώπισης των αλλεργικών νοσημάτων
α) Αποφυγή του αλλεργιογόνων.
β) Αντιμετώπιση των συμπτωμάτων με τα κατάλληλα φάρμακα (φαρμακευτική αγωγή)
γ) Ειδική για το αλλεργιογόνο θεραπεία ή ανοσοθεραπεία
Η Ανοσοθεραπεία αποτελεί μια ειδική θεραπευτική μέθοδο με ανοσολογικά μέσα, η οποία εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση ορισμένων τουλάχιστον νοσημάτων αλλεργικής αιτιολογίας. Η μέθοδος συνίσταται στη χορήγηση του υπεύθυνου αλλεργιογόνου ή αλλεργιογόνων υπό μορφή ειδικού εκχυλίσματος σε σταδιακά αυξανόμενες δόσεις και για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Η ανοσοθεραπεία επιδιώκει την τροποποίηση της ανοσολογικής απάντησης και την ανάπτυξη ανοχής του οργανισμού στο υπεύθυνο αλλεργιογόνο, με σκοπό να ελαττώσει τη συχνότητα και σοβαρότητα των κλινικών εκδηλώσεων της αλλεργικής νόσου και παράλληλα να μειώσει την ανάγκη χορήγησης φαρμάκων τα οποία απαιτούνται για τον επαρκή έλεγχο των συμπτωμάτων.
Τα αλλεργιογόνα με τα οποία η ανοσοθεραπεία έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδας ή και άσθματος είναι τα εξής:
1) ορισμένες γύρεις που προκαλούν εποχική ρινίτιδα ή και άσθμα
2) ακάρεα οικιακής σκόνης
3) αλλεργιογόνα ζώων όπως γάτα, σκύλος, σφήκα
4) ορισμένοι μύκητες
Σήμερα η χορήγηση από άλλες οδούς είναι γνωστή με τον όρο τοπική ανοσοθεραπεία και περιλαμβάνει:
a) Την από του στόματος
b) Την υπογλώσσια
c) Την ενδορρινική  
d) Την ενδοβρογχική
• Αποφύγετε οποιαδήποτε επαφή με τα φυτά που σας ενοχλούν κυρίως την εποχή της ανθοφορίας.
• Την εποχή που τα συμπτώματα σας βρίσκονται σε έξαρση αποφύγετε οποιαδήποτε επίσκεψη στην εξοχή.
• Διατηρείτε τα παράθυρα σας κλειστά όταν ο καιρός είναι ζεστός, ιδιαίτερα από τις βραδινές έως και τις πρώτες πρωινές ώρες (αιωρούνται μεγάλες ποσότητες γύρης τις ώρες αυτές κυρίως τις πρωινές).
• Αποφύγετε να κάνετε σπορ ή άλλη σωματική άσκηση, όπως κηπευτική εργασία, σε ανοικτούς εξοχικούς χώρους.
• Λούζετε τα μαλλιά σας πριν πάτε για ύπνο (μπορεί να έχει κολλήσει γύρη).
• Προτιμήστε τον περίπατο σας μετά από βροχή.
• Μην αλλάζετε και μη φυλάτε τα ρούχα σας μέσα στο υπνοδωμάτιο.
• Διατηρείτε κλειστά τα παράθυρα του αυτοκινήτου σας.
• Παραμείνετε στο σπίτι σας όταν υπάρχουν ισχυροί νοτιάδες
Συχνή αιτία  αλλεργιών είναι οι μύκητες. Τι μπορούμε όμως να κάνουμε, ώστε ν’ αποφύγουμε τα δυσάρεστα συμπτώματα της αλλεργίας;  
• Εντοπίστε τα μέρη στα οποία αναπτύσσονται μύκητες και καθαρίστε καλά τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα (είναι κυρίως τα μέρη που υπάρχει ζέστη και υγρασία και τα μέρη που δεν αερίζονται καλά),
• Εξασφαλίστε καλό αερισμό του σπιτιού σας και του υπογείου σας.
• Φροντίστε για τη σωστή αποθήκευση των τροφίμων σας.
• Μην αφήνετε ακάλυπτα τα τρόφιμα που χαλάνε εύκολα. Ιδιαίτερη προσοχή στα φρούτα.
• Αποφύγετε τις κηπευτικές εργασίες και κάτω από ορισμένες συνθήκες αποφύγετε ακόμη και την επίσκεψη στους χώρους αυτούς.
• Αποφύγετε τους περιπάτους στο δάσος ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς μήνες. Επίσης αποφύγετε χώρους που προσφέρονται για την ανάπτυξη μυκήτων όπως κελάρια κ.λπ.
• Αποφύγετε τροφές όπου συνυπάρχουν μύκητες όπως μανιτάρια, ορισμένα είδη τυριών κ.λπ.
• Μην χρησιμοποιείτε ανεμιστήρες και συστήματα υγράνσεως του αέρα.
• Καθαρίστε το χώρο του σπιτιού μόνο με ηλεκτρική σκούπα ή με σφουγγάρισμα. Επίσης καθαρίστε απαραίτητα τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα τη βάση του κρεβατιού.
• Αντικαταστήστε τα πουπουλένια μαξιλάρια και στρώματα και τις μάλλινες κουβέρτες με μαξιλάρια και κουβέρτες από συνθετικό υλικό. Προσπαθήστε να τα πλένετε τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα  στους 60°C.
• Αφαιρέστε χαλιά, μοκέτες, κουρελούδες κ.λπ.
• Σκουπίζετε όλες τις επιφάνειες κάθε εβδομάδα με βρεγμένο πανί.
• Χρησιμοποιείτε ελαφρές κουρτίνες οι οποίες πρέπει να πλένονται συχνά.
• Απομακρύνετε τα χνουδωτά παιχνίδια από το υπνοδωμάτιο των παιδιών.
• Δεν επιτρέπονται τα ζώα στο σπίτι.
• Καλός αερισμός και έκθεση του σπιτιού στον ήλιο.
• Επιτρέπεται η χρήση φίλτρου αέρα ιδιαίτερα στο υπνοδωμάτιο.

Τον ψυχογενή ίλιγγο πρέπει να τον υποπτευόμαστε σε ασθενείς με χρόνιο ίλιγγο με ανικανότητα, που έχουν αγοραφοβία, αλλά φυσιολογικές νευρολογικές εξετάσεις και καθόλου νυσταγμό.

Ο κεντρικός ίλιγγος αναγνωρίζεται από τη συνύπαρξη σημείων βλάβης του στελέχους του εγκεφάλου και της παρεγκεφαλίδας, όπως η δυσαρθρία, η διπλωπία, η παραισθησία, κεφαλαλγία, αδυναμία και αταξία των κάτω άκρων. Ο κεντρικός ίλιγγος μπορεί να είναι χρόνιος ή ήπιος και συνήθως δεν συνοδεύεται από εμβοές ή απώλεια ακοής. Συνήθως αποτελεί σύμπτωμα διαταραχών του στελέχους του εγκεφάλου και μπορεί να οφείλεται σε απομυελίνωση, αγγειακό νόσημα ή νεοπλασία. Σπάνια εμφανίζεται σαν εκδήλωση επιληψίας του κροταφικού λοβού.
Για τον οξύ ίλιγγο ανάπαυση στο κρεβάτι και φάρμακα κατασταλτικά του αιθουσαίου νεύρου, Στο σύνδρομο Meniere απορεί ο ασθενής να ανταποκριθεί σε διουρητικό και άναλη δίαιτα. Ένα μέτριο πρόγραμμα σωματικής άσκησης ενδείκνυται σε ασθενείς με παρατεταμένα επεισόδια περιφερικού ιλίγγου, προκειμένου να διεγείρει τους κεντρικούς αντισταθμιστικούς μηχανισμούς.
Παρακάτω στον σύνδεσμο μπορείτε να δείτε ασκήσεις και συμβουλές για την αντιμετώπιση του ιλίγγου.
Ασκήσεις και διατροφή για αντιμετώπιση του ιλίγγου

*Νυσταγμός: Είναι μια επαναλαμβανόμενη ακούσια, ταλάντωση των βολβών, η οποία μπορεί να είναι φυσιολογική ή παθολογική. Ο παθολογικός νυσταγμός μπορεί να είναι συγγενής (που είναι παρόν κατά την γέννηση) ή επίκτητος. Ο επίκτητος χωρίζεται σε οφθαλμικό και αιθουσαίο.
Ο αιθουσαίος νυσταγμός έχει μία ταχεία και μία βραδεία φάση, και μπορεί να είναι αυτόματος ή θέσεως.
Ο νυσταγμός διακρίνεται επίσης και σε περιφερικό (λαβυρινθικό) που συνοδεύεται συνήθως από περιστροφικό ίλιγγο, και σε κεντρικού τύπου.
(Από το εγχειρίδιο της Εσωτερικής Παθολογίας του Harrison)
Meniere's Disease - What Happens in the Inner Ear?

Ροχαλητό ονομάζεται ο θόρυβος, που προκαλείται κατά την διάρκεια του ύπνου από την δόνηση της μαλθακής υπερώας (ο μαλακός ιστός στην πίσω πλευρά του ουρανίσκου), της σταφυλής και των πλαγίων τοιχωμάτων του φάρυγγα από τον εισπνεόμενο αέρα, όταν η αεροφόρος οδός είναι μερικώς αποφραγμένη. Σπανίως το ροχαλητό προκαλείται από την δόνηση της κατώτερης μοίρας του στοματοφάρυγγα και της επιγλωττίδας. Εμφανίζεται κατά την εισπνοή, την εκπνοή ή και κατά τις δύο φάσεις της αναπνοής.
Η ανατομική κατασκευή της ανώτερης αναπνευστικής οδού είναι όμοια σε αυτούς, που ροχαλίζουν και σε αυτούς, που εμφανίζουν αποφρακτική άπνοια.
Ο αυλός του φάρυγγα είναι μικρότερος στα άτομα, τα οποία ροχαλίζουν από αυτά, τα οποία δεν ροχαλίζουν, και μεγαλύτερος από τα άτομα, τα οποία εμφανίζουν αποφρακτική άπνοια. Το ροχαλητό είναι δυνατόν να προκαλέσει κοινωνικά προβλήματα και να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα της ζωής.
  Η διερεύνηση των αιτίων, οδηγεί στην βελτίωση του προβλήματος.  Η πιο συνηθισμένη αιτία του ροχαλητού είναι η χαλάρωση των μυών μέσα και γύρω από το λαιμό κατά την διάρκεια του ύπνου. Αυτή η χαλάρωση των μυών αναγκάζει τους μυς του λαιμού να κρεμάσουν. Δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια του ύπνου αναπνέουμε, οι ιστοί της περιοχής χαλαρώνουν και στενεύουν την ανώτερη αναπνευστική οδό και έτσι ο αέρας δυσκολεύεται να περάσει. Η ανάγκη μας για εισπνοή συγκεκριμένης ποσότητας αέρα προς τους πνεύμονες έχει ως αποτέλεσμα να επιταχύνονται οι εισπνοές. Η πίεση στον λαιμό αυξάνεται με αποτέλεσμα οι μαλακοί ιστοί και οι μύες που βρίσκονται στην σταφυλή και στην μαλθακή υπερώα (πίσω πλευρά του ουρανίσκου) να πάλλονται δημιουργώντας τον ήχο του ροχαλητού.
Το ροχαλητό σε όλες τις θέσεις του σώματος κατά τον ύπνο, θεωρείται σοβαρό και χρειάζεται ολοκληρωμένη αντιμετώπιση.  
• Ανατομικές ανωμαλίες και παθήσεις της ανώτερης αναπνευστικής οδού  Όπως στραβό ρινικό διάφραγμα (σκολίωση), υπερτροφία κάτω ρινικών κογχών, υπερτροφία αμυγδαλών και αδενοειδών (κρεατάκια) ακόμα και σε ενήλικες, μακρυά σταφυλή, προβάλλων και χαλαρός ιστός στην περιοχή της μαλθακής υπερρώας, όγκοι στην περιοχή του ρινοφάρυγγα και υποφάρυγγα. Για τον λόγο αυτό κρίνεται αναγκαία η ΩΡΛ εκτίμηση! πριν από κάθε θεραπευτική προσέγγιση.
• Κληρονομικότητα
• Οι μεσήλικες και οι ηλικιωμένοι - ανάλογα με τα χρόνια ο μυϊκός τόνος μειώνεται.  Όσο πιο στενός είναι ο αεραγωγός τόσο πιο δυνατό είναι το ροχαλητό.
• Φύλο - σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες το 40% των ανδρών και 25% των γυναικών ροχαλίζουν σε καθημερινή βάση.
• Οι αλλεργίες και το άσθμα - μπλοκάρουν τους αεραγωγούς και μπορεί να δημιουργήσουν στένωση στο λαιμό, οδηγώντας σε ροχαλητό.
• Υπέρβαρα άτομα - το λίπος συμβάλλει στο ροχαλητό.
• Το κάπνισμα - ο καπνός  χαλαρώνει τους μύες του λαιμού και προκαλεί το ροχαλητό.
• Το αλκοόλ και τα ναρκωτικά - όπως και το κάπνισμα αυξάνουν τη χαλάρωση των μυών, και οδηγούν σε ροχαλητό.
Όσον αφορά την διάγνωση, στην προσπάθεια να μελετηθεί όσον το δυνατόν καλύτερα το πρόβλημα του ροχαλητού, πρόσφατα έχει μπει στην φαρέτρα μας, μία καινούργια μέθοδος, το snore check, το οποίο αφορά την ψηφιακή ανάλυση του ηχογραφήματος της αναπνοής κατά τον ύπνο, μία καινούργια και πολλά υποσχόμενη προσεκτική και αναλυτική μέθοδος μελέτης του ροχαλητού, η οποία είναι απλή και γίνεται κατ’ οίκον, με την οποία μπορεί να αναλυθεί το περιστατικό και να μας καθορίσει τον βαθμό και τον τύπο της Ρογχοπάθειας  ( ήπια , μεγάλου, πολύ μεγάλου βαθμού) και να μας δώσει τις πρώτες ενδείξεις για ( ήπιου, μεγάλου, πολύ μεγάλου βαθμού ) υπνο- απνοϊκά επεισόδια, αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την πιο στοχευμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος.
Ταυτόχρονα με το snore check, θα πρέπει να γίνει υπολογισμός των σωματομετρικών στοιχείων, με ΩΡΛ κλινική εξέταση
Ενδοσκόπηση ρινοφάρυγγα - στοματοφάρυγγα - υποφάρυγγα
Αξονική τομογραφία σπλαχνικού κρανίου, αυλού ανώτερου αναπνευστικού με ανασύνθεση αυλού και δοκιμασία Muller.
Ενδοκρινολογικός ( διερεύνηση πιθανού σακχαρώδη διαβήτη, υποθυρεοειδισμού) - βιοχημικές (λιπιδαιμικός κ.λ.π)
Πολυσωματοκαταγραφική μελέτη ύπνου
Πνευμονολογικός και Καρδιολογικός έλεγχος.
Πότε πρέπει να επισκεφτείτε τον Χειρουργό Ωτορινολαρυγγολόγο;
• Όταν αισθάνεστε κούραση και υπνηλία καθημερινά.
• Όταν ροχαλίζετε για μεγάλο χρονικό διάστημα.
• Όταν δυσκολεύεστε στην αναπνοή κατά την διάρκεια του ύπνου.
• Σε περιπτώσεις καρδιακής αρρυθμίας
• Σηκώστε το κεφάλι σας υψηλότερα, με ένα επιπλέον μαξιλάρι.
• Καταναλώστε φαγητό τουλάχιστον 3 ώρες πριν τον ύπνο.
• Αποφυγή του ύπνου ανάσκελα. Η ιδανική στάση είναι η πλάγια θέση.
• Μειώστε το κάπνισμα.
• Μειώστε το αλκοόλ.
• Χάστε βάρος.
• Στα φαρμακεία υπάρχουν ειδικά σπρέι (ρινικά ή εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή) μετά από συμβουλή του ΩΡΛ
• Ειδικά αυτοκόλλητα που βοηθούν την κατάσταση ανοίγοντας τις ρινικές κοιλότητες (μικρή βελτίωση).
• Εξασφάλιση επαρκούς ύγρανσης του αέρα του υπνοδωματίου
• Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να γίνει συρρίκνωση των υπερτροφικών κογχών των αμυγδαλών και της μαλθακής υπερώας με ραδιοσυχνότητες με πολύ καλά αποτελέσματα και η οποία μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί στο ιατρείο!   
• Μπορεί επίσης να γίνει χειρουργική επέμβαση, ώστε να διορθωθεί το στραβό ρινικό διάφραγμα που παρεμποδίζει τη φυσιολογική ροή του αέρα και προκαλεί το ροχαλητό.  Επίσης ανάλογα με την περίπτωση γίνεται αφαίρεση αμυγδαλών σε περιπτώσεις υπερτροφίας, ή/και αφαίρεση στα κρεατάκια (αδενοειδεκτομή).
Το παραπάνω κείμενο είναι απλά συμβουλευτικό και δεν αποτελεί μέθοδο θεραπείας. Αν αντιμετωπίζετε παρόμοιο πρόβλημα, θα πρέπει να απευθυνθείτε σε έναν επαγγελματία ειδικό.